TÜRKİYE’DEKİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİNİN İÇ KONTROL SİSTEMLERİNİN KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARINA UYUM DURUMLARININ ARAŞTIRILMASI - THE RESEARCH OF COMPLIANCE STATUS OFMETROPOLITAN MUNICIPALITIES’INTERNAL CONTROL SYSTEMS IN TURKEY TO THE PUBLIC INTERNAL CONTROL STANDARDS

Öz

İç kontrol sistemi, kurumların amaçları doğrultusunda belirledikleri hedeflere ulaşmalarına engel olabilecek riskleri en aza indirerek kurum yönetimine; mevzuata uygun etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde faaliyet gösterildiği, varlık ve kaynakların uygun bir şekilde yönetildiği; düzenli, zamanında ve güvenilir bilgi ve raporlar üretildiği gibi hususlarda makul güvence sağlayan, kurumun tüm çalışanları tarafından hayata geçirilen mali ve mali olmayan bütün yöntem ve süreçleri içeren bütüncül bir yönetim aracıdır. Önemli miktarda kamu kaynağı kullanarak pek çok farklı alanda yerel hizmet sunan belediyelerin, başarılı bir şekilde yönetilebilmeleri ve hedeflerine ulaşabilmelerinde etkin bir şekilde işleyen iç kontrol sistemi yönetimin en önemli yardımcısı olacaktır. Bu çalışmanın amacı; Türkiye’deki belediyelerin iç kontrol sistemlerinin kamu iç kontrol standartlarına mevcut uyum durumlarınınbelirlenerek iç kontrol sistemlerinin eksik yönlerinin giderilmesi ve tüm belediyelerde etkin olarak faaliyet gösteren iç kontrol sistemlerinin kurulmasına katkı sağlamaktır. ÇalışmadaTürkiye’deki büyükşehir belediyelerinin kamu iç kontrol standartları uyum eylem planları analiz edilerek büyükşehir belediyelerinin iç kontrol sistemlerinin kamu iç kontrol standartlarına genel uyum durumu araştırılmıştır. Araştırmanın sonucunda, büyükşehir belediyelerinin iç kontrol sistemlerinin kamu iç kontrol standartlarına uyumlarının istenilen düzeyde olmadığı, özellikle de iç kontrol sisteminin temelini teşkil eden risk değerlendirme ve kontrol faaliyetleri unsurlarına uyum düzeylerinin oldukça düşük olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İç Kontrol,Kamu İç Kontrol Standartları,Belediyeler,İç Denetim,Dış Denetim

THE RESEARCH OF COMPLIANCE STATUS OFMETROPOLITAN MUNICIPALITIES’INTERNAL CONTROL SYSTEMS IN TURKEY TO THE PUBLIC INTERNAL CONTROL STANDARDS - TÜRKİYE’DEKİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİNİN İÇ KONTROL SİSTEMLERİNİN KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARINA UYUM DURUMLARININ ARAŞTIRILMASI

Öz

The internal control system is a holistic management tool, which includes all financial and non-financial methods and processes conducted by the staff of the institution and provides the administration with reasonable assurance on the functioning of the institution and management of assets and resources in an effective, efficient and economical manner in line with the legislation as well as the production of regular, timely and reliable reports, by minimizing the risks that mayhinder the realization of thetargets determined in line with the objectives of the institution. An effectively functioning internal control system is the most important assistant of the administration for the municipalities providing local services in many different areas by using significant amounts of public funds to be managed properly and reach their targets. The aim of this study; by determining current compliance status to public internal control standards of municipalities’s internal control systems in the municipalities in Turkey, to contribute to the elimination of the deficiencies in the internal control sytems and the establishment of the internal control system operates effectively in all municipalities. In the study; metropolitan municipalitie’s internal control systems in Turkey were investigated overall compliance status of the public internal control standards by analyzing public internal control standards compliance action plans of metropolitan municipalities. As a result of the research, it is concluded that the compliance levels of the internal control systems of the municipalities, especially the metropolitan municipalities, with the public internal control standards are very low, especially the level of compliance with the elements of risk assessment and control activities which constitute the basis of the internal control system and also the presentation of the financial tables of the municipal internal control systems, the compliance with legislation and the overall level of activity are low.

Anahtar Kelimeler

• Internal Control,Public Sector Internal Control Standards,Municipalities,Internal Audit,External Audit,Public Financial Management and Control

Kaynakça

1. Akçakanat, Ö. (2011). Devlet Muhasebe Sistemi İçinde Özel Bütçeli İdarelerde İç Kontrol Sisteminin Etkinliği: Üniversitelere Yönelik Bir Araştırma. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üni. İşletme Anabilim Dalı.
2. Akyel, R. (2010). Türkiye’de İç Kontrol Kavramı, Unsurları ve Etkinliğinin Değerlendirilmesi. Celal Bayar Üniversitesi İİBF Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 17 (1) 83-97.
3. Alagöz, A. (2008). İşletmelerde İç Kontrol Sisteminin Önemi ve Denetim Komiteleri İle İç Denetim Birimi İlişkisinin Hata ve Hilelerin Önlenmesindeki Rolü. Editörler: Doğan Zeki, İnal Mehmet Emin, Tablet Yayınları, Konya, ( 95-126).
4. Alikadıoğulları, A. (2011). Türkiye’de Mali Reform Kapsamında İç Kontrol Sistemi Uygulaması Maliye Bakanlığı Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Maliye Anabilim Dalı.
5. Bozkurt, Ö., Ergun, T. ve Sezen, S.(1998). Kamu Yönetimi Sözlüğü. Ankara: TODAİE Yayını.
6. Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü (BÜMKO) (2014). Kamu İç Kontrol Rehberi. (v.1) Ankara.
7. Bülbül, Mehmet (2013). Kamu İç Kontrol Sistemi Ve İç Kontrol Standartlarına Uyum. (Erişim:10.09.2016). Http://Www.Mta.Gov.Tr/V2.0/Daire-Baskanliklari/Strateji/Pdf/Todaie-Egitim.Ppt
8. Eisenhardt, K. M. (1989). BuildingTheories from Case Study Research. The Academy of Management Review, 14(4), 532-550.

9. Eralp, İ. ve Bozbaş, B. (2014). Kamu Yönetiminde İç Kontrol & Ön Mali Kontrol. Antalya: BEKAD Yayınları.
10. Erdoğan, S. (2009). İç Kontrol Sistemi: Kamu İktisadi Teşebbüsleri İçin İç Kontrol Modeli Önerisi. DPT-Uzmanlık Tezi.
11. Karaman, M. (2014). Kamuda İç Kontrol Sisteminin Kurulması ve İç Kontrol Standartlarında Yaşanan Sorunların Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans, Tezi THK Üni. İşletme Bilim Dalı.
12. Nadaroğlu, H. (1994). Mahalli idareler. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
13. Özşahin, F. (2011). Kamu Kuruluşlarında İç Kontrol Sistemi ve bir Kamu Kurumunda İç Kontrol Sisteminin Oluşturulması Süreci: Üniversite Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Muhasebe Finansman Bilim Dalı.
14. Paglietti, P. (2010). Internal Controls and Auditing in Italian Local Governments. 10th Global Conference on Business & Economics(ISBN : 978-0-9830452-1-2), October 15-16, 2010, Rome, Italy.
15. Saltık, N. (2007). İç Kontrol Standartları. Maliye Bakanlığı BÜMKO Uzmanlık Tezi.
16. Sayıştay Başkanlığı (2017). 2016 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Ankara.
17. Selimoğlu, S. K. ve Uzay, Ş. (2011). Muhasebe Denetimi. Ankara: Gazi Kitabevi.
18. Topcu, M. K. (2013). Kamuda İç Kontrol Sisteminin Coso Modeli Bağlamında Taşrada Uygulanabilirliği: İhalelerde Uygulanmasına Yönelik İki Vaka Analizi. Sayıştay Dergisi,91, 5-31.
19. Tüm, K. ve Memiş, M. Ü. (2012). İç Kontrol. Ankara: Karahan Kitabevi.
20. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu.
21. 5216 s. Büyükşehir Belediye Kanunu.
22. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği.
23. Büyükşehir Belediyeleri İç Kontrol Uyum Eylem Planları.