Araştırma Makalesi

Üçüncü Dalga Soylulaşma ve Devletin Rolü: Latin Amerika Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme

Cilt: 14 Sayı: 1 2 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Üçüncü Dalga Soylulaşma ve Devletin Rolü: Latin Amerika Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışma, soylulaşma kavramına ilişkin farklı kuramsal yaklaşımları ve dönemleri ele almakta; özellikle üçüncü soylulaşma dalgasını ifade eden “devlet eliyle soylulaştırma” olgusuna odaklanmaktadır. Literatürde soylulaşmaya dair geniş bir birikim bulunmakla birlikte, çalışmaların büyük çoğunluğu Avrupa ve Kuzey Amerika örnekleri üzerinde yoğunlaşmakta; gelişmekte olan ülkelerdeki süreçlere ilişkin araştırmalar sınırlı kalmaktadır. Bu bağlamda çalışmada, hakim literatürden yola çıkılarak soylulaşma kavramı, teorik arka planı, soylulaşma dalgaları, etki ve sonuçları bağlamında irdelenmekte; ancak soylulaşmanın küresel bir olgu olarak farklı coğrafyalarda farklı dinamikler etkisinde şekillendiği vurgulanarak, çok ölçekli bir değerlendirme ihtiyacı üzerinde durulmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde yaşanan “devlet eliyle soylulaştırma” süreçlerine odaklanılarak, Latin Amerika kentleri özelinde yaşanan sürecin neden ve sonuçları ile küresel kuzeye benzerlik ve farklılıkları tartışılmaktadır. Yapılan mekânsal müdahalelerde izlenen politika ve etkili aktörlerin süreci nasıl etkilediği; soylulaştırma sürecini meşrulaştırmaya yönelik düzenlemelerin neler olduğu; sakinlerin direniş mekanizmalarının kırılmasında kamunun rolü ile özel sektör ve vatandaş arasındaki ilişkide nasıl bir konum üstlendiği çalışmanın araştırma sorularıdır. Devlet eliyle soylulaştırma ve yerinden edilme ya da yeniden yerleştirme arasında kurulan bağlantının, Latin Amerika örneğinde ve Santiago (Şili) kenti özelinde nasıl bir süreç ortaya koyduğu sorgulanmaktadır. Çalışmanın, 2000’li yıllarla birlikte başta İstanbul olmak üzere Türkiye’deki kentsel dönüşüm tartışmalarına katkı sağlamak amacıyla, devlet eliyle soylulaştırma olgusuna yönelik sorulacak sorular ve karşılaştırmalı araştırmalar için bir zemin oluşturması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aalbers, M. B. (2018) Introduction to the Forum: From Third to Fifth-Wave Gentrification. Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie, 110(1), 1–11. [https://doi.org/10.1111/tesg.12332](https://doi.org/10.1111/tesg.12332).
  2. Atkinson, R. (2003) Introduction: Misunderstood Saviour or Vengeful Wrecker? The Many Meanings and Problems of Gentrification. Urban Studies, 40(12), 2343–2350. [https://doi.org/10.1080/004.209.8032000136093](https://www.google.com/search?q=https://doi.org/10.1080/004.209.8032000136093).
  3. Atkinson, R. (2004) The Evidence on the Impact of Gentrification: New Lessons for the Urban Renaissance? European Journal of Housing Policy, 4(1), 107–131. [https://doi.org/10.1080/146.167.1042000215479](https://www.google.com/search?q=https://doi.org/10.1080/146.167.1042000215479).
  4. Atkinson, R., & Bridge, G. (2005) Introduction. R. Atkinson & G. Bridge (der.), Gentrification in a Global Context: The New Urban Colonialism (1–17). London: Routledge.
  5. Bektaş, Y., & Türkün, A. (2017) Kentsel Dönüşümde Karma Gelirli Konut Stratejisi ve Türkiye’ye Özgü Dinamikler: Ankara Altındağ-Gültepe Örneği. Megaron, 11(2), 263–279. [https://doi.org/10.5505/megaron.2017.85570](https://www.google.com/search?q=https://doi.org/10.5505/megaron.2017.85570).
  6. Bernt, M. (2016) How Post-Socialist is Gentrification? Observations in East Berlin and Saint Petersburg. Eurasian Geography and Economics, 57(4–5), 565–587. [https://doi.org/10.1080/15387.216.2016.1259079](https://www.google.com/search?q=https://doi.org/10.1080/15387.216.2016.1259079).
  7. Betancur, J. J. (2014) Gentrification in Latin America: Overview and Critical Analysis. Urban Studies Research, Article 986961, 1–14. [https://doi.org/10.1155/2014/986961](https://doi.org/10.1155/2014/986961).
  8. Bolt, G., Phillips, D., & Van Kempen, R. (2010) Housing Policy, (de)Segregation and Social Mixing: An International Perspective. Housing Studies, 25(2), 129–135. [https://doi.org/10.1080/026.730.30903564838](https://www.google.com/search?q=https://doi.org/10.1080/026.730.30903564838).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Politika ve Yönetim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

11 Eylül 2025

Kabul Tarihi

16 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bülbül Akın, B. (2026). Üçüncü Dalga Soylulaşma ve Devletin Rolü: Latin Amerika Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 14(1), 54-84. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.1782392
AMA
1.Bülbül Akın B. Üçüncü Dalga Soylulaşma ve Devletin Rolü: Latin Amerika Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 2026;14(1):54-84. doi:10.14782/marmarasbd.1782392
Chicago
Bülbül Akın, Başak. 2026. “Üçüncü Dalga Soylulaşma ve Devletin Rolü: Latin Amerika Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 14 (1): 54-84. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.1782392.
EndNote
Bülbül Akın B (01 Nisan 2026) Üçüncü Dalga Soylulaşma ve Devletin Rolü: Latin Amerika Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 14 1 54–84.
IEEE
[1]B. Bülbül Akın, “Üçüncü Dalga Soylulaşma ve Devletin Rolü: Latin Amerika Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme”, Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, c. 14, sy 1, ss. 54–84, Nis. 2026, doi: 10.14782/marmarasbd.1782392.
ISNAD
Bülbül Akın, Başak. “Üçüncü Dalga Soylulaşma ve Devletin Rolü: Latin Amerika Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 14/1 (01 Nisan 2026): 54-84. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.1782392.
JAMA
1.Bülbül Akın B. Üçüncü Dalga Soylulaşma ve Devletin Rolü: Latin Amerika Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 2026;14:54–84.
MLA
Bülbül Akın, Başak. “Üçüncü Dalga Soylulaşma ve Devletin Rolü: Latin Amerika Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, c. 14, sy 1, Nisan 2026, ss. 54-84, doi:10.14782/marmarasbd.1782392.
Vancouver
1.Başak Bülbül Akın. Üçüncü Dalga Soylulaşma ve Devletin Rolü: Latin Amerika Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 01 Nisan 2026;14(1):54-8. doi:10.14782/marmarasbd.1782392