A Study to Evaluate the Recreation Potential of Bentler Nature Park

Öz

Within the dense population and urbanization, natural areas in the cities are becoming more valuable as places where the recreation needs are met. Natural parks with visual value along with vegetation and wildlife also have an important place among natural areas. The aim of this study is to determine the recreation potential of the Bentler Natural Park in the Belgrad Forest, which has a variety of recreational opportunities such as picnics, hiking, cycling and nature photography. For this purpose, the Gülez Method which is often preferred in determining the recreation potential of forests was used. This method determines the recreation potential of the area by evaluating five elements: landscape value, climate value, accessibility, recreational convenience and negative factors in the recreation area. According to this; the recreation potential of Bentler Natural Park was evaluated and the recreation potential was determined to be 77% (very high). Various proposals have been made to increase the recreation potential by reducing negative factors in Bentler Natural Park by survey and user reviews.

Anahtar Kelimeler

• Belgrad forest
• nature protection areas
• Gülez method
• Istanbul

Bentler Tabiat Parkı'nın Rekreasyon Potansiyelini Değerlendirmeye Yönelik Bir Çalışma

Öz

Yoğun nüfus ve yapılaşmayla birlikte kent içerisindeki doğal alanlar, halkın rekreatif ihtiyaçlarının karşılandığı yerler olarak her geçen gün daha da kıymetli hâle gelmektedir. Bitki örtüsü ve yaban hayatı ile birlikte görsel değere sahip tabiat parkları da doğal alanlar arasında önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Belgrad Ormanı’nda bulunan ve de piknik, doğa yürüyüşü, bisiklet ile gezinti, doğa fotoğrafçılığı gibi çeşitli rekreatif olanaklara sahip Bentler Tabiat Parkı’nın rekreasyon potansiyelinin belirlenmesidir. Bu amaçla, orman içi rekreasyon potansiyelinin saptanmasında sıklıkla tercih edilen Gülez Yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem, rekreasyon alanında peyzaj değeri, iklim değeri, ulaşılabilirlik, rekreatif kolaylık ve olumsuz etkenler olmak üzere beş ögeyi değerlendirerek alanın rekreasyon potansiyelini belirlemektedir. Buna göre; Bentler Tabiat Parkı’nın rekreasyon potansiyeli değerlendirilmiş ve rekreasyon potansiyelinin %77 (çok yüksek) olduğu saptanmıştır. Alanda gerçekleştirilen arazi çalışmaları ve aynı zamanda kullanıcı yorumları da dikkate alınarak Bentler Tabiat Parkı’nda olumsuz etkenlerin azaltılarak rekreasyon potansiyelinin arttırılması yönünde çeşitli öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Belgrad ormanı
• doğa koruma alanları
• Gülez yöntemi
• İstanbul

Kaynakça

1. Aksu, Ö.V. (2015). Korunan doğal rekreasyon alanlarında donatı elemanlarının tasarımları: Altındere Vadisi Milli Parkı örneği. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 15(2): 267-278.
2. Akten, M. (2003). Isparta ilindeki bazı rekreasyon alanlarının mevcut potansiyellerinin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, A(2): 115–132.
3. Altan, T. (1976). Doğal peyzaj elemanlarının rekreasyona uygunluğunun saptanması için matematiksel bir değerlendirme yönteminin araştırılması ve güney kıyı bölgesine uygulanması. Doçentlik Tezi (Basılmamış), Ç.Ü., Ziraat Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Bölümü, 159, Adana.
4. Aslan, F., Ateş, O., Büyükbayraktar, N., Kabataş, E. (2021). Kırklareli Kavaklımeşe Korusu Tabiat Parkının rekreasyon potansiyelinin belirlenmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 22(2): 321-330.
5. Buchwakd, K. (1973). Gutachten für einen Landschaflsrahmenplan. Bodensee Baden-Wiirttemberg. E'ın Beitrag zur regionalen Entwicklung im Baden-Würtlembergischen Bodenseege-biet. Ministerium für Ernaehrung Landwirtschat und Umwelt Baden Württemberg, 206, Stuttgart.
6. Çalık, F., Başer, A., Ekinci, N.E., Kara, T. (2013). Tabiat parklarının sportif rekreasyon potansiyeli modellemesi (Ballıkayalar Tabiat Parkı örneği). Spor Yönetimi ve Bilgi Teknolojileri Dergisi, 8(2): 35–51.
7. Çavuş, A., Aker, P. (2021). Turgut Özal Tabiat Parkı’nın rekreasyon potansiyelinin belirlenmesi. Turizm Akademik Dergisi, 8(1): 193-212.
8. Çetinkale Demirkan, G., Sandal Erzurumlu, G. (2020). According to method of Gülez determination of recreational potential of Niğde Atatürk City Forest. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 7(52): 986-995.

9. Demirel, Ö. (1999). Çoruh Havzası (Yusufeli kesimi) doğal kaynak değerlerinin rekreasyon ve turizm potansiyeli açısından değerlendirilmesi üzerine bir araştırma. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 23(5): 1103-1112.
10. DKMPGM (2021). http://bentler.tabiat.gov.tr (Erişim tarihi: 08.09.2021)
11. Gülez, S. (1980). Doğu Karadeniz kıyı şeridinde rekreasyon potansiyelinin saptanması ve değerlendirilmesi. KFÜ Orman Fakültesi Dergisi, 3(1): 105-132.
12. Gülez, S. (1990). Ormaniçi rekreasyon potansiyelinin saptanması için geliştirilen bir değerlendirme yöntemi. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 40(2): 132-147.
13. Kaptan Ayhan, Ç. (2019). Ayazmapınarı Tabiat Parkı’nın (Bayramiç, Çanakkale) Rekreasyonel Potansiyelinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 7(1): 219-228.
14. Kaya, L.G., Aytekin, A. (2009). Determination of Outdoor Recreation Potential: Case of the City of Bartın and Its Environs, Turkey. Fresenius Environmental Bulletin, 18(8): 1513-1524.
15. KAYPDY (2012). Korunan Alanlarda Yapılacak Planlara Dair Yönetmelik. Resmî Gazete 28242 (23 Mart 2012). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/20120323-20.htm (Erişim Tarihi: 08.09.2021)
16. Kiemstedt, H. (1967). Zur Bevverlung der Landschaft für die Erholung. Evaluation zur Lan-despflege. Sonderheft; 1, Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart.
17. Özçalık, M., Kumru, S.N. (2019). Kapıçam Tabiat Parkı’nın Gülez yöntemine göre rekreasyon potansiyelinin belirlenmesi. Turkish Journal of Forest Science, 3(2), 129-141.
18. Pekünlü, S., Sezen, I., Özer, S. (2020). Limni Gölü Tabiat Parkının rekreasyon potansiyelinin Gülez yöntemine göre değerlendirilmesi. Sosyal Bilimlerde 2020 Gündemi Türkiye ve Doğu Karadeniz. M.Y. Alptekin (ed), Serander Yayınları, Trabzon, 253-264.
19. Polat, S., Aktaş Polat, S. (2012). Karabük Yenice ormanlarının rekreasyon potansiyelinin değerlendirilmesi. I. Rekreasyon Araştırmaları Kongresi, 12-15 Nisan, 2012, Antalya, Türkiye, Bildiri Kitabı, 629-643. RP5 (2021). https://rp5.ru (Erişim tarihi: 10.09.2021)
20. Sü Eröz, S., Aslan, E. (2017). Istranca (yıldız) ormanlarının rekreasyon potansiyelinin Gülez metodu ile değerlendirilmesi. Kesit Akademi Dergisi, 3(9): 83-107.
21. Tülek, B. (2021). Determination of Recreation Potential with Using Gülez Method in Çankırı Kadınçayırı Natural Park Example. ISPEC Tarım Bilimleri Dergisi, 5(1): 227-234; DOI 10.46291/ISPECJASvol5iss1pp227-234
22. United Nations (2018). World Urbanization Prospects: the 2018 Revision: Key Facts. https://population.un.org/wup/Publications/Files/WUP2018-KeyFacts.pdf (Erişim tarihi: 08.09.2021)
23. Yılmaz, H., Karaşah, B., Erdoğan Yüksel, E. (2009). Gülez Yöntemine Göre Kafkasör Kent Ormanının Rekreasyonel Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 10(1): 53-61.
24. Yiğit, Ş. (2021). Harbiye (Daphne) Şelalesi Mesire Alanının rekreasyonel potansiyelinin belirlenmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 22(2): 247 – 256.
25. Yulu, A., Kapan, K., Bilgül Bulut, M.B. (2021). Evaluation of the recreational potential of mount Ağrı (Ararat) National Park. Aegean Geographical Journal, 30(1): 43-56.