School Principals' Digital Technology Leadership Investigated Through Educators' Perspectives

Öz

The use of digital technologies (DT) in schools is becoming increasingly widespread, and the importance of their effective and accurate integration into educational processes is being recognized. Therefore, school principals are expected to demonstrate leadership qualities and behaviors in DT. The aim of this study is to explore the phenomenon of DT leadership among school principals in Turkey, based on the perspectives of educators, through a holistic approach. To achieve the aim of the study, the qualitative research method of phenomenology was employed. The study group consists of 25 educators with different roles and demographic characteristics. The research findings indicate that the stakeholders of education may have incomplete and incorrect knowledge about DT; that the participants consider these technologies to be indispensable for their lives; that the participants raised important issues, including environmental protection, regarding the advantages and disadvantages of these technologies; that the educators participating in the study expect school principals to exhibit curious, open-to-learning, research-oriented, and communicative personal qualities, as well as particularly participatory, distributive, and visionary leadership behaviors. Furthermore, the findings suggest that the participants expect the government to make appointments, updating the criteria, in line with merit for DT-related positions, supervise principals, and provide them with in-service training, and that the government should support the use of DT in schools by increasing investments and strengthening infrastructure. Additionally, it has been found noteworthy that the participants didn’t address the legal and ethical aspects of DT. Based on the findings, the researchers have developed recommendations.

Anahtar Kelimeler

• Digital technologies
• leadership
• school principals
• technological leadership

Eğitimcilerin Görüşlerine Dayalı Olarak Okul Müdürlerinin Dijital Teknoloji Liderliği Olgusunun İncelenmesi

Öz

Dijital teknolojilerin (DT) okullardaki kullanımı her geçen gün daha da yaygınlaşmakta ve eğitim-öğretim süreçlerine nitelikli ve doğru biçimde entegrasyonunun önemi anlaşılmaktadır. Bu nedenle okul müdürlerinden beklenenler arasında DT liderliği davranışları sergilemeleri de bulunmaktadır. Bu araştırmada amaçlanan bütüncül bir bakış açısıyla eğitimcilerin görüşlerine dayalı olarak Türkiye’deki okul müdürlerinin DT liderliği olgusunun ortaya çıkarılmasıdır. Araştırmanın amacına uygun olarak nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu farklı görevler ve demografik özelliklere sahip 25 eğitimci oluşturmaktadır. Araştırma bulguları; eğitimin iç ve dış paydaşlarının DT alanındaki eksik ve yanlış bilgilere sahip olabildiklerini; katılımcıların bu teknolojilerin yaşamları için vazgeçilmez bir öneme sahip olduğunu düşündüklerini; katılımcıların bu teknolojilerin avantaj ve dezavantajları hakkında çevrenin korunması dâhil önemli birçok hususu dile getirdiklerini; araştırmaya katılan eğitimcilerin okul müdürlerinden meraklı, öğrenmeye açık, araştırmacı ve iletişimci kişilik özelliklerine sahip olmaları yanında özellikle katılımcı, dağıtımcı ve vizyoner liderlik davranışlarını sergilemelerini beklediklerini ve de bu bağlamda müdürlerin bilgi, beceri, tutum ve davranışlarıyla rol model olmaları gerektiğini; katılımcıların okul müdürlerinin görev süreçlerinde, Devletten DT bağlamında kriterleri güncelleyerek liyakate uygun atama yapması, müdürleri denetlemesi ve onları hizmet içi eğitime alması yönünde beklenti içinde olduğunu, ayrıca devletin yatırımlarını arttırıp altyapıyı güçlendirerek okullardaki DT kullanımını desteklemesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Araştırmamızda katılımcıların dijital teknolojilere ilişkin okul müdürlerini ilgilendiren hukuki ve etik boyutlardaki konulara değinmemeleri de dikkat çekici bulunmuştur. Bulgulara dayalı olarak araştırmacılar tarafından öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital teknolojiler
• liderlik
• okul müdürleri
• teknoloji liderliği

Destekleyen Kurum

Bu araştırmanın gerçekleştirilmesi sürecinde yazarlar olarak herhangi bir kurumsal veya finansal destek beyanımız bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Bu araştırmanın planlanmasından, uygulanmasına, verilerin toplanmasından verilerin analizine kadar olan tüm süreçte “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur.

Teşekkür

Yazarların herhangi bir kişi ya da kuruma teşekkür beyanı bulunmamaktadır.

Kaynakça

1. Adıgüzel, A. (2011). Okul değişkenlerinin eğitimde verimliliğe etkisi. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(2), 45-64. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dusbed/issue/22641/241875
2. Agustina, R., Kamdi, W., Hadi, S., Muladi, & Nurhadi, D. (2020). Influence of the principal’s digital leadership on the reflective practices of vocational teachers mediated by trust, self efficacy, and work engagement. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 19(11), 24–40. https://doi.org/10.26803/ijlter.19.11.2
3. Akan, S., Keskin, S., & Şener, K. (2024). Ebeveynlerin dijital ebeveynlik yeterlilikleri: Sosyoekonomik farklılıklar ve teknoloji deneyimi bağlamında bir inceleme. Educational Academic Research, (53), 40-54. https://doi.org/10.33418/education.1421262
4. Akgün, E. (2019). 2023 Eğitim vizyonunda dijital dönüşüm. Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı SETA: Perspektif, 2023, 1-6. https://www.setav.org/egitim-ve-sosyal-politikalar/perspektif-2023-egitim-vizyonunda-dijital-donusum
5. AlAjmi, M. K. (2022). The impact of digital leadership on teachers’ technology integration during the Covid-19 pandemic in Kuwait. International Journal of Educational Research, 112, 101928. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2022.101928
6. Aydın Güngör, T., & Ayar, A. (2022). Uzaktan eğitim sürecinde okul yöneticilerinin teknoloji liderliği yeterliliklerinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(3), 312-340. https://doi.org/10.34056/aujef.1093217
7. Berkovich, I., & Hassan, T. (2023). Principals’ digital transformational leadership, teachers’ commitment, and school effectiveness. Education Inquiry, 1–18. https://doi.org/10.1080/20004508.2023.2173705 Bloomberg, L. D. & Volpe, M. (2008). Completing your qualitative dissertation: A roadmap from beginning to end. SAGE.
8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (35. baskı). Pegem Akademi.

9. Cilesiz, S. (2011). A phenomenological approach to experiences with technology: Current state, promise, and future directions for research. Educational Technology Research and Development, 59(4), 487–510. https://doi.org/10.1007/s11423-010-9173-2
10. Creswell, J. W. (2017). Eğitim araştırmaları: Nicel ve nitel araştırmaların planlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi (H. Ekşi, Çev.). Edam Yayınları. (Orijinal eserin basım tarihi 2012).
11. Dela Rosa, M. A. (2022). Digital leadership and teachers’ performance: Basis for a proposed training program. International Journal of Multidisciplinary: Applied Business and Education Research. 3(12), 2669 – 2685. https://doi.org/10.11594/ijmaber.03.12.19
12. Demirkol, M., Özdemir, T. Y., & Polat, H. (2023). Okul yöneticilerinin dijital yetkinliklerine yönelik öğretmen görüşleri. Fırat University Journal of Social Sciences, 33(3), 1231-1240. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1339627
13. Durnalı, M., & Akbaşlı, S. (2020). Okul müdürleri teknolojik liderlik davranışlarının okulda bilgi yönetiminin gerçekleşme düzeyine etkisi. Milli Eğitim Dergisi, 49(225), 23-54. https://dergipark.org.tr/tr/pub/milliegitim/issue/52526/690602
14. Ediyanto, E., Kuswandi, D., Imron, A., Burhanuddin, B., & Suriansyah, A. (2023). Proceedings of the 2nd international conference on educational management and technology (ICEMT 2023). Education and Humanities Research 801. https://dl.acm.org/doi/proceedings/10.1145/3625704
15. Engin, E. (2021). İlkokul öğretmenlerinin uzaktan eğitim sürecinde okul müdürlerine yönelik liderlik düşünceleri. [Yüksek lisans tezi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=RjZwH00oMG4iNa5Sgvlgg58bLRsyigFp3dAfXCIg8LQh0C9eZSJ8DpqawcUMi_Fq
16. Ertürk, R. & Sezgin Nartgün, Ş. (2019). The relationship between teacher perceptions of distributed leadership and schools as learning organizations. International Journal of Contemporary Educational Research, 6(2), 381-396. https://doi.org/10.33200/ijcer.596918
17. Eryılmaz, S., & Salman, Ş. (2014). Fatih projesi kapsamında yer alan öğretmen ve öğrencilerin projeden beklentileri ve bilişim teknolojileri kullanımına karşı algıları. Elektronik Mesleki Gelişim ve Araştırmalar Dergisi, 2(1), 46-63. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ejoir/issue/5376/72959#article_cite
18. European Commission/EACEA Eurydice (2019). Digital education at school in Europe. Eurydice report. Luxembourg: Publications Office of the European Union. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/publications/digital-education-school-europe
19. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8. baskı). Mc Graw Hill.
20. Gölçek, E. (2019). Okul müdürlerinin teknoloji liderliği olgusuna ilişkin anlamlandırma ve deneyimlerinin incelenmesi. [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=vjszP7PzV0HebcjFEvDfwL_IEGcW0nRV6PoDvbEau1OSemvyoUQaPpnIxilAjwbM
21. Haleem, A., Javaid, M., Qadri, M. A., & Suman, R. (2022). Understanding the role of digital technologies in education: A review. Sustainable Operations and Computers, 3, 275–285. https://doi.org/10.1016/j.susoc.2022.05.004
22. Hu, J. (2023). Principals’ digital leadership: Connotation structure, development status, and improvement path. Lecture Notes in Education Psychology and Public Media, 12, 16-23. https://doi.org/10.54254/2753-7048/12/20230769
23. Karahan, S., Uca, S. & Güdük, T. (2022). Nitel araştırmalarda görüşme türleri ve görüşme tekniklerinin uygulanma süreci. Nitel Sosyal Bilimler – Qualitative Social Science, 4(1), 78-101. https://doi.org/10.47105/nsb.1118399
24. Karakuş, İ., & Karakuş, S. (2017). Investigation of high school teachers’ views on the use of smart board. Turkish Journal of Educational Studies, 4(2), 1-37. https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkjes/issue/34171/377827 Karataş, İ. & Dede, E. (2020). Eğitim kurumları işletmeciliği. Nobel Akademik.
25. Kıral, B. (2021). Nitel araştırmada fenomenoloji deseni: Türleri ve araştırma süreci. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 10(4), 92-103. http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/jret2021_10.cilt_sayi4-pages-93-104.pdf
26. Leylek, A. (2023). Teknolojik liderlik ile ilgili lisansüstü tezlerin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi]. https://gcris.pau.edu.tr/bitstreams/b32d6b31-8774-4a99-93f8-94200aca5802/download
27. MEB (2024). Cumhuriyetin 100. yılı eğitimde geleceğe bakış raporu. MEB Yayınları.
28. Merriam, S. & Tisdell, E. (2016). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass A Wiley Brand.
29. Metin, M. (2015). Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (2. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
30. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook: Qualitative data analysis (Second edition). SAGE.
31. OECD (2023a). Shaping digital education: Enabling factors for quality, equity and efficiency. OECD Publishing.
32. OECD (2023b). OECD digital education outlook 2023: Towards an effective digital education ecosystem. OECD Publishing.
33. Öz, Ö. (2020). Dijital liderlik: Dijital dünyada okul lideri olmak. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 3(1), 45-57. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijls/issue/53618/635293
34. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice. SAGE.
35. Rikkerink, M., Verbeeten, H., Simons, R. J., & Ritzen, H. (2016). A new model of educational innovation: Exploring the nexus of organizational learning, distributed leadership, and digital technologies. Journal of Educational Change, 17, 223–249. https://doi.org/10.1007/s10833-015-9253-5
36. Saeed, S., & Kang, M. A. (2024). The impact of digital leadership on the performance of secondary teachers. Academy of Education and Social Sciences Review, 4(1), 12–20. http://dx.doi.org/10.48112/aessr.v4i1.696
37. Tongol, J. C. L. (2017). Transformational leadership and technology leadership in gearing toward the 21st century education. Summit-2017, 65-116 https://rpo.ua.edu.ph/wp-content/uploads/2023/10/2.-Summit-2017-Jose-Tongol-65-116.pdf
38. Topçu, İ. & Ersoy, M. (2020). Eğitim yönetiminde teknoloji kullanımına ilişkin okul yöneticilerinin görüşleri. OPUS International Journal of Society Researches, 15(1), 4930-4955. https://doi.org/10.26466/opus.652611
39. Türkiye Cumhuriyeti Resmî Gazete. (2025, 19 Mart). Millî Eğitim Akademisi Başkanlığı Yönetmeliği. (Sayı: 32846). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/03/20250319-11.htm
40. Türkiye Cumhuriyeti Resmî Gazete. (2026, 30 Ocak). Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği. (Sayı: 33153). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/01/20260130-1.htm
41. Ulusoy, O. (2022). Covid-19 Pandemi sürecinde ilköğretim kurumu yöneticilerinin yaşadığı güçlükler. [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=qVqOZFj2DwNmvdf1oGFYiALaOBovNDstdzExcRY9DfkMUopwcLYkK2WxY1GitrTk
42. Vavouras, E., Koliopoulou M., & Manolis, K. (2024). From participatory leadership to digital transformation under the interpretation of political philosophy: Types of leadership in education and school administration. Dia-noesis A Journal of Philosophy, 15, 153–170. https://doi.org/10.12681/dia.38171
43. World Bank (2023). Digital Skills Development in EAP: Key findings and recommendations from the country studies (English). Washington, D. C.: World Bank Group.
44. Yağar, F. & Dökme, S. (2018). Niteliksel araştırmaların planlanması: Araştırma soruları, örneklem seçimi, geçerlik ve güvenirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 1-9. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gsbdergi/issue/39953/474327
45. Yeşilorman, M. & Koç, F. (2014). Bilgi toplumunun teknolojik temelleri üzerine eleştirel bir bakış. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 117-133. https://doi.org/10.18069/fusbed.72486 Yıldırım, A. & Şimşek H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
46. Yusof, M. R., Yaakob, M. F. M., & Ibrahim, M. Y. (2019). Digital leadership among school leaders in Malaysia. International Journal of Innovative Technology and Exploring Engineering, 8(9), 1481–1485. https://www.researchgate.net/publication/334508172_Digital_Leadership_Among_School_Leaders_in_Malaysia