Relationship between Distribution of Turkey Oak (Quercus cerris L.) and Site Factors In Aydınca District Forests of Amasya, Turkey

Öz

Bu çalışma Aydınca (Amasya) yöresinde saçlı meşe (Q. cerris) türünün potansiyel dağılım alanları ve yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkileri araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda yöreye ait sayısal yükseklik modelleri kullanılarak toplam 453 örnek alandan 21 adet çevresel değişken verisi elde edilmiştir. Daha sonra bu değişkenler ile sırasıyla lojistik regresyon analizi ve sınıflandırma ve regresyon ağacı teknikleri kullanılarak türün potansiyel dağılım alanları modellenmiştir. Çalışma sonucunda genel bir değerlendirme yapıldığında yöredeki yükselti farklılığının türün potansiyel dağılımına etki eden en önemli çevresel değişken olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen bu sonuca göre türün potansiyel dağılım alanlarında özellikle yükseltiye bağlı olarak iklim özelliklerin önemli etkisi olduğu fikri ortaya çıkmıştır. Dolaysıyla bu tür ile yapılacak orman işletmecilik faaliyetlerinde iklim özelliklerinin mutlaka göz önünde bulundurulması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Aydınca yöresi, çevresel faktörler, potansiyel dağılım, saçlı meşe

Aydınca Yöresi (Amasya) Ormanlarında Saçlı Meşe (Quercus cerris L.) Türünün Dağılımı İle Yetişme Ortamı Faktörleri Arasındaki İlişkileri

Öz

Bu çalışma Aydınca (Amasya) yöresinde saçlı meşe (Q. cerris) türünün potansiyel dağılım alanları ve yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkileri araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda yöreye ait sayısal yükseklik modelleri kullanılarak toplam 453 örnek alandan 21 adet çevresel değişken verisi elde edilmiştir. Daha sonra bu değişkenler ile sırasıyla lojistik regresyon analizi ve sınıflandırma ve regresyon ağacı teknikleri kullanılarak türün potansiyel dağılım alanları modellenmiştir. Çalışma sonucunda genel bir değerlendirme yapıldığında yöredeki yükselti farklılığının türün potansiyel dağılımına etki eden en önemli çevresel değişken olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen bu sonuca göre türün potansiyel dağılım alanlarında özellikle yükseltiye bağlı olarak iklim özelliklerin önemli etkisi olduğu fikri ortaya çıkmıştır. Dolaysıyla bu tür ile yapılacak orman işletmecilik faaliyetlerinde iklim özelliklerinin mutlaka göz önünde bulundurulması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Aydınca yöresi, çevresel faktörler, potansiyel dağılım, saçlı meşe

Kaynakça

1. Aertsen, W., Kint, V., Orshoven, J., Özkan, K., Muys, B. (2010). Comparison and ranking of different modelling techniques for prediction of site ındex in Mediterranean mountain forests. Ecological modelling 221: 1119-1130.
2. Alkan, H., Korkmaz, M. ve Eker M. (2010). Sürdürülebilir Orman Yönetiminde Yaşanan Gelişmeler, Karşılaşılan Sorunlar Ve Çözüm Önerileri: Isparta Orman Bölge Müdürlüğü Örneği, III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi, 20-22 Mayıs, Bildiriler Kitabı I. Cilt; 56-67, Artvin
3. Araújo, M.B., Pearson R.G., Thuiller W., Erhard M. (2005). Validation of species–climate impact models under climate change. Global Change Biolog 11: 1504-1513.
4. Austrheim, G., Gunila, E., Olson, A., Grontvedt, E. (1999). Land – use impact on plant communites in seminatural sub-alpine graslands of Budalen, central Norway. Biological Conservation 87: 369-379.
5. Başkent, E.Z., Kadıoğulları, A.İ., Kırış, R. (2010). Ekosistem tabanlı çok amaçlı planlama (ETÇAP) modelinin geliştirilmesi ve uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi. III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi, 20-22 Mayıs 2010, 326-336 s.
6. Baytop, A., Alpınar, K. (1980). Amasya ve Akdağ florası üzerinde yeni gözlemler. Doğa Bilim Dergisi 1: 6-9.
7. Beck, R. (2000). Sürdürülebilir Orman Yönetimi İçin Orta Ve Doğu Avrupa’daki Küçük Orman Sahiplerine Yönelik Organizasyon Tercihlerinin Belirlenmesi. (Çeviren: Bigin, F.) Ege Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, 20 s. İzmir.
8. Breiman, L., Friedman, J. H., Olshen, R., Stone, A. C. G. (1984). Classification and Regression Trees. Wadsworth International Group. Belmont, California, USA, 319 s.

9. Cansaran, A., Aydogdu, M. (1998). Flora of the area between Amasya Castle and the villages of Vermis and Yuvacık. Turkish Journal of Botany 22: 269- 283.
10. Cansaran, A., Aydoğdu, M. (2001). Phytosociological research on Egerli Mountain (Amasya, Turkey). Israel Journal of Plant Sciences 49(4): 309-326.
11. Cole, L.C., (1949). The measurement of interspesific association. Ecology 30(4): 411-424.
12. ÇDR (2011). Amasya İli Yılı Çevre Durum Raporu. Amasya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, 256 s. Amasya, Türkiye.
13. Davis, P. H. (1988). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Edinburgh Univ. Press., Vol. 1-9.
14. De’ath, G., Fabricius K. E. (2000). Classification and regression trees: A powerful yet simple technique for ecological data analysis. Ecology 81(11): 3178-3192.
15. Felicisimo, A.M., Gomez, A., Munoz, J. (2004). Potential distribution of forest species in dehesas of extremadura (Spain). Catena Verlag 231-246.
16. Hijmans, R.J., S.E. Cameron, J.L. Parra, P.G. Jones and Jarvis, A. (2005). Very high resolution interpolated climate surfaces for global land areas. International Journal of Climatology 5: 1965-1978
17. Jenness, J., (2006) Topographic Position Index (TPI) extension for ArcView 3.x: v. 1.2. Jenness Enterprises. Erişim Tarihi: 17.02.2015. http://jennessent.com/arcview/arcview_extensions .htm.
18. Korkmaz, H., Yalçın, E., Engin, A., Yıldırım, C. (2005). Flora of Tavsan Mountain (Merzifon-Amasya). OT Sistematik Botanik Dergisi 12 (2): 103-140.
19. Moisen, G.G. (2008). Classification and Regression Tree. In: Jorgensen SE (ed) In Encyclopedia of Ecology 582-588.
20. Moisen, G. G., Frescino, T. S. (2002). Comparing five modelling techniques for predicting forest characteristics. Ecological Modelling 157: 209- 225.
21. OAP (2011). Aydınca Orman İşletme Şefliği 2011-2030 Dönemine Ait Fonksiyonel Orman Amenajman Planı, Amasya Orman Bölge Müdürlüğü, 410 s., Amasya, Türkiye.
22. Özdamar, K. (2002). Paket Programlar İle İstatistiksel Veri Analizi-1. 4. Baskı, Kaan Kitabevi, Eskişehir, 686s.
23. Özdamar, K. (2009). Paket Programlar ile İstatistiksel Veri Analizi, 7. Baskı, Kaan Kitabevi, Eskişehir.
24. Özkan, K. (2002). Türler arası birlikteliğin interspesifik korelasyon analizi ile ölçümü. Süleyman Demirel Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi, 2(A):71-78.
25. Özkan, K., Şenol, H., Başayiğit, L., Gülsoy, S., Mert, A. (2006). Buldan batı dağlık bölgesinde Saçlı meşenin (Quercus cerris L. var. cerris) yayılışını sınırlandıran faktörler. Buldan Sempozyum Bildirileri, Cilt 2, 589-594, Aydoğdu Ofset, Ankara. Özkan, K., Şentürk, Ö., Mert, A., Negiz, M.G. (2013).
26. Modeling and mapping potential distribution of Crimean juniper (Juniperus excelsa Bieb.) using correlative approaches. GeoMed 2013 The 3rd International Geography Symposium, Eds: Atalay, İ., Efe, R., 10-13 June, 2013, Kemer Antalya, pp. 296.
27. Pal Axel, O., Linda-Maria, M., Hans Henrik, B. (2009). Acidification of sandy graslands – consequences for plant diversity. Aplied Vegetation Science 12: 350-361.
28. Poole, R.W. (1974). An Introduction To Quantitative Ecology. McGraw-Hill, Inc., New York, 532 s.
29. Robertson, M.P., Peter, C. I., Villet, M. H., Ripley, B. S. (2003). 'Comparing models for predicting species’ potential distributions: A case study using correlative and mechanistic predictive modelling techniques, Ecological Modelling 164 (2-3): 153- 167.
30. Şentürk, Ö., Mert, A., Gülsoy, S., Özkan, K., Özdemir, İ. (2010). Sipahiler – Hacıaliler Mevkisinde Karaçam Ve Kızılçam Türlerinin Potansiyel Yayılışlarının Modellenmesi. Isparta İli Değerleri Ve Değer Yaratma Potansiyeli Sempozyumları Bildiriler Kitabı, 26 Nisan- 3 Mayıs 2010, Sayfa 917-926, Isparta.
31. Weiss, A.D. (2001). Topographic position and landforms analysis: Poster presentation, ESRI User Conference, San Diego, CA.
32. Yazar, I., Yavuz, H.S., Çay, M.A. (2009). Temel bileşenler analizi yönteminin ve bazı klasik ve robust uyarlamalarının yüz tanıma uygulamaları. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 12: 49-63.