Dijital Ekonomi ve Göstergelerinin Sürdürülebilir Kalkınma Üzerindeki Etkisi: AB Ülkeleri Örneği

Öz

Bu çalışmada 28 AB ülkesinde Uluslararası Dijital Ekonomi ve Toplum İndeksi ve bu indekse ait alt göstergelerin sürdürülebilir kalkınma indeksi üzerindeki etkisinin 2018 yılı için yatay kesit veri analiz yöntemi kullanılarak araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma bu etkinin AB ülkelerinde hangi dijital ekonomi göstergesi veya göstergelerinden kaynaklandığının belirlenmesi açısından önemlidir. Analiz sonuçlarına göre AB ülkelerinde dijital ekonominin sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkisi pozitif ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Başka bir ifadeyle söz konusu ülkelerde dijital ekonomideki artış sürdürülebilir kalkınmayı artırmaktadır. AB tarafından ölçülen beş dijital ekonomi göstergelerinden olan ve işletmelerin dijitalleşmesi ve çevrimiçi satış kanallarının geliştirilmesini ifade eden dijital teknolojiye entegrasyon indeksinin, sürdürülebilir kalkınma indeksi üzerindeki etkisi pozitif ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Bu indeksin dışında kalan diğer dijital ekonomi göstergelerinin sürdürülebilir kalkınma üzerinde etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Analiz bulguları AB ülkelerinin sürdürülebilir kalkınma düzeyinin artmasında dijital ekonomi göstergelerinden sadece dijital teknolojiye entegrasyon indeksinin etkili olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dijtal Ekonomi
• Sürdürülebilir Kalkınma
• AB

The Impact of Digital Economy and Its Indicators on Sustainable Development: The Case of EU Countries

Abstract

In this study, it is aimed to investigate the effect of the International Digital Economy and Society Index-IDESI and the sub-indicators of this index on the Sustainable Development Index in the 28 EU countries by using the cross-sectional data analysis method for the year 2018. The study is important in terms of determining which digital economy indicator or indicators cause this effect in the EU countries. According to the analysis results, the effect of digital economy on sustainable development in EU countries is positive and statistically significant. In other words, the increase in the digital economy in these countries increases the sustainable development. The effect of the Integration of Digital Technology Index, which is one of the five digital economy indicators measured by the EU and expresses the digitalization of businesses and development of the online sales channels, on the Sustainable Development Index is positive and statistically significant. It has been concluded that other digital economy indicators other than this index have no effect on the sustainable development. Analysis findings showed that only the Integration of Digital Technology Index was effective in increasing the sustainable development level of EU countries.

Keywords

• Digital Economy
• Sustainable Development
• EU

Kaynakça

1. AĞIR, Hüseyin ve KAR, Muhsin (2010), “Türkiye’de Elektrik Tüketimi ve Ekonomik Gelişmişlik Düzeyi İlişkisi: Yatay Kesit Analizi”, Sosyoekonomi, S.6(12-Enerji Özel Sayısı), ss.149-176.
2. AKKAYA, Hüseyin ve GERÇEK, Adnan (2019), “OECD ve Seçilmiş Bazı Ülkelerde Dijital Ekonominin Vergilendirilmesi: Türkiye İçin Çıkarımlar”, International Journal of Public Finance, S.4(2), ss.166-188.
3. ALTAY TOPCU, Betül ve SÜMERLİ SARIGÜL, Sevgi (2018), “Lojistik Performansın İhracat Üzerindeki Etkisi”, Recent Discussions in Social Sciences (Ed. Mustafa Talas, Hasan Çiftçi, Elvan Yalçınkaya), İKSAD Yayınevi, Ankara, ss.408-426.
4. ALTAY TOPCU, Betül ve SÜMERLİ SARIGÜL, Sevgi (2020), “Dünyada ve Türkiye’de Blok Zinciri Teknolojisi: Finans Sektörü, Dış Ticaret ve Vergisel Düzenlemeler Üzerine Genel Bir Değerlendirme”, Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, S.(Özel Sayı), ss.27-39.
5. ANUŞLU, Merve Doğruel ve FIRAT, Seniye Ümit (2020), “Ülkelerin Endüstri 4.0 Seviyesinin Sürdürülebilir Kalkınma Düzeylerine Etkisinin Analizi”, Endüstri Mühendisliği, S.31(0), ss.44-58.
6. ATA, Ahmet Yılmaz (2011), “Ücretler, İşsizlik ve Suç Arasındaki İlişki: Yatay Kesit Analizi”, Çalışma ve Toplum, S.4, ss.113-134.
7. BARIŞIK, Salih ve YİRMİBEŞÇİK, Oya (2006), “Türkiye’de Yeni Ekonominin Oluşum Sürecini Hızlandırmaya Yönelik Uyum Çabaları”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, S.2(4), ss.39-62.
8. BERTELSMANN STIFTUNG AND SUSTAINABLE DEVELOPMENT SOLUTIONS NETWORK (2018), SDG Index and Dashboards Report 2018, Global Responsibilities Implementing the Goals, New York.

9. BİLGİLİ, Muhammed Yunus (2017), “Ekonomik, Ekolojik ve Sosyal Boyutlarıyla Sürdürülebilir Kalkınma”, Journal of International Social Research, S.10(49), ss.559-569.
10. BUKHT, Rumana ve HEEKS, Richard (2017), “Defining, Conceptualising and Measuring the Digital Economy”, Manchester Centre for Development Informatics Working Paper, S.68, ss.1-24.
11. CARLSSON, Bo (2004), “The Digital Economy: What is New and What is Not?”, Structural Change and Economic Dynamics, S.15, ss.245-264.
12. DAVID, Oladipo Olalekan (2019), “Nexus Between Telecommunication Infrastructures, Economic Growth and Development in Africa: Panel Vector Autoregression (PVAR) Analysis”, Telecommunications Policy, S.43, ss.1-17.
13. DENİZ, Müjgan (2018), “Dijital Ekonominin Ülke Ekonomileri İçerisinde Artan Etkisi: AB Üye Ülkeleri ve Gelişmiş Ekonomiler Üzerine Bir İnceleme”, 4th Eurasian Conference on Language and Social Sciences, July 24-27, Riga - Latvia, ss.89-105.
14. DINANA, Hesham O. (2019), “The Impact of Information & Communication Technologies (ICT) on Sustainable Development Goals (SDGs) Progression in the Era of Digital Economy”, Sustainable Development Conference, Bangkok - Tahiland, ss.1-13.
15. DİKKAYA, Mehmet ve AYTEKİN, İbrahim (2019), “Bilgi İletişim Teknolojileri ve Dijital Ekonomi: Avrupa Birliği ve Türkiye Arasında Bir Karşılaştırma”, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, S.54(3), ss.1279-1299.
16. DRUCKER, Peter F. (1993), Post-Capitalist Society, HarperBusiness, New York (USA).
17. EUROPEAN COMISSION (2020), International Digital Economy and Society Index, Final Report.
18. GÖZÜKÜÇÜK, Mustafa Fikret (2020), “Dijital Dönüşüm ve Ekonomik Büyüme”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
19. HEGYES, Éva Görgényi, CSAPO, Ildikó ve FARKAS, Mária Fekete (2017), “Some Aspects of Digitalization and Sustainability in the European Union”, Journal of Management, S.31(2), ss.37-46.
20. HILTY, Lorenz M. ve HERCHEUI, Magda David (2010), “ICT and Sustainable Development”, IFIP AICT, S.328, ss.227-235.
21. JOVANOVIĆ, Milica, DLAČIĆ, Jasmina ve OKANOVIĆ, Milan (2018), “Digitalization and Society’s Sustainable Development-Measures and Implications”, Zbornik Radova Ekonomskog Fakulteta u Rijeci/Proceedings of Rijeka Faculty of Economics, S.36(2), ss.905-928.
22. KAYPAK, Şafak (2011), “Küreselleşme Sürecinde Sürdürülebilir Bir Kalkınma İçin Sürdürülebilir Bir Çevre”, KMÜ Sosyal ve Ekonomi̇k Araştırmalar Dergi̇si, S.13(20), ss.19-33.
23. KONU, Aylin (2020), “Sürdürülebilir Kalkınma ve Dijital Ekonomi İlişkisi: AB Ülkeleri İçin Bir Araştırma”, Akademik İncelemeler Dergisi, S.15(2), ss.655-678.
24. LI, Kai, KIM, Dan J., LANG, Karl R., KAUFFMAN, Robert J. ve NALDI, Maurizio (2020), “How Should We Understand the Digital Economy in Asia? Critical Assessment”, Electronic Commerce Research and Applications, S.44, ss.1-16.
25. MASTAR ÖZCAN, Pelin (2016), “Dijital Ekonominin Vergilendirilmesinde Karşılaşılan Sorunlar: BEPS 1 No’lu Eylem Planı Kapsamında Bir Değerlendirme”, Electronic Journal of Vocational Colleges, ss.73-82.
26. MORELLI, John (2011), “Environmental Sustainability: A Definition for Environmental Professionals”, Journal of Environmental Sustainability, S.1(1), ss.1-9.
27. OECD (2019), Tax Challenges Arising from Digitalisation-Interim Report 2019, Inclusive Framework on BEPS, OECD/G20 Base Erosion and Profit Shifting Project, OECD Publishing, Paris.
28. PRADHAN, Rudra P., ARVIN, Mak B., NAIR, Mahendhiran, BENNETT, Sara E. ve BAHMANI, Sahar (2019), “Short-Term And Long-Term Dynamics of Venture Capital and Economic Growth in A Digital Economy: A Study of European Countries”, Technology in Society, S.57, ss.125-134.
29. REZNY, Lukas, WHITE, James Buchanan ve MARESOVA, Petra (2019), “The Knowledge Economy: Key to Sustainable Development?”, Structural Change and Economic Dynamics, S.51, ss.291-300.
30. SERİNİKLİ, Nilüfer (2021), “Covid-19 Salgın Sürecinde Örgütsel Değişim: Uzaktan/Evden Çalışma Modeli”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.31(1), ss.277-288.
31. TAPSCOTT, Don (1995), The Digital Economy: Promise and Peril in the Age of Networked Intelligence, McGraw-Hill Publisher, New York.
32. TAŞEL, Fulya (2020), “Dijitalleşmenin Ticarete ve Ekonomiye Etkisi”, Beykoz Akademi Dergisi, S.8(2), ss.127-137.
33. TIRAŞ, H. Hayrettin (2012), “Sürdürülebilir Kalkınma ve Çevre: Teorik Bir İnceleme”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, S.2(2), ss.57-73.
34. TOCAN, Madalina ve DUDUMAN, Stefan-Gabriel (2010), “Sustainable Development-Strategic Goal of The Knowledge Based Economy”, Munich Personal RePEc Archive, Paper No. 41588, ss.1-15.
35. UNITED NATIONS (tarihsiz), The Sustainable Development Goals, https://sdgs.un.org/goals (Erişim Tarihi: 20.05.2021).
36. VIVIEN, F. Dominique (2008), “Sustainable Development: An Overview of Economic Proposals”, SAPIENS, S.1(2), ss.1-8.
37. WHITE, Halbert (1980), “A Heteroskedasticity-Consistent Covariance Matrix Estimator and A Direct Test for Heteroskedasticity”, Econometrica, S.48(4), ss.821-827.
38. WOOLDRIDGE, Jeffrey M. (2001), Econometric Analysis of Cross Section and Panal Data, The MIT Press, Cambridge – London (England).
39. WORLD ECONOMIC FORUM (2019), The Global Competitiveness Report 2019, World Economic Forum Publisher, Cologny – Geneva (Switzerland).
40. YEŞİLORMAN, Mehtap ve KOÇ, Firdevs (2014), “Bilgi Toplumunun Teknolojik Temelleri Üzerine Eleştirel Bir Bakış”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.24(1), ss.117-133.