The Mediating Role of Positive and Negative Affectivity in the Relationship between Interactional Justice and Job Satisfaction

Öz

The aim of this study is to examine the mediating role of positive and negative affectivity in the relationship between interactional justice and job satisfaction within the context of affective events theory. Data were collected from healthcare sector employees through a survey. A total of 327 employees participated in the study. Analyses conducted using statistical software showed that interactional justice was positively associated with positive affectivity and job satisfaction, and negatively associated with negative affectivity. Additionally, while positive affectivity was found to be positively related to job satisfaction, no significant relationship was found between negative affectivity and job satisfaction. Furthermore, positive affectivity mediated the relationship between interactional justice and job satisfaction, but negative affectivity did not have a significant mediating effect. The results were discussed in relation to the extant literature and several recommendations were provided.

Anahtar Kelimeler

• Interactional justice
• job satisfaction
• positive affectivity
• negative affectivity
• affective events theory

Etkileşim Adaletinin İş Tatmini ile İlişkisinde Pozitif ve Negatif Duygusallığın Aracılık Rolü

Öz

Bu çalışmanın amacı, duygusal olaylar teorisi bağlamında etkileşim adaletinin iş tatmini ile ilişkisinde pozitif ve negatif duygusallığın aracılık rolünü incelemektir. Bunun için sağlık sektörü çalışanlarından anket aracılığıyla veri toplanmıştır. Katılımcı sayısı 327 kişidir. İstatistik paket programlarından faydalanılarak yapılan analizler sonucunda, etkileşim adaletinin pozitif duygusallık ve iş tatmini ile pozitif yönde, negatif duygusallık ile negatif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Ek olarak, pozitif duygusallık iş tatmini ile pozitif yönde ilişkili iken, negatif duygusallığın iş tatmini ile anlamlı bir ilişki içinde olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, etkileşim adaletinin iş tatmini ile ilişkisinde pozitif duygusallığın aracılık rolü üstlendiği, ancak bu ilişkide negatif duygusallığın anlamlı bir aracılık etkisinin bulunmadığı görülmüştür. Sonuçlar, literatürle bağlantısı açısından tartışılmış ve birtakım öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Etkileşim adaleti
• iş tatmini
• pozitif duygusallık
• negatif duygusallık
• duygusal olaylar teorisi

Etik Beyan

Çalışma için etik onay, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Etik Kurulu tarafından verilmiştir (karar numarası 2025/14-35).

Kaynakça

1. Agho, A. O. (1993). The moderating effects of dispositional affectivity on relationships between job characteristics and nurses’ job satisfaction. Research in Nursing and Health, 16(6), 451-458. doi:10.1002/nur.4770160609
2. Akbulut, Ö., & Çapık, C. (2022). Çok değişkenli istatistiksel analizler için örneklem büyüklüğü. Journal of Nursology, 25(2), 111-116. doi:10.5152/JANHS.2022.970637
3. Alanoğlu, M. (2019). Algılanan okul müdürü yönetim tarzları ile öğretmenlerin karara katılma, örgütsel adalet, iş doyumu ve tükenmişlik algıları arasındaki ilişkinin analizi (Basılmamış Doktora Tezi). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
4. Al-Zu’bi, H. A. (2010). A study of relationship between organizational justice and job satisfaction. International Journal of Business and Management, 5(12), 102-109.
5. Ashforth, B. E., & Humphrey, R. H. (1995). Emotion in the workplace: A reappraisal. Human Relations, 48(2), 97-125. doi:10.1177/001872679504800201
6. Ayçiçek, G. (2021). Örgütsel güvenin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde örgütsel adaletin aracılık rolü (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Kültür Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
7. Barclay, L. J., & Kiefer, T. (2014). Approach or avoid? exploring overall justice and the differential effects of positive and negative emotions. Journal of Management, 40(7), 1857-1898. doi:10.1177/0149206312441833
8. Barsky, A., & Kaplan, S. A. (2007). If you feel bad, it’s unfair: A quantitative synthesis of affect and organizational justice perceptions. Journal of Applied Psychology, 92(1), 286-295. doi:10.1037/0021-9010.92.1.286

9. Baş, M., & Ersarı, G. (2023). Etkileşimsel adaletin iş tatmini üzerindeki etkisinde örgütsel çekiciliğin aracı rolü. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 9(2), 178-188. doi:10.30855/gjeb.2023.9.2.005
10. Baycan, F. A. (1985). Analysis of several aspects of job satisfaction between different occupational groups (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
11. Bies, R. J., & Moag, J. F. (1986). Interactional justice: Communication criteria of fairness. İçinde R. J. Lewicki, B. H. Sheppard, & M. H. Bazerman (Eds.), Research on Negotiations in Organizations (ss. 43-55). JAI Press.
12. Bies, R. J., & Shapiro, D. L. (1987). Interactional fairness judgments: The influence of causal accounts. Social Justice Research, 1(2), 199-218.
13. Bilgin, T. (2019). Duygu durumlarının iş tatmini ve iş performansı ile olan ilişkisini belirlemeye yönelik bir araştırma (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
14. Blake, R. R., & Mouton, J. S. (1964). The managerial grid: Key orientations for achieving production through people. Gulf Publishing Company.
15. Bowling, N. A., Hendricks, E. A., & Wagner, S. H. (2008). Positive and negative affectivity and facet satisfaction: A meta-analysis. Journal of Business Psychology, 23, 115-125. doi:10.1007/s10869-008-9082-0
16. Cohen-Charash, Y., & Byrne, Z. S. (2008). Affect and justice: Current knowledge and future directions. İçinde N. M. Ashkanasy & C. L. Cooper (Eds.), Research Companion to Emotion in Organizations (ss. 360-391). Edward Elgar.
17. Connolly, J. J., & Viswesvaran, C. (2000). The role of affectivity in job satisfaction: A meta-analysis. Personality and Individual Differences, 29, 265-281. doi:10.1016/S0191-8869(99)00192-0
18. Cropanzano, R., & Greenberg, J. (1997). Progress in organizational justice: Tunneling through the maze. İçinde C. L. Cooper & I. T. Robertson (Eds.), International Review of Industrial and Organizational Psychology (ss. 317-372). Wiley.
19. Cropanzano, R., Weiss, H. M., Hale, J. M. S., & Reb, J. (2003). The structure of affect: Reconsidering the relationship between negative and positive affectivity. Journal of Management, 29(6), 831-857. doi:10.1016/S0149-2063(03)00081-3
20. Devonish, D., Kouvonen, A., & Coyne, I. (2012). The justice-workplace health relationship: The mediating role of emotions. International Journal of Workplace Health Management, 5(2), 88-103. doi:10.1108/17538351211239144
21. Doğan, E. (2019). Çalışanların duygusal zekâ seviyelerinin ve örgütsel adalet algılarının duygusal emek üzerine etkisi ve bir araştırma (Basılmamış Doktora Tezi). İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
22. Finkelstein, R., Minibaş-Poussard, J., & Bastounis, M. (2009). The moderating role of seeking social support on coping styles and perceptions of organizational justice: A study with French and Turkish students. Social Behavior and Personality, 37(6), 845-862. doi:10.2224/sbp.2009.37.6.845
23. Fisher, C. D. (2000). Mood and emotions while working: Missing pieces of job satisfaction? Journal of Organizational Behavior, 21(2), 185-202.
24. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
25. Fox, S., Spector, P. E., & Miles, D. (2001). Counterproductive work behavior (CWB) in response to job stressors and organizational justice: Some mediator and moderator tests for autonomy and emotions. Journal of Vocational Behavior, 59, 291-309. doi:10.1006/jvbe.2001.1803
26. Gençöz, T. (2000). Pozitif ve negatif duygu ölçeği: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 15(46), 19-26.
27. Greenberg, J. (1987). A taxonomy of organizational justice theories. Academy of Management Review, 12(1), 9-22.
28. Greenberg, J. (1990). Organizational justice: Yesterday, today and tomorrow. Journal of Management, 16(2), 399-432. doi:10.1177/014920639001600208
29. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage.
30. Hayes, A. F. (2018). Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression-based approach (2nd ed.). Guilford Press.
31. Hızarcıoğlu, G. (2022). İlkokul öğretmenlerinin örgütsel kimlik algıları ve bağlılıkları arasındaki ilişkide örgütsel adaletin düzenleyici rolü: İstanbul ilinde bir araştırma (Basılmamış Doktora Tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
32. Hu, L., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criterion for fit indices in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1-55. doi:10.1080/10705519909540118
33. Irving, P. G., Coleman, D. F., & Bobocel, D. R. (2005). The moderating effect of negative affectivity in the procedural justice-job satisfaction relation. Canadian Journal of Behavioural Science, 37(1), 20-32.
34. İçerli, L. (2010). Örgütsel adalet: Kuramsal bir yaklaşım. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 5(1), 67-92.
35. Jafarova, F., & Sağlam, N. (2018). Çalışanların iş tatmini, örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetlerinin karşılaştırmalı analizi. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 10(3), 57-82.
36. Kim, H-Y. (2013). Statistical notes for clinical researchers: Assessing normal distribution (2) using skewness and kurtosis. Restorative Dentistry & Endodontics, 38(1), 52-54.
37. Krehbiel, P. J., & Cropanzano, R. (2000). Procedural justice, outcome favorability and emotion. Social Justice Research, 13(4), 339-360.
38. Lam, W., & Chen, Z. (2012). When I put on my service mask: determinants and outcomes of emotional labor among hotel service providers according to affective event theory. International Journal of Hospitality Management, 31(1), 3-11. doi:10.1016/j.ijhm.2011.04.009
39. Lambert, E. (2003). The impact of organizational justice on correctional staff. Journal of Criminal Justice, 31(2), 155-168. doi:10.1016/S0047-2352(02)00222-2
40. Lucas, T. (2009). Justifying outcomes versus processes: Distributive and procedural justice beliefs as predictors of positive and negative affectivity. Current Psychology, 28, 249-265. doi:10.1007/s12144-009-9066-x
41. Martínez-Íñigo, D., & Totterdell, P. (2016). The mediating role of distributive justice perceptions in the relationship between emotion regulation and emotional exhaustion in healthcare workers. Work & Stress, 30(1), 26-45. doi:10.1080/02678373.2015.1126768
42. Niehoff, B. P., & Moorman, R. H. (1993). Justice as a mediator of the relationship between methods of monitoring and organizational citizenship behavior. Academy of Management Journal, 36(3), 527-556.
43. Niehoff, B. P., & Moorman, R. H. (1996). Exploring the relationships between top management behaviors and employee perceptions of fairness. International Journal of Public Administration, 19(6), 941-961. doi:10.1080/01900699608525126
44. Özkalp, E., & Kırel, Ç. (2011). Örgütsel davranış. Ekin Yayıncılık.
45. Pehlivan, K. İ. (2018). Örgütsel adalet ve iş tatmini arasındaki ilişkinin incelenmesi üzerine uygulamalı bir araştırma (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
46. Perez-Rodriguez, V., Topa, G., & Belendez, M. (2019). Organizational justice and work stress: The mediating role of negative, but not positive, emotions. Personality and Individual Differences, 151, Makale 109392. doi:10.1016/j.paid.2019.04.047
47. Plutchik, R. (1994). The psychology and biology of emotion. HarperCollins.
48. Podsakoff, P. M., Mackenzie, S. B., Lee, J. Y., & Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879-903. doi:10.1037/0021-9010.88.5.879
49. Preacher, K., & Hayes, A. F. (2008). Asymptotic and resampling strategies for assessing and comparing indirect effects in multiple mediator models. Behavior Research Methods, 40, 879-891. doi:10.3758/BRM.40.3.879
50. Schmiesing, R. J., Safrit, R. D., & Gliem, J. A. (2003). Factors affecting O.S.U. extension agents’ preceptions of organizational justice and job satisfaction. Journal of International Agricultural and Extension Education, 10(2), 25-31.
51. Sevimli, F., & İşcan, Ö. F. (2005). Bireysel ve iş ortamına ait etkenler açısından iş doyumu. Ege Akademik Bakış Dergisi, 5(1), 55-64.
52. Shimamura, M., Fukutake, M., Namba, M., & Ogino, T. (2021). The relationship among factors of organizational justice, organizational citizenship behavior, job satisfaction, and ease of work among Japanese nurses. Applied Nursing Research, 61, Makale 151479. doi:10.1016/j.apnr.2021.151479
53. Skarlicki, D. P., & Folger, R. (1997). Retaliation in the workplace: The roles of distributive, procedural, and interactional justice. Journal of Applied Psychology, 82(3), 434-443.
54. Soyumert, N. (2021). Duygusal bulaşma ve empati yorgunluğu arasındaki ilişkide pozitif ve negatif duyguların aracılık rolü (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir.
55. Söyük, S. (2007). Örgütsel adaletin iş tatmini üzerine etkisi ve İstanbul ilindeki özel hastanelerde çalışan hemşirelere yönelik bir çalışma (Basılmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
56. Spector, P. E., & Fox, S. (2002). An emotion-centered model of voluntary work behavior: Some parallels between counterproductive work behavior and organizational citizenship behavior. Human Resource Management Review, 12, 269-292. doi:10.1016/S1053-4822(02)00049-9
57. Uncu, Y., Bayram, N., & Bilgel, N. (2006). Job related affective well-being among primary health care physicians. European Journal of Public Health, 17(5), 514-519. doi:10.1093/eurpub/ckl264
58. Uyumaz, G., & Sırgancı, G. (2020). Doğrulayıcı faktör analizi için gerekli örneklem büyüklüğü kaç kişidir?: Bayes yaklaşımı ve maksimum olabilirlik kestirimi. OPUS International Journal of Society Researches, 16(32), 5302-5340. doi:10.26466/opus.826895
59. Waskito, J., Kuswati, R., Purnomo, D., & Achmad, N. (2025). Evaluating the dual mediating role of LMX and affective state in the relationship between supervisory justice and OCBS. Current Psychology, 44, 9100-9111. doi:10.1007/s12144-025-07696-0
60. Watson, D., Clark, L. A., & Tellegen, A. (1988). Development and validation of brief measures of positive and negative affect: The panas scales. Journal of Personality and Social Psychology, 54(6), 1063-1070. doi:10.1037/0022-3514.54.6.1063
61. Weiss, D. J., Dawis, R. V., England, G. W., & Lofquist, L. H. (1967). Manual for the Minnesota Satisfaction Questionnaire. University of Minnesota Industrial Relations Center.
62. Weiss, H. M., & Cropanzano, R. (1996). Affective events theory: A theoretical discussion of the structure, cases and consequences of affective experiences at work. Research in Organizational Behavior, 18, 1-74.
63. Wu, Y., Wu, M., Wang, C., Lin, J., Liu, J., & Liu, S. (2024). Evaluating the prevalence of burnout among health care professionals related to electronic health record use: Systematic review and meta-analysis. JMIR Med Inform, 12, Makale 54811. doi:10.2196/54811
64. Yom, Y. H. (2010). The effects of organizational justice and dispositional affectivity on job satisfaction and intent to leave among nurses. Journal of Korean Academy of Nursing Administration, 16(3), 276-285.
65. Zahednezhad, H., Hoseini, M. A., Ebadi, A., Afshar, P. F., & Gheshlagh, R. G. (2021). Investigating the relationship between organizational justice, job satisfaction, and intention to leave the nursing profession: A cross-sectional study. Journal of Advanced Nursing, 77(4), 1741-1750. doi:10.1111/jan.14717
66. Zhou, S., Da, S., Guo, H., & Zhang, X. (2018). Work-family conflict and mental health among female employees: A sequential mediation model via negative affect and perceived stress. Frontiers in Psychology, 9, Makale 544. doi:10.3389/fpsyg.2018.00544