Araştırma Makalesi

Sosyal Güvensizlik ve Kayıt Dışılık Bağlamında Afrika’da COVID-19

Cilt: 9 Sayı: Özel Sayı 17 Kasım 2021
PDF İndir
EN TR

Sosyal Güvensizlik ve Kayıt Dışılık Bağlamında Afrika’da COVID-19

Öz

Bu çalışmada Dünya Sağlık Örgütü tarafından Mart 2020’de ilan edilen COVID-19 pandemisine karşı Afrikalı hükümetler tarafından alınan tedbirlerin kapsayıcı olamaması ve toplumsal eşitsizlikleri derinleştirmesinin nedenleri incelenmektedir. Bu doğrultuda öncelikle, söz konusu tedbirlerin hastalığın yayılımını yavaşlatmak, salgından kaynaklanan ekonomik krizin etkilerini hafifletmek ve yurttaşlara sosyal destek sağlamak konusunda yetersiz kaldığı öne sürülmektedir. Afrika’da neoliberal politikaların devletlerin sosyal güvenlik sistemlerini zayıflatması ve kayıt dışı istihdamın ekonomik büyümenin itici gücü olarak ortaya çıkmış olması ise pandemi tedbirlerinin yetersizliğinde etkili olan iki temel unsur olarak ele alınmaktadır. Bu çerçevede iki farklı zeminde neoliberalleşme örneği sergileyen sömürgecilik sonrası Nijerya ve apartheid sonrası Güney Afrika odağa alınmakta, sırasıyla tarıma dayalı ve kentsel kayıt dışı ekonomik faaliyetlerin yoğun biçimde görüldüğü bu iki ülkenin COVID-19 tedbirlerinin toplumsal ve ekonomik etkileri incelenmektedir. Çalışmada, pandeminin ilan edilmesinin hemen ardından hızla genişleyen literatürün yanı sıra uluslararası basına yansıyan haberlerden ve Dünya Sağlık Örgütü başta olmak üzere Birleşmiş Milletler uzmanlık kuruluşları ile Afrika Birliği ve bu örgütün uzmanlık kuruluşu olan Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi tarafından ve ayrıca Oxfam gibi hükümet dışı kuruluşlar tarafından hazırlanan raporlardan yararlanılmaktadır. Bu yolla çalışma, Afrika’da neoliberal politikaların yol açtığı sosyal güvensizlik ve kayıt dışı ekonominin ağırlıklı konumu nedeniyle çalışan nüfusun büyük bölümünün kamu hizmetlerine erişimde güçlük yaşadığı, pandemiye karşı sağlanan desteklerden faydalanamadığı ve dolayısıyla COVID-19’dan daha kötü etkilendiği sonucuna ulaşmaktadır. Yetersiz kalan hükümet desteklerinin de bağışlara ve hayırseverlik faaliyetlerine dayanması ve mevcut yolsuzluk sorununun sağlık kriziyle pekişmesi ise bu olumsuz etkiyi derinleştirmektedir. Böyle bir çerçevede belirlenen tedbirlerin niteliği ve uygulanma yöntemlerine karşı bir toplumsal muhalefetin oluşmakta olduğu ve en nihayetinde Afrikalı devletler açısından COVID-19’la ortaya çıkan sağlık krizinin toplumsal huzursuzluğa dönüşme riskinin belirginleştiği anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alavi, H. (1972, Temmuz/Ağustos). The State in Post-Colonial Societies: Pakistan and Bangladesh. New Left Review, 1(74), 59-81.
  2. Amadasun, S. (2020). From coronavirus to 'hunger virus': Mapping the urgency of social work response amid COVID-19 pandemic in Africa. International Social Work, 1-5.
  3. Bearak, M., & Paquette, D. (2020, Nisan 18). Africa’s most vulnerable countries have few ventilators — or none at all. Aralık 2020 tarihinde The Washington Post: https://www.washingtonpost.com/world/africa/africa-coronavirus-ventilators/2020/04/17/903163a4-7f3e-11ea-84c2-0792d8591911_story.html adresinden alındı
  4. Berkhout, E., Galasso, N., Lawson, M., Andrés, P., Morales, R., Taneja, A., & Alejo Vázquez Pimentel, D. (2021). The Inequality Virus. Oxford: Oxfam International.
  5. Birikorang, E. (2013, Mart). Coups d’état in Africa – A Thing of the Past? Kofi Annan International Peacekeeping Training Centre: https://media.africaportal.org/documents/KAIPTC-Policy-Brief-3---Coups-detat-in-Africa.pdf adresinden alındı
  6. Castel, R. (2004). Sosyal Güvensizlik. İstanbul: İletişim Yayınları.
  7. Cline-Cole, R. (2020). Socially Distanced Capitalism in a Time of Coronavirus. Review of African Political Economy, 47(164), 169-96.
  8. Cocks, T. (2012). Special Report: In Nigeria, a concrete get-rich scheme. Reuters: https://www.reuters.com/article/us-nigeria-dangote-idUSBRE88913U20120911 adresinden alındı

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

17 Kasım 2021

Gönderilme Tarihi

10 Nisan 2021

Kabul Tarihi

1 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 9 Sayı: Özel Sayı

Kaynak Göster

APA
Özkan, E. (2021). Sosyal Güvensizlik ve Kayıt Dışılık Bağlamında Afrika’da COVID-19. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 9(Özel Sayı), 45-68. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.912899
AMA
1.Özkan E. Sosyal Güvensizlik ve Kayıt Dışılık Bağlamında Afrika’da COVID-19. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 2021;9(Özel Sayı):45-68. doi:10.14782/marmarasbd.912899
Chicago
Özkan, Ela. 2021. “Sosyal Güvensizlik ve Kayıt Dışılık Bağlamında Afrika’da COVID-19”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 9 (Özel Sayı): 45-68. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.912899.
EndNote
Özkan E (01 Kasım 2021) Sosyal Güvensizlik ve Kayıt Dışılık Bağlamında Afrika’da COVID-19. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 9 Özel Sayı 45–68.
IEEE
[1]E. Özkan, “Sosyal Güvensizlik ve Kayıt Dışılık Bağlamında Afrika’da COVID-19”, Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, c. 9, sy Özel Sayı, ss. 45–68, Kas. 2021, doi: 10.14782/marmarasbd.912899.
ISNAD
Özkan, Ela. “Sosyal Güvensizlik ve Kayıt Dışılık Bağlamında Afrika’da COVID-19”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 9/Özel Sayı (01 Kasım 2021): 45-68. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.912899.
JAMA
1.Özkan E. Sosyal Güvensizlik ve Kayıt Dışılık Bağlamında Afrika’da COVID-19. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 2021;9:45–68.
MLA
Özkan, Ela. “Sosyal Güvensizlik ve Kayıt Dışılık Bağlamında Afrika’da COVID-19”. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, c. 9, sy Özel Sayı, Kasım 2021, ss. 45-68, doi:10.14782/marmarasbd.912899.
Vancouver
1.Ela Özkan. Sosyal Güvensizlik ve Kayıt Dışılık Bağlamında Afrika’da COVID-19. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi. 01 Kasım 2021;9(Özel Sayı):45-68. doi:10.14782/marmarasbd.912899

Cited By