Okul Öncesi Öğretmenlerinin Okul Öncesi Eğitim Programı Kazanımlarına İlişkin Görüşleri

Öz

Çalışmada 2013 Okul Öncesi Eğitim Programı kazanımlarının, kazanımlarda bulunması gereken özellikleri içerip içermediğini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Tarama araştırması ile yürütülen çalışmaya 124 kadın ve 26 erkek öğretmen katılmıştır. Araştırmacılar tarafından hazırlanan, kazanımlarda bulunması gereken özellikleri değerlendirmeye yarayan, kazanım özellikleri anketi ile veri toplanmıştır. Veriler Spss programı ile betimsel istatistik analizi yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre program kazanımlarının anlaşılır, ulaşılabilir, çocuklara gündelik yaşamda faydalı, birbirleriyle tutarlı, çocuk merkezli yaklaşıma uygun, çocukların öğrenme özelliklerine uygun, kendi içerisinde bir bütünlük sergileyecek, birbirini tamamlayıcı, öğrenme ürününe yönelik, çocuk davranışına yönelik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kazanımlar ilgili olduğu alana yazılmış ve öğretim sürecince çocuğun neler yapması gerektiğine yönelik olduğu ortaya çıkmıştır. Kazanımların ülkenin sosyo-kültürel özelliklerini göz önünde bulundurur nitelikte ve tek bir özelliğe yönelik olma durumları orta düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bilişsel gelişim kazanımları çocukta merak duygusunu geliştirecek ve bilişsel etkinlikler için temel oluşturacak nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Sosyal duygusal gelişim kazanımları çocukların sorumluluk, paylaşma, yardımlaşma duygularını geliştirir, özgüvenini ve öz saygısını artıracak nitelikte olduğu ifade edilmiştir. Dil gelişim kazanımları çocukta kavram anlama, dinleme, konuşma, doğru sözcük kullanma ve gramer kurallarına uygun cümle kurma becerisini geliştirecek nitelikte; motor gelişim kazanımları çocukta büyük kas ve küçük kas becerisini geliştirecek nitelikte olduğu ortaya çıkmıştır. Öz bakım gelişimi kazanımlarının çocukta temizlik, dengeli beslenme, günlük yaşam, sağlığı ile ilgili önlemleri alma ve kendini tehlike ve kazalardan koruma becerisini geliştirecek nitelikte olduğu görülmüştür. Kazanımlarda bulunması gereken özelliklerin cinsiyet değişkenine göre incelenmesi sonucunda kadın katılımcıların lehine anlamlı bir fark olduğu, yaş, kıdem ve lisansüstü eğitim durumu değişkenlerine göre ise anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kazanım özellikleri
• okul öncesi eğitim programı
• öğretmen görüşleri

Pre-School Teachers' Opinions on Pre-School Curriculum Outcomes

Öz

The objective of this study was to ascertain whether the outcomes of the 2013 Preschool Curriculum encompass the characteristics that should be included in the outcomes. A total of 124 female and 26 male teachers participated in the study, which was conducted using survey research methodology. The data were collected using an outcome characteristics questionnaire, which was prepared by the researchers and used to evaluate the characteristics that should be included in the outcomes. The data were subjected to descriptive statistical analysis using the SPSS software. The analysis yielded the conclusion that the programme objectives were comprehensible, accessible, useful for children in daily life, consistent with each other, suitable for a child-centred approach, suitable for children's learning characteristics, exhibiting integrity, complementary, oriented towards learning products, and oriented towards children's behaviour. The learning outcomes are presented in the context of the field in question and it was revealed that they are oriented towards the actions that the child should undertake during the teaching process. It was determined that the achievements were of a moderate level with regard to the consideration of the socio-cultural characteristics of the country and the orientation towards a singular feature. The cognitive development outcomes were determined to cultivate a sense of curiosity in children and to establish the foundation for subsequent cognitive activities. The programme was found to facilitate social-emotional development, promoting feelings of responsibility, sharing, and helping, while enhancing self-confidence and self-esteem. Language development outcomes were observed to enhance children's comprehension of concepts, listening, speaking, vocabulary, and grammatical sentence formation. Motor development outcomes were found to improve large and small muscle skills. Self-care development outcomes were identified to enhance children's capacity for cleanliness and safety practices.

Anahtar Kelimeler

• Outcome characteristics
• pre-school curriculum
• teachers

Kaynakça

1. Aksoy, P. (2021). Okul öncesi öğretmenleriyle yapılan görüşmelere göre okul öncesi dönemde sosyal becerilere ilişkin çok yönlü bir değerlendirme. Trakya Eğitim Dergisi, 11(1), 386-411.
2. Aral, N., & Kadan, G. (2018). 2013 Okul öncesi eğitim programının değerler eğitimi bağlamında incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 2(1), 113-131.
3. Arslanoğlu, İ. (2019). Eğitim felsefesi. Nobel Yayın.
4. Aslan, Z. (2017). Okul öncesi öğretmenlerinin 2013 okul öncesi eğitim programını uygulamada karşılaştıkları sorunların düzeyi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.
5. Aslan, M., & Uygun, N. (2019). Evaluation of preschool curriculum by stufflebeam's context, input, process and product (CIPP) evaluation model. Education & Science/Egitim ve Bilim, 44(200), 229-251.
6. Aydemir, F. (2018). Öğretmenlerin milli eğitim bakanlığı okul öncesi eğitim programı planlama ve uygulamaya yönelik çalışmalarının incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
7. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
8. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.

9. Christensen, L. B., Johnson, R. B., & Turner, L. A. (2020). Araştırma yöntemleri densen ve analiz (çev. A. Aypay). Anı Yayıncılık.
10. Çelik, Ö.D. (2019). Okul öncesi eğitim programındaki dil gelişimi ve öz bakım becerilerine ilişkin kazanımların gerçekleşme düzeylerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniverstesi.
11. Çelik, Ö.D., & Şahin, Ç. (2021). Okul öncesi dönemde öz bakım becerileri kazanımlarının öğretmen görüşleri açısından incelenmesi. Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 4(1), 43-53.
12. Demirel, Ö. (2020). Eğitimde program geliştirme. Edge Akademi.
13. Duran, M., & Arslan, H.H. (2021). Okul öncesi eğitim programlarının öz bakım becerileri kapsamında temel sağlık kurallarını içermesi bakımından incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 234-261.
14. Düşek, G., & Dönmez, B. (2012). Türkiye’de yayımlanan okul öncesi eğitim programları. Mesleki Bilimler Dergisi, 1(1), 63-73.
15. Ertürk, S. (2017). Eğitimde program geliştirme. Edge Akademi.
16. Gelişli, Y., & Yazıcı, E. (2012). Türkiye’de uygulanan okul öncesi eğitim programlarının tarihsel süreç içerisinde değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 85-93.
17. Göle, M.O., & Temel, Z.F. (2015). Okul öncesi öğretmenlerinin nitelikli bir okul öncesi eğitim programında bulunması gereken özelliklere ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 663-684.
18. Gutek, G.L. (2019). Eğitime felsefi ve ideolojik yaklaşımlar (çev. N. Kale). Ütopya Yayınevi.
19. Hamarat, D. (2017) 2013 okul öncesi eğitim programı ve bu programın uygulanmasına ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi.
20. Işık, N.E. (2015). Öğretmenlerin meb 2013 okul öncesi eğitim programı hakkındaki görüşleri ve programı kullanma durumları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
21. İş, A. (2017). Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin 2013 okul öncesi eğitim programındaki kazanımların gerçekleşme düzeyine yönelik algıları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi.
22. Karacaoğlu, Ö. C., & Dursun, F. (2010). 3. sınıf hayat bilgisi programındaki kazanımların alanyazındaki ölçütlere göre incelenmesi. 9. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu.
23. Karahan, G. (2016). 2012 okul öncesi eğitim programının yaratıcılık açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) Atatürk Üniversitesi.
24. Karaman, B., & Süel, E. (2020). Okul öncesi eğitim kurumlarında oynatılan fiziksel etkinliğe dayalı oyunların psikomotor gelişimi üzerine etkisi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14(3), 529-539.
25. Kaya, A., & Efe, E. (2016). Pre-School period of development. Annals of Nursing and Practice, 3(2), 1044.
26. Kılıçgün, M.Y. (2012). Erken çocukluk eğitimi ders notları. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
27. Kozikoğlu, İ. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin değerler eğitimine ilişkin tutum ve görüşlerinin incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 7(4), 2698-2720.
28. Kök, M., Tuğluk, M. N., & Bay, E. (2010). Okul öncesi eğitimin öğrencilerin gelişim özellikleri üzerindeki etkisinin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 0(11), 294-303.
29. Köksal, O., Balaban Dağal, A., & Duman, A. (2016). Okul öncesi öğretmenlerinin okul öncesi eğitim programı hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi. International Journal of Social Science, 46, 379-394.
30. Kuzu Jafarı, K., & Demirel, M. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin değerler eğitimi hakkındaki görüşleri. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 4(1), 13-35.
31. Milli Eğitim Bakanlığı. (2013). Okul öncesi eğitim programı. Milli Eğitim Bakanlığı.
32. Oktay, A. (1990). Türkiye’de okul öncesi eğitim. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2, 151-160.
33. Özdemir, E. (2014). Tarama Yöntemi. Metin, M. (Ed.) Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (pp. 77- 97). Pegem Akademi.
34. Özenç, M. (2020). Okul öncesi eğitim programındaki kazanımlar ile ilkokul 1. sınıf kazanımları ne kadar uyumlu. Eğitim ve İnsan Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 11(21), 98-110.
35. Özkan, H. (2016). Okul öncesi eğitim kurumlarında ki öğrencilerin yaratıcılık düzeyleri ile öğretmenlerin yaratıcılık gelişimine ve okul öncesi eğitim programına yönelik görüşleri ve uygulamaları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Erciyes Üniversitesi.
36. Özsırkıntı, D., Akay, C., & Yılmaz Bolat, E. (2014). Okul öncesi öğretmenlerinin okul öncesi programı hakkındaki görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 313-331.
37. Paksoy, E. N. (2020). Okul öncesi eğitim programının stufflebeam (cıpp) program değerlendirme modeli ile incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kilis 7 Aralık Üniversitesi.
38. Sapsağlam, Ö. (2016). Okul öncesi eğitim programlarında yer alan hedeflerin değerler açısından incelenmesi. Turkish Studies, 11(9), 683-700.
39. Sildir, E. (2016). Okul öncesi döneme yönelik hikâye kitaplarının milli eğitim bakanlığı 2013 okul öncesi eğitim programında yer alan sosyal duygusal alan gelişimle ilgili kazanımları desteklemeleri yönünden incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
40. Sildir, E., & Sümer, M. (2017). Okul öncesi eğitim programında yer alan dil gelişimiyle ilgili kazanımların türkçe dersi öğretim programındaki 1. sınıf kazanımlarını desteklemesi açısından incelenmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 273-288.
41. Sönmez, V. (2020). Program geliştirmede öğretmen el kitabı. Anı Yayıncılık.
42. Kol, S. (2011). Erken çocuklukta bilişsel gelişim ve dil gelişimi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 1-21.
43. Tabachnick, B.G., & Fidell, L.S. (2013). Using multivariate statistics. Allyn ve Bacon.
44. Tantekin Erden, F., & Altun, D. (2014). Sınıf öğretmenlerinin okul öncesi eğitim ve ilköğretime geçiş süreci hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 13(2), 481-502.
45. Tican Başaran, S., & Ulubey, Ö. (2018). 2013 okul öncesi eğitim programının değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 51(2), 1-38.
46. Turhan, B.. & Özbay, Y. (2016). Erken çocukluk eğitimi ve nöroplastisite. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1(2), 54-63.
47. Tükel, A. (2017). 2013 okul öncesi eğitim programı ile ilgili öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) Selçuk Üniversitesi.
48. Unutkan, Ö. (2014). Okul öncesi dönem çocuklarının ince motor becerileri açısından ilköğretime hazır bulunuşluğunun incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 0(11), 92-99.
49. Varış, F. (1988). Eğitimde program geliştirme. Ankara Üniversitesi Basımevi.
50. Yalçın, M., Başar, M., & Çetinkaya, A. (2013). Okul öncesi eğitime 5-6 yaşında başlayan çocuklar ile 3-4 yaşında başlayan çocukların öz bakım becerilerinin veli görüşlerine göre incelenmesi (uşak ili örneği). Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(4), 208-244.