2024 MAARİF MODELİ 5. SINIF TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI’NDA YER ALAN ÖĞRENME ÇIKTILARININ SOLO TAKSONOMİSİNE GÖRE İNCELENMESİ
Öz
Bu araştırmada Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından 2024 yılında uygulamaya geçilen 5. sınıf Türkçe dersi öğretim programında yer alan dinleme/izleme, okuma, konuşma ve yazma becerilerine ait öğrenme çıktılarının SOLO taksonomisinin düzeylerine göre analiz edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Toplanan veriler betimsel analiz yöntemi ile incelenmiştir. Veriler, araştırma amacına uygun olarak Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda yer alan öğrenme çıktılarından elde edilmiştir. Araştırma amacı belirlenerek veriler toplanmış, analiz sürecinde her bir öğrenme çıktısı SOLO taksonomisinin bilişsel basamaklarına göre sınıflandırılmıştır. Araştırma bulgularında ortaokul 5. sınıf Türkçe dersi öğretim programında bulunan 100 öğrenme çıktısının SOLO taksonomisine göre 2’sinin tekli yapı, 28’inin çoklu yapı, 36’sının ilişkisel yapı ve 34’ünün soyutlanmış yapıda olduğu belirlenmişken yapı öncesi düzeyine ait öğrenme çıktısı belirlenmemiştir. Bu öğrenme çıktılarının %2’si tekli yapı, %28’i çoklu yapı, %36’sı ilişkisel yapı ve %34’ü soyutlamış yapıda olduğu tespit edilmiştir. 5. sınıf öğrenme çıktılarında tekli yapı düzeyinde az sayıda öğrenme çıktısına yer verilmesi ve daha çok ilişkisel yapı ve soyutlanmış yapı düzeyinde öğrenme çıktılarına yer verilmesi sonucu ortaya çıkmıştır. Çalışmanın sonucunda öğrenme çıktılarının daha çok üst düzey düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte öğrencilerin gelişim dönemlerinin de dikkate alınarak öğrenme çıktılarının taksonomik olarak daha dengeli dağılım göstermesi gerektiği düşünülmektedir. Üst bilişsel öğrenmeyi geliştirmeyi amaçlayan öğrenme çıktılarının da ders kitabındaki etkinliklerle somutlaştırılarak desteklenmesi önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Aktı Aslan, S. (2023). Türkçe dersi öğretim programının 5., 6., 7. ve 8. sınıf kazanımlarının SOLO taksonomisine göre incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 13(1), 682–694.
- Biggs, J. B. (2003). Teaching for Quality Learning at University. Maidenhead: Open University Press.
- Biggs, J. B., & Collis, K. (1982). Evaluating the quality of learning: The SOLO taxonomy. New York: Academic Press.
- Burnett, P. C. (1999). Assessing the structure of learning outcome from counselling using the SOLO taxsonomy: An exploratory study. Biritish Journal of Guidance & Counselling, 27(4), 567-580.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Ç., E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
- Çerçi, A. (2018). 2018 Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarının (5, 6, 7, 8. Sınıf) yenilenen Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 6(2), 70-81.
- Eroğlu, M. (2023). Çocukluk döneminde bilişsel gelişim: Piaget ve Vygotsky’nin bilişsel gelişim kuramlarının incelenmesi ve karşılaştırılması. International Journal of Education and New Approaches, 6(1), 69-77. https://doi.org/10.52974/jena.1258278
- Erol, T., & Kavruk, H. (2021). Türkçe dersi öğretim programı kazanımlarının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre sınıflandırılması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(4), 1421-1442.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitimde Program Geliştirme, Eğitimde Program Değerlendirme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
1 Şubat 2026
Kabul Tarihi
17 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1