Pavlonya (Paulownia fortunei) odununun bağlama ses kutusu özelliklerine etkisinin incelenmesi

Öz

Bu çalışmada, bağlama yapımında yaygın olarak kullanılan ağaç türü odunlarından farklı olarak pavlonya (Paulownia fortunei) odununun bağlama ses kutusu (teknesi) yapımında kullanılması araştırılmıştır. Pavlonya odunundan yapılan bağlama teknesinin ses analizleri sonucunda; tınlamanın gerçekleştiği anda F1 zarfının tepe noktalarının alt, orta ve üst tellerde sırasıyla; -58.89, -77.47 ve -79.53 dB ölçülmüştür. Bunun yanı sıra dalga genliği başlangıç zamanlarının ise alt, orta ve üst tellerde sırasıyla; 8, 5 ve 7 ms oldukları tespit edilmiştir. Aynı teldeki tını sinyalinin 3 boyutlu (3B) Fourier Spektrum analizi sonuçlarına göre alt, orta ve üst tellerin nl temel frekansının oldukça güçlü bir sinyal yapısına sahip olduğu ancak sonrasındaki n2 ve n3 doğuşkanlarının ilk sinyale göre daha düşük genliklere sahip oldukları tespit edilmiştir. Orta tel sinyalinin 3B Fourier Spektrum analizinde ise n4’ün n1 ve n2 doğuşkanlarına göre daha yüksek bir genliğe sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada elde edilen ses analizleri, bağlama ses kutusu yapımında geleneksel olarak kullanılan ağaç türlerine ait odunların yerine pavlonya odununun alternatif olarak kullanılabileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bağlama
• Pavlonya odunu
• Ses kutusu
• Ses analizi

Investigation of the effect of paulownia (Paulownia fortunei) wood on the baglama sound box properties

Öz

This study investigated the use of paulownia (Paulownia fortunei) wood, a different type of wood commonly used in baglama construction, in the construction of the baglama sound box (boat). Sound analysis of a baglama made of paulownia wood revealed that the peaks of the F1 envelope at the moment of resonance were measured as -58.89, -77.47, and -79.53 dB on the bottom, middle, and top strings, respectively. Furthermore, the wave amplitude onset times were determined to be 8, 5, and 7 ms on the bottom, middle, and top strings, respectively. According to the results of 3D Fourier Spectrum analysis of the tone signal on the same string, it was determined that the fundamental frequency nl of the bottom, middle, and top strings had a quite strong signal structure, but the subsequent n2 and n3 peaks had lower amplitudes than the initial signal. In the 3D Fourier Spectrum analysis of the middle strings signal, it was determined that n4 had a higher amplitude than n1 and n2. The sound analyses obtained in this study indicated that paulownia wood could be used as an alternative to the woods of traditional tree species used in the construction of the baglama sound box.

Anahtar Kelimeler

• Baglama
• Paulownia wood
• Sound box
• Sound analysis

Kaynakça

1. Acar, F.C., Boza, A., Özkul, N., Akyüz, M., Şahin Akar, M., Eren, N., ve Karatay, H., (2009), Bazı paulownia türlerinin türkiye’ye adaptasyonu ve tanıtılması, Ege Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Araştırma Bülteni, Yayın No: 3.
2. Akyıldız, M.H., ve Kol Şahin, H., (2010), Some technological properties and uses of paulownia (Paulownia tomentosa Steud.) wood, Journal of Environmental Biology, 31, 351-355.
3. As, N., Koç, H., Doğu, D., Atik, C., Aksu, B., ve Erdinler, S., (2001), Türkiye'de yetişen endüstriyel öneme sahip ağaçların anatomik, fiziksel, mekanik ve kimyasal özellikleri, Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 51 (1), 71-88, https://doi.org/10.17099/jffiu.15049
4. Baştürk, M. A., (1993), Boylu ardıç odununun yonga levha üretimine uygunluğu üzerine araştırmalar, İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi, 43(2), https://doi.org/10.17099/jffiu.12285
5. Bozkurt, A.Y., ve Erdin, N., (2000), Odun Anatomisi, İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi Yayınları, İstanbul, https://doi.org/10.31451/ejatd.911299
6. Clad, W., and Pommer, E., (1980), Manufacture of particleboard from kiri (Palownia tomentosa, Fam. Scrouphulariaceae), Holz Roh Werkst, 38, 385-391.
7. Çavuş, V., (2021), Weathering performance of mulberry wood with UV varnish applied and its mechanical properties, BioResources, 16(4), 6791, https://doi.org/10.15376/biores.16.4.6791-6798
8. Çiçekçioğlu, Ü., (2017), Bağlama Yapımında Yenilikçi Yaklaşımlar, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İzmir, Türkiye.

9. Efe, H., ve Çağatay, K., (2011), Çeşitli masif ağaç malzemelerin bazı fiziksel ve mekanik özelliklerinin belirlenmesi, Politeknik Dergisi, 14(1), 55-61, https://doi.org/10.2339/ 2011.14.1, 55-61
10. Flynn, H., and Holder., C., (2001), Useful wood of the world, Forest Products Society, Madison, WI.
11. França, T.S.F.A., Arantes, M.D.C., Paes, J.B., Vidaurre, G.B., da Silva Oliveira, J.T., and Baraúna, E.E.P., (2015), Anatomical characteristics and wood physical-mechanical properties of two African mahogany species, Cerne, 21(4), 633-640, https://doi.org/10.1590/01047760201521041877
12. Gazimihal, M.R., (2001), Ülkelerde Kopuz ve Tezeneli Sazlarımız, T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, Türkiye.
13. Güller, B., ve Ay., N., (2001), Artvin yöresi sakalı kızılağaç (Alnus glutinosa subsp. barbata (CA Mey.) Yalt.) odununun bazı mekanik özellikleri, The Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 25, 129-138, DOI: https://doi.org/10.2339/politeknik.446880
14. Gündüz, G.,Yıldırım, N., Şirin, G., ve Onat, S.M., (2009), Akdut ağacının anatomik, kimyasal, fiziksel ve mekanik özellikleri, Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 5(1), 131-149.
15. Innes, R.J., (2009), Paulownia tomentosa, Fire Effects Information System. U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, Fire Sciences Laboratory.
16. Jang, E.S., and Kang, C.W., (2021), Sound absorption characteristics of three species (Binuang, Balsa and Paulownia) of low density hardwood, Holzforschung, 75, 1115–1124, https://doi.org/10.1515/hf-2021-0049
17. Joshi, N.R., Karki, S., Adhikari, M.D., Udas, E., Sherpa, S., Karki, B.S., Chettri, N., Kotru, R., and Ning,W., (2015), Development of allometric equations for paulownia tomentosa (Thunb) to estimate biomass and carbon stocks: An assessment from the ICIMOD Knowledge Park, Godavari, Nepal, International Centre for Integrated Mountain Development, Kathmandu, Nepal.
18. Kantay, R., As, N., ve Ünsal, Ö., (2000), Ceviz (Juglans regia L.) odununun yoğunluğu ve bazı mekanik özellikleri, Turk J Agric For, 24, 751-756.
19. Karababa, H., (2005), Nefesi Bağlama Tarihçesi, Yurtrenkleri Yayınevi, Ankara, Türkiye.
20. Kaymakci, A., Bektas, I., and Bal, B., (2013), Some mechanical properties of paulownia (Paulownia elongata) wood. In Proceedings of the International Caucasian Forestry Symposium, pp. 24–26, Artvin, Turkey.
21. Kozakiewicz, P., (2013), Paulownia (Paulownia sp.)–drewno z południowej azji, Przemysł Drzewny Research & Development, 2, 80–83.
22. Kozakiewicz, P., Laskowska, A., Brzozowski, R., and Zbieć, M., (2019), Acoustic insulation properties of selected African wood species: padouk, bubinga, sapele. Ann. WULS-SGGW, For. and Wood Technol, 107, 4-12. http://www.doi.org/10.5604/01.3001.0013.7631
23. Kozakiewicz, P., Laskowska, A., and Ciołek, S., (2020), A study of selected features of shan tong variety of plantation paulownia and its wood properties. Ann. WULS-SGGW, For. and Wood Technol, 111, 116-123, http://www.doi.org/10.5604/01.3001.0014.6904
24. Kurt, N., (2016), Alevi- Bektaşi Cemlerinde Deste Bağlama Geleneği ve Bağlama Adının Kaynağı. Ege Üniversitesi Devlet Türk Müziği Konservatuvarı Dergisi, 55-58.
25. Lachowicz, H., and Giedrowicz, A., (2020), Charakterystyka jakości technicznej drewna Paulowni COTE-2 (Characteristics of the technical properties of Paulownia COTE-2 wood), Sylwan, 164(5), 414–423, http://www.doi.org/10.26202/sylwan.2020024
26. Li, R., Miao, Y. Y., Qian, X. D., Lin, B., Jin, X. L., Li, M. Z., and Liu, Z. B., (2022), Effect of extraction treatment on acoustic vibration performance of paulownia wood, Scientia Silvae Sinicae, 58(2), 171-181, https://doi.org/10.11707/j.1001-7488.20220217
27. Li, X., Wang, S., Guo, Y., Zhang, J., He, L., Zhou, J., Miao, Y., and Liu, Z., (2025), Experiments and simulation on the effects of arch height variation on the vibrational response of paulownia wood, Forests, 16(3), 545, https://doi.org/10.3390/f16030545
28. Mpele, M., and Théophile, M., (2014), Synthesis on the bubinga wood properties, International Journal of Engineering Research & Technology, 3(11), 1698-1702.
29. Sidan, L., Liu, Z., Liu, Y., Yu, H., and Yinglai, H., (2010), Acoustic vibration properties of wood for musical ınstrument based on FFT of adding windows. In Proceedings of the 2010 International Conference on Mechanical and Electrical Technology, Singapore, pp. 370–373, https://doi.org/10.1109/ICMET.2010.5598383
30. Snow, W.A., (2015), Ornamental, crop, or invasive? The history of the Empress tree (Paulownia) in the USA, Forests, Trees and Livelihoods, 24(2), 85-96, https://doi.org/10.1080/14728028.2014.952353
31. URL1: http://abdulvahapkara.com/arastirma-konulari/edebiyat-ve/kultur/185-hun-sazi.html, (Erişim tarihi, 18.10.2025)
32. URL2: Çalgılara can veren ağaçlar (ses tahtaları)…Veyis Yeğin, Musiki Dergisi, http://www.musikidergisi.net/?p=1140 (Erişim tarihi, 25.10.2025)
33. Wanin S., (1953), Nauka o drewnie, Wydanie I. PWRiL, Warszawa.
34. Yang, Y., (2024), Vibration properties of Paulownia wood for Ruan sound quality using machine learning methods, Journal of Forestry Research, 35(1), 9, https://doi.org/10.1007/s11676-023-01655-w
35. Yoo, T.K., and Jung, H.S., (1997), Effect of moisture contents and density of Paulownia tomentosa on acoustical properties, Journal of the Korean Wood Science and Technology, 25(2), 61-66.
36. Zhu, Z.H., Chao, C.J., Lu, X.Y., and Xiong, Y.G., (1986), Paulownia in China: Cultivation and Utilization, Asian Network for Biological Sciences and International Development Research Centre, Beijing, China.