6360 Sayılı Kanun ile 2014 Yılında Mahalleye Dönüştürülmüş Olan Eski Gümüşlük Beldesinde Dönüşüm Sonrası Döneme İlişkin Yöre Halkının Algısı

Öz

20. yüzyılın sonlarında dünyada başlayan ve 2000’li yılların başında Türkiye’yi de etkisi altına alan reform dalgası, başta belediyeler ve il özel idareleri olmak üzere yerel yönetimlerin yetki ve kaynak açısından güçlenmesine, mali ve idari açıdan ise daha özerk hale gelmesine imkân veren yasal düzenlemelerin yapılmasını sağlamıştır. Özellikle belediyeler öne çıkan yerel yönetim türleri haline gelmiştir. Buna karşın belediyeler görev, yetki ve sorumluluk alanları itibarıyla ülkede yaşanan sosyal, siyasal ve ekonomik gelişmelere göre çıkarılan yasal düzenlemelerle öncelikli dokunulan kurumlar olmuştur. 6360 sayılı Kanun Türkiye’de belediyelere yönelik son yıllarda yapılmış olan en önemli yasal düzenlemelerden biridir. Kanun’un birçok hükmünün yürürlüğe girdiği 2014 Mahalli İdareler Genel Seçimleriyle birlikte tüzel kişiliği kaldırılarak Bodrum ilçesinin bir mahallesi haline dönüştürülen Gümüşlük’te yöre halkının 2014 yılı sonrasında meydana gelen dönüşümü nasıl algıladığını ortaya koymak çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Çalışma kapatılma kararı uygulanmadan önce yapılan ilk çalışmanın devamı ve tamamlayıcısı niteliğindedir. Araştırmanın evreninden rastgele örneklem yöntemiyle belirlenen 404 kişiye anket uygulanmış; elde edilen veriler SPSS yardımıyla frekans analizi yapılmak suretiyle yorumlanmıştır. Analizlerin neticesinde Gümüşlük’te yaşayanların yerel hizmetlere ilişkin memnuniyetlerinin 2014 yılı öncesine kıyasla azaldığı; bunun en önemli etkeni olarak ise belde belediyelerinin kapatılmasının görüldüğü sonucuna ulaşılmıştır. İlk çalışmanın sonuçlarıyla karşılaştırma yapma imkânı da veren ve bu niteliğiyle alanındaki ilk ampirik araştırma olma özelliği taşıyan bu çalışmanın hem bu konuda çalışacak araştırmacılara hem bölgedeki hem de benzer durumdaki kentlerin yerel yöneticilerine büyük katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• 6360 Sayılı Kanun
• Bodrum
• Gümüşlük
• Belde Belediyesi
• Büyükşehir Belediyesi

Perception of The Local People about The Period After The Transformation in Gumusluk, Which Was Turned Into a Neighborhood in 2014 By Law Number 6360

Öz

The wave of reforms that became influential worldwide in the late 20th century began to impact Türkiye in the early 2000s. These reforms led to legal regulations that strengthened the authority and resources of local governments, primarily municipalities and special provincial administrations, making them more financially and administratively autonomous. Municipalities, in particular, emerged as the prominent type of local government. However, due to social, political, and economic developments in the country, municipalities have been the first institutions to be affected by new legal regulations, which have reshaped their duties, powers, and responsibilities. One of the most important legal regulations for municipalities in Türkiye in recent years is Law No. 6360. The main purpose of the study is to reveal how the local people perceive the transformation that has occurred in Gümüşlük, which was abolished as a legal entity and turned into a neighbourhood of the Bodrum district with the 2014 Local Administrations General Elections. The study is a continuation and complement to the first study conducted before the closure decision was implemented. A questionnaire was applied to 404 people selected by a random sampling method from the research population, and the data obtained were interpreted by frequency analysis using the SPSS program. As a result of the analyses, it was concluded that the satisfaction level of the people of Gümüşlük towards local services decreased compared to the pre-2014 period, and the closure of the municipality was seen as the most important factor in this. This study, which also allows comparison with the results of the first study and is the first empirical research in the field, is considered to make a great contribution both to researchers who will work on this subject and to the local administrators of the cities in the region and in similar situations.

Anahtar Kelimeler

• The law no 6360
• Bodrum
• Gümüşlük
• Sub-district Municipality
• Metropolitan Municipality.

Kaynakça

1. Adıgüzel, Ş. (2012) 6360 Sayılı Yasanın Türkiye’nin Yerel Yönetim Dizgesi Üzerine Etkileri: Eleştirel Bir Değerlendirme. Toplum ve Demokrasi 6(3), 153-176.
2. Argunhan, B. (2022) İstanbul Şehremaneti (1855-1858). Kırıkkale Hukuk Mecmuası 2(1), 14-180.
3. Arslan, M. (2012) Pseudo-Skylaks: Periplos. MIJH – Mediterranean Jouarnal of Humanities 2(1), 239-257. Dokuzuncu Kalkınma Planı Raporu (2006) Dokuzuncu Kalkınma Planı Raporu (2007-2013). https://www. sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/Dokuzuncu_Kalkinma_Plani-2007-2013.pdf (Erişim Tarihi: 01.06.2024).
4. Dumankaya, O. & Gündüz, S. (2016) Myndos Antik Kenti’nin Doğu Limanı Ve Yapıları. Şahin, D. (der), Myndos Kazı Ve Araştırmaları 2004-2013 (9-34). Bursa: Uludağ Üniversitesi Yayınları.
5. Genç, F. N. (2014) 6360 Sayılı Kanun ve Aydın’a Etkileri. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1(5), 1-29.
6. Gezgüç, G. M., Aldemir, C. & Uzun, T. (2015) 6360 Sayılı Kanun Ve Muğla Örneği. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi (8), 461-477.
7. Günay, V. (2014) XX. Yüzyıl Başlarında Bodrum (Osmanlı Vilayet Yıllıklarına Göre). Erdoğru, M. A. vd. (der.). 3. Uluslararası Her Yönüyle Bodrum Sempozyumu (461-476). İzmir: Ege Üniversitesi İzmir Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları.
8. Harvey, D. (2013) Sosyal Adalet Ve Şehir. Moralı, M. (çev.). İstanbul: Metis Yayınları. İçişleri Bakanlığı. (2014) Mülki İdari Bölümleri. https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri. aspx (Erişim Tarihi: 09.02.2024).

9. Kalkınma Bakanlığı. (2013) Onuncu Kalkınma Planı 2014-2018. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/ uploads/2022/08/Onuncu_Kalkinma_Plani-2014-2018.pdf (Erişim Tarihi: 09.02.2024).
10. Karasu, M. A. (2013) 6360 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu Ve Olası Etkileri – Şanlıurfa Örneği. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15(1), 1-17.
11. Kayar, İ. & Görün, M. (2022) Büyükşehirlerde Belde Belediyesinden Mahalleye Dönüşüm Sonrasında Yerel Kamu Hizmetlerinin Sunumundan Memnuniyet: Ordu, Tekirdağ, Manisa Ve Mardin Örnekleri. Yönetim Bilimleri Dergisi 20(44), 385-415.
12. Kızılboğa Özaslan, R., Akıllı, H. & Özaslan, K. (2015) 6360 Sayılı Kanun Çerçevesinde Gümüşlük Belde Belediyesi’nin Kapatılmasına İlişkin Yöre Halkının Algısı. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 36(2), 215-235.
13. Köseoğlu, M. (2010) Yerel Yönetim Birliklerinin Sorunları ve Çözüm Önerileri. Türk İdaresi Dergisi, 468, 85-102.
14. Ladd, F. H. (1994) Fiscal İmpacts Of Local Population Growth: A Conceptual And Empirical Analysis. Regional Science and Urban Economics, 34, 661-686.
15. Mutlu, A. & Batmaz, N. Y. (2013) Türkiye’de Kent Hakkı. Ankara: Orion Yayınları.
16. Niray, N. (2002) Tarihsel Süreç İçinde Kentleşme Olgusu ve Muğla Örneği. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9, 1-27.
17. Oktay, T. (2008) Belediye Kurumunun Tarihsel Gelişimi. Demirkaya, Y. & Bozdoğan, R. (der.), Türkiye’de Yerel Yönetimler (119-156). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
18. Oktay, T. (2016) 6360 Sayılı Kanuna Dayalı Büyükşehir Belediye Reformunu Anlama Ve Anlamlandırma. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi 1(1), 71-131.
19. Ökmen, S. & Yılmaz, A. (2015) Klasik Dönemden Tazminat’a Osmanlı Kenti Ve Yerel Yönetimler. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (23), 1-16.
20. Özaslan, K. (2020) Kentsel Güvenlik Açısından Türkiye’nin Yeni Sorunsalı: Kent Mültecileri. Özkaya, Ö. (der.), İnsan Kaynakları Ve Güvenlik (285-335). Ankara: Adalet Yayınevi.
21. Özaslan, K. (2021) Değişen Hükümet Sistemi Ekseninde Bir Denetim Türü Olarak İdari Vesayet Ve Belediyeler. Kızılboğa Özaslan, R. (der.), Kamuda Denetim (55-112). Ankara: Adalet Yayınevi.
22. Özçağlar, A. (2005) Türkiye’de Mülki İdare Bölümlerinin İdari Coğrafya Analizi. Coğrafi Bilimler Dergisi 3(1), 1-25.
23. Özdemir, D. Ş. (2008) Türkiye’de Mahalli İdare Birlikleri [yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Konya: Selçuk Üniversitesi.
24. Özgür, H. (2014) Denizli Kenti Ve İlinde Yönetsel Ölçek Arayışları (1976-2014): Dört Bütünşehir (Belediyesi) Söylemi/Tasavvuru (2001-2014) Ve Büyükşehir Belediyesi Statüsü (2012-2014). Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1, 30-53.
25. Polatoğlu, A. (2000) Yerel Yönetim Reformu Üzerine Düşünceler. Çağdaş Yerel Yönetimler 9 (1), 3-24. Richards, P. G. (1978) The Reformed Local Government System. London: George Allen and Unwin.
26. TBMM. (2012) Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanakları. https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/ TBMM/d24/c032/tbmm24032016ss0338.pdf (Erişim Tarihi: 26.01.2024).
27. Tekçe, Y. & Genç, F.N. (2019) 6360 Sayılı Kanunun Tüzel Kişiliği Kaldırılan Köylere/Yeni Mahallelere Etkisi: Aydın Örneği. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi 20(44), 1-16.
28. Tekel, A. (2009) Türkiye’de Metropoliten Alan Yönetiminden Metropoliten Yönetişime Geçiş: Ankara Örneğinde Bir Değerlendirme. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi 9(18), 191-214.
29. Topal, K. A. (2011) Kırsal Belediyelerde Optimal Büyüklüğü Belirlemeye Yönelik Bir Model Denemesi: Trabzon Örneği. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi 31(2), 367-380.
30. TUİK. (2000) 2000 Genel Nüfus Sayımı. https://biruni.tuik.gov.tr/nufusapp/idari.zul (Erişim Tarihi: 26.06.2024).
31. TUİK. (2023) 2023 Yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/ Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2023-49684 (Erişim Tarihi: 26.06.2024).
32. Ülküm, M. (2022) Gümüşlük (Karakaya) 1950-1960. Bodrum: Bodrum Belediyesi Yayınları.
33. Üzmez, U. (2012) Türkiye’de Orta Ölçekli Kentsel Alanlar Sorununa Çözüm Arayışları: Zonguldak Örneği. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 14(2), 127-158.
34. Wirth, L. (1938) Urbanism As A Way Of Life. The American Journal of Sociology, 44(1), 1-24.
35. Yaslıkaya, R. (2019) Yerel Yönetimlerde Ölçek Ekonomisi: Teori, Kavram Ve Tartışmalar. Liberal Düşünce Dergisi 24(95), 163-192.
36. Yoloğlu, A. C. (2011) Belediyelerde Optimum Ölçek Üzerine Görgül Bir Değerlendirme. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi 20(3), 47-68.
37. Zengin, O. (2014) Büyükşehir Belediyesi Sisteminin Dönüşümü: Son On Yılın Değerlendirmesi. Ankara Barosu Dergisi 2, 91-116.
38. Zeren, H. E. & Sevinç Çubuk, E. B. (2020) Türkiye’de Mahalli İdare Birliklerinin Bugünü Ve Geleceğine Yönelik Bir Değerlendirme. Türk İdare Dergisi 0(491), 365-398.