Determining Human Resource Management Maturity in Private Schools: An Analytical Rubric Development Study

Öz

This study aims to develop an analytical rubric to assesss human resource management (HRM) maturity in private schools. The study utilizes rubrics for their ability to systematically and transparently assess HRM processes. Accordingly, a literature review was conducted to identify 15 criteria covering the core functions of HRM, which were categorized as “none,” “weak,” “enough,” and “good.” The rubric development process consisted of literature review, criteria selection, definition of performance levels, expert consultations, and validity-reliability analyses. In the 2024-2025 academic year, structured interviews were conducted with HR personnel and managers in 13 private schools in Istanbul and Kocaeli, and the collected data were analyzed using the rubric. To ensure content validity, the Lawshe technique was applied, yielding a content validity index (CVI) of 0.90. For reliability, Miles and Huberman’s (1994) inter-coder agreement formula was used, resulting in a 90% agreement rate. The findings indicate that the developed rubric is a valid and reliable tool for evaluating HRM processes. The analysis revealed that 5 schools had a "good" maturity level, 4 schools had a "enough" level, and 4 schools had a "weak" level. The results suggest that the developed rubric provides a structured assessment tool to improve HRM processes in private schools. Additionally, it is anticipated that this model could be adapted for public schools under suitable conditions.

Anahtar Kelimeler

• Human Resource Management
• HRM Maturity
• Rubric Development
• Private Schools

Özel Okullarda İnsan Kaynakları Yönetimi Olgunluğunun Belirlenmesi: Bir Analitik Rubrik Geliştirme Çalışması

Öz

Bu çalışma, özel okullarda insan kaynakları yönetimi (İKY) olgunluğunu değerlendirmek üzere bir analitik rubrik geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, rubriklerin İKY süreçlerini sistematik ve şeffaf bir şekilde değerlendirme kapasitesinden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda, literatür taraması sonucunda İKY’nin temel işlevlerini kapsayan 15 ölçüt belirlenmiş ve bu ölçütler “yok”, “zayıf”, “yeterli” ve “iyi” şeklinde derecelendirilmiştir. Rubrik geliştirme süreci literatür taraması, ölçütlerin belirlenmesi, performans düzeylerinin tanımlanması, uzman görüşlerinin alınması ve geçerlik-güvenirlik analizlerinin yapılması aşamalarından oluşmuştur. Araştırmada, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul ve Kocaeli’de faaliyet gösteren 13 özel okulda İK süreçlerini yöneten personel ve yöneticilerle yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler rubrik kullanılarak analiz edilmiştir. Uzman görüşleri doğrultusunda kapsam geçerliği Lawshe tekniği ile değerlendirilmiş ve kapsam geçerlik indeksi (KGİ = 0,90) olarak hesaplanmıştır. Güvenirlik analizinde ise Miles ve Huberman’ın (1994) uyuşum yüzdesi formülü kullanılmış ve kodlayıcılar arası uyum oranı %90 olarak bulunmuştur. Bulgular, geliştirilen rubriğin İKY süreçlerini değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Yapılan analizler sonucunda, 5 okul “iyi”, 4 okul “yeterli” ve 4 okul “zayıf” İK olgunluk düzeyine sahip olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçları, geliştirilen rubriğin özel okulların İK süreçlerini iyileştirme konusunda yapılandırılmış bir değerlendirme aracı sunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, uygun şartlar sağlandığında bu modelin devlet okullarına da uyarlanabilir olduğu öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İnsan Kaynakları Yönetimi
• İKY Olgunluğu
• Rubrik Geliştirme
• Özel Okullar

Kaynakça

1. Akgeyik, T. (2019). İstifa ve işten çıkarmayı etkileyen faktörler (Bir kimya fabrikası örneklemi üzerine ampirik bir araştırma). Sosyal Güvenlik Dergisi, 9(1), 11-28.
2. Aksoy-Uğurlu, H. Ü. ve Doğan, A. (2023). İnsan kaynakları yönetiminde dijital dönüşüm ve dijitalleşen işe alım işlevi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(45), 1-16.
3. Alanlı, A. (2022). İnsan kaynakları yönetiminin tarihsel gelişimi. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan Kaynakları Yönetimi Dergisi, 1(1), 53-72.
4. Alanlı, A. ve Acar, O. K. (2022). İnsan kaynakları yönetiminde eğitim ve geliştirme süreçlerinin dijitalleşmesi: Kalkınma ajansları üzerinden nitel bir analiz. Uluslararası İşletme, Ekonomi ve Yönetim Perspektifleri Dergisi, 6(1), 144-165.
5. Altay, M. ve Turunç, Ö. (2018). İş yükü, çalışma yaşam kalitesi ve işten ayrılma niyeti ilişkisi: Lider-üye etkileşiminin ve örgütsel bağlılığın aracılık rolü. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(17), 191-229.
6. Altınok, V. (2017). Eğitim kurumlarında yöneticilerin insan kaynağı politikalarına ilişkin görüşleri. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(2), 1-15.
7. Andrade, H., Wang, X., Du, Y. ve Akawi, R. (2009). Rubric referenced self assessment and self-efficacy for writing. Journal of Educational Research, 102, 287-301.
8. Antonıu, E. (2010). Career planning process and its role in human resource. Annals of the University of Petroşani, 10(2), 13-22.

9. Aquinas, P. G. (2006). Human resource management: principles and practice. Vikas Publication House Pvt Ltd.
10. Argon, T. (2015). Eğitim kurumlarında insan kaynakları yönetimi işlevlerinin uygulanabilirliğine ilişkin eğitim çalışanlarının görüşleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 851-869.
11. Argon, T. ve Kaya, A. (2016). Özel okullarda insan kaynağı yönetimi işlevlerinden yönlendirme işlevinin okul yöneticilerine göre değerlendirilmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 140-152.
12. Armstrong, M. ve Taylor, S. (2020). Armstrong's handbook of human resource management practice. USA: Kogan Page Publishers.
13. Ayre, C. ve Scally A. J. (2014). Critical values for Lawshe’s content validity ratio: revisiting the original methods of calculation. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 47(1), 79-86.
14. Aytaç, T. (2015). Okullarda bütünleştirilmiş yetenek yönetimi modeli: Öğretmen görüşleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 39, 1-24.
15. Başaran, İ. E. (1988). Eğitim yönetimi. Ankara: Gül Yayınevi.
16. Batga-Yurtsever, B. (2023). İnsan kaynakları planlamasında yapay zeka. G. Gürler ve M. Arat (Ed.). İnsan kaynakları yönetiminde yapay zeka içinde. Ankara: Nobel Yayıncılık.
17. Berberoğlu, G. (1991). Karşılaştırmalı yönetim - kültürel özelliklerin yönetime etkisi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
18. Bhattacharya, S. N. ve Bhattacharya, M. (2012). Capital inflows and economic growth: An Indian perspective. Bogazici Journal, Review of Social, Economic and Administrative Studies, 26(2), 93-114.
19. Bingöl, D. (2010). İnsan kaynakları yönetimi (8. Baskı). İstanbul: Beta Yayınları.
20. Boyacı, A. (2008). Okullarda insan kaynağı yönetimi. C. Bayrak (Ed.). Türk eğitim tarihi, sistemi ve okul yönetimi içinde (ss. 207-228). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını No: 967.
21. Brookhart, S. M. (2013). How to create and use rubrics for formative assessment and grading. ASCD Member Book.
22. Brown, J. (2006). Personnel practices: Exit interviews and questionnaires. ABD: Alexandria.
23. Burley, H. ve Price, M. (2003). What works with authentic assessment. Educational Horizons 84(3), 193-196.
24. Campbell, A. (2005). Application of ICT and rubrics to the assessment process where professional judgement is involved: The features of an e-marking tool. Assessment & Evaluation in Higher Education, 30(5), 529-537.
25. Can, H., Akgün, A. ve Kavuncubaşı, Ş. (2012). Kamu ve özel kesimde insan kaynakları yönetimi (7. Baskı). Ankara: Siyasal Kitabevi.
26. Cappelli, P. ve Keller, J. (2014). Talent management: Conceptual approaches and practical challenges. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 1(1), 305-331.
27. Cent, H. (2007). Özel okullarda insan kaynakları yönetim uygulamalarının incelenmesi. Yüksek lisans tezi. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi SBE.
28. Cenzo, D. A. ve Robbins, S. (1994). Human resource management. USA: John Wiley & Sons.
29. Cho, Y. S. (2004). Examining the impact of human resource management: A performance based analytic model. Unpublished PhD dissertation. USA: University Nevada.
30. Collings, D. G., McMackin, J., Nyberg, A. J. ve Wright, P. M. (2021). Strategic human resource management and
31. COVID-19: Emerging challenges and research opportunities. Journal of Management Studies, 58(5), 1378-1382.
32. Çağlayan, A. (2003). Eğitimde yönetim yönetimde kalite. İstanbul: Bilge Yayıncılık.
33. Çetinkaya-Özdemir, G. ve Okur, M. E. (2020). Kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerinin yetenekli çalışanları çekmeye ve elde tutmaya etkisi: Algılanan dışsal prestijin aracı rolü. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(4), 670-687.
34. Danışman, A. (2008). Türkiye’de insan kaynakları yönetimi uygulamaları. Adana: Nobel Yayınevi.
35. Demirkaya, H. (2006). İnsan kaynakları bölümünün organizasyonu. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 1-21.
36. Dessler, G. (2008). Human resource management (11th Ed.). New Jersey: Pearson Prentice Hall.
37. Djabatey, E. N. (2012). Recruitment and selection practices of organizations: A case study of HFC Bank (GH) Ltd. Unpublished master's thesis. Kwame Nkrumah University of Science and Technology. Ghana: Kwame Nkrumah University of Science and Technology.
38. Duru, M. N. ve Korkmaz, M. (2013). Performans değerlendirmenin insan kaynakları yönetimindeki önemi üzerine uygulamalı bir araştırma. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 31, 3-26.
39. Ekinci, F. (2005). Kamu personel yönetiminden insan kaynakları uygulamasına geçişin çalışanların verimliliğine etkisi. Maliye Dergisi, 155, 181-192.
40. Erdem, E. (2007). İnsan kaynaklarında ücret yönetimi sisteminin oluşturulması ve bir uygulama. Yüksek lisans tezi. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi SBE.
41. Erdoğmuş, N. (2003). Kariyer geliştirme. Ankara: Nobel Yayıncılık.
42. Erdut, T. (2002). İnsan kaynakları yönetimi ve endüstri ilişkilerinde değişim. İzmir: Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (TÜHİS) Yayınları.
43. Eren, E. (1993). Yönetim organizasyon. İstanbul: Beta Basım Yayın.
44. Ergül, H. F. (2006). Kurumlarda ücret, ücret sistemleri ve ücret- başarı ilişkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 5(18), 92-105.
45. Eroğlu, F. (2000). Davranış bilimleri (5. Baskı). İstanbul: Beta Basım Yayım ve Dağıtım A.Ş.
46. Fang Li, F. ve Devos, P. (2008). Talent management: art or science: The invisible mechanicm between talent and talent factory. Unpublished master’s thesis. University of Kalmar, Sweden.
47. Fındıkçı, İ. (2003). İnsan kaynakları yönetimi (5. Baskı). İstanbul: Alfa Basım Yayım.
48. Fitz-enz, J. (1995). How to measure human resources management (2nd Ed.). New York: McGraw-Hill.
49. Gass, G. L. ve Prince, C. (1993). Family of measures: A tool for continuous ımprovement. W. F. Christopher ve C. G. Thor (Ed). Handbook for productivity measurement and improvement içinde (pp. 4-8). Portland: Productivity Press.
50. Goodrich-Andrade, H. (1996). Understanding rubrics. Educational Leadership, 54(4), 14-17.
51. Gürüz, D. ve Yaylacı, G. Ö. (2009). İletişimci gözüyle insan kaynakları yönetimi (4. Baskı). Capital Media Hizmetleri A.Ş.
52. Haladyna, T. M. (1997). Writing test item to evaluate higher order thinking. Boston, MA: Allyn & Bacon.
53. Hall, D. T. (1986). Career development in organizations. Jossey Bass Publishers.
54. Hall, E. ve Salmon, S. (2003). Chocolate chip cookies and rubrics, helping students understand rubrics in inclusive settings. Teaching Exceptional Children, 35(4), 8-11.
55. Hayes, D. C., Hunton, J. E. ve Reck, J. L. (2001). Market reactions to ERP implementation announcements. Journal of Information Systems, 15(1), 3-16.
56. Hazıroğlu, T. (2019). Modern dünya bağlamında insan kaynakları kavramının eleştirisi ve insan değerleri fikrinin doğuşu. Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Araştırmaları Dergisi, 1, 93-115.
57. Hepsevim, A. (2019). Otel çalışanlarının kariyer planlama hedeflerinin incelenmesi: İstanbul ili örneği. Yüksek lisans tezi. İstanbul Arel Üniversitesi SBE.
58. Hesapçıoğlu, M. (1994). İnsan kaynakları yönetimi ve ekonomisi. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
59. Hiltrop, J. M. (1999). The quest for the best: Human resource practices to attract and retain talent. European Management Journal, 17(4), 422-430.
60. Isaacson, J. ve Stacy, A. (2009). Rubrics for clinical evaluation: objectifying the subjective experience. Nurse Education in Practice, 9(2), 134-140.
61. İlgar, L. (2000). Eğitim yönetimi okul yönetimi sınıf yönetimi. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
62. İnan-Yıldız, F. ve Karadağ, Ö. (2023). İlkokul düzeyinde yapılandırmacılık temelli öykü değerlendirmeye yönelik rubrik geliştirme çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(4), 936-950.
63. Kahraman, H. B. ve Afacan-Fındıklı, M. M. (2018). Kariyer yönetimi kapsamında eğitim ve geliştirme faaliyetlerine yönelik algıların çalışan memnuniyeti üzerindeki etkileri. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 51-68.
64. Karabal, A. (2020). İş sağlığı ve iş güvenliği. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5(1), 1-21.
65. Karaca, D. (2009). İlköğretim okullarında yöneticilerin insan kaynakları yönetimi işlevlerini yerine getirebilme yeterlikleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Antalya: Akdeniz Üniversitesi SBE.
66. Khera, S. N. ve Gulati, K. (2021). Human resource information system and its impact on human resource planning: A perceptual analysis of information technology companies. IOSR Journal of Business and Management (IOSRJBM), 3, 6-13.
67. Kılıç-Kırılmaz, S. (2021). COVID-19 pandemisinin insan kaynakları yönetimi üzerine etkilerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Sosyoekonomi, 29(50), 255-276.
68. Knight, J., Allen, S. ve Tracy, D. (2010). Using six sigma methods to evaluate the reliability of a teaching assessment rubric. The Business Review, Cambridge, 15(1), 1-6.
69. Koca, D. (2020). Sanayi devrimlerinin tarihsel arka planı ve işgücü becerileri üzerindeki yansımaları. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(31), 4531-4558.
70. Korkmaz, A. ve Özkara, O. (2012). İşçi davranışlarının işverenin işten çıkarma kararı üzerindeki etkileri: Isparta ili örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(16), 207-222.
71. Korumaz, M. ve Tabancalı, E. (2014). Eğitim örgütlerinde yetenek yönetimi. The Journal of Academic Social Science Studies, 25(1), 139-156.
72. Köroğlu, V. ve Koç, M. (2017). Stratejik yönetim açısından Taylorizm prensiplerinin zamanımıza yansımaları. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 1-18.
73. Kumar, R., Jagdale, S. C., Garg, A. K. ve Advani, J. Y. (2004). Understanding employee cycle through exit interviews- conceptual framework and case illustration. South Asian Journal of Management, 11(4), 1-24.
74. Lasater, K. (2011). Clinical judgment: the last frontier for evaluation. Nurse Education in Practice, 11(2), 86-92. Mathis, R. L. ve Jackson, J. H. (1994). Human resource management (7th Ed.). South-Western.
75. McDonald, M. (2007). The nurse educator's guide to assessing learning outcomes (2nd Ed.). Jones and Bartlett Publishers, Inc., Sudbury, MA.
76. Mercin, L. (2005). İnsan kaynakları yönetimi’nin eğitim kurumları açısından gerekliliği ve geliştirme etkinliği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14, 128-144.
77. Meyer, J. P. ve Allen, N. J. (1991). A three component conceptualization of organizational commitment. Human Resources Management Review, 1, 61-89.
78. Miles, M, B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. (2nd Ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
79. Montgomery, K. (2000). Classroom rubrics: systematizing what teachers do naturally. The Clearing House, 73, 324-328.
80. Moskal, B. M. (2000). Scoring rubrics: What, when and how? Practical Assessment, Research & Evaluation, 7(3), 1-5.
81. Moskal, B. ve Leydens, J. (2000). Scoring rubrics development: validity and reliability. Practical Assessment, Research, and Evaluation 7(10), 1-6.
82. Nitko, A. J. (2004). Educational assessment of students (4th Ed.). New Jersey: Pearson Education.
83. Oermann, M. ve Gaberson, K. (2009). Evaluation and testing in nursing education. Springer Publishing, New York, NY
84. Öztürk, A. T. (2010). İnsan kaynakları yönetiminde performansa dayalı ücret ve teşvik sistemi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(2), 1-10.
85. Öztürk, C. (2018). Polis disiplin işlemleri: Tüzükten genel kolluk disiplin hükümleri hakkında kanun hükmünde kararnameye. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(18), 29-36.
86. Palmer, M. J. (1993). Performans değerlendirmeleri. İstanbul: Rota Yayınları.
87. Pelit, E. ve Gökçe, F. (2020). İnsan kaynakları yönetiminde bürokratik ve disiplin işlemleri kapsamındaki sorunlar: Turizm işletmeleri örneğinde teorik bir inceleme. AHBVÜ Turizm Fakültesi Dergisi, 23(1), 52-77.
88. Popham, W. J. (1997). What’s wrong and what’s right with rubrics. Educational Leadership, 55(2), 72-75.
89. Radjav, R. M. (2017). Exit interviews- a unique chance to analyze the opinions of departing employees. Splint International Journal of Professionals, 4(6), 40-43.
90. Rezaei, A. R. ve Lovorn, M. (2010). Reliability and validity of rubrics for assessment through writing. Assessing Writing, 15, 18-39.
91. Sabuncuoğlu, Z. (2013). İnsan kaynakları yönetimi (7. Baskı). Beta Basım AŞ.
92. Sadler, D. R. (2009). Indeterminancy in the use of preset criteria for assessment and grading. Assessment & Evaluation in Higher Education, 34, 159-179.
93. Shipman, D., Roa, M., Hooten, J. ve Wang, Z. J. (2012). Using the analytic rubric as an evaluation tool in nursing education: The positive and the negative. Nurse Education Today, 32(3), 246-249.
94. Stearns, P. N. (2018). The industrial revolution in world history (4th Ed.). Routledge.
95. Storey, J. (1995). Is HRM catching on? International Journal of Manpower, Emerald Group Publishing Limited, 16(4), 3-10.
96. Sunday, A. O., Olaniyi, D. E. ve Mary, F. O. (2015). The influence of recruitment and selection on organizational performance. International Journal of Advanced Academic Research-Social Sciences and Education, 1-63.
97. Suskie, L. (2009). Assessing student learning: A common sense guide (2nd Ed.). JosseyBass, San Francisco, CA.
98. Şenkul, G. (2022). İş etiğinin işe alım sürecine etkisi: yapay zekâ uygulamalarının rolü. Doktora tezi. Başkent Üniversitesi SBE.
99. Tahir, N., Yousafzai, I., K., Jan, S. ve Hashim, M. (2014). The impact of training and development on employees performance and productivity a case study of United Bank Limited Peshawar City, KPK, Pakistan. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 4(4), 86-98.
100. Tahiroğlu, F. (2002). Düşünceden sonuca insan kaynakları. Hayat Yayıncılık.
101. Taşlıyan, M., Arı, N. Ü. ve Duzman, B. (2011). İnsan kaynakları yönetiminde kariyer planlama ve kariyer yönetimi: İİBF öğrencileri üzerinde bir araştırma. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 231-241.
102. Tekin-Epik, M., Çiçek, Ö. ve Altay, S. (2017). Bir sosyal politika aracı olarak tarihsel süreçte ailenin değişen/değişmeyen rolleri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 17(38), 35-58.
103. Thirupathy, A. ve Dhayalan, C. (2016). Employee retention and turnover using motivational variables at India. International Journal of Research-Granthaalayah, 8(4), 1-11.
104. Timmerman, B., Strickland, D., Johnson, R. ve Payne, J. (2011). Development of a “universal” rubric for assessing undergraduates’ scientific reasoning skills using scientific writing. Assessment & Evaluation in Higher Education, 36, 509-547.
105. Tunçer, P. (2012). Değişen insan kaynakları yönetimi anlayışında kariyer yönetimi. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 31(1).
106. Uğur, A. (2003). İnsan kaynakları yönetimi. Sakarya: Sakarya Kitabevi Yayın ve Dağıtım.
107. Ünver, Y. (2005). İşletmelerde kariyer yönetimi ve performans değerlendirme sistemleri. Dönem Projesi. Ankara.
108. Winterton, J. (2004). A conceptual model of labour turnover and retention. Human Resource Development International, 7(3), 371-390.
109. Wood, A. J. (2024). Consent, control, and contradictions in the post-fordist work organisation. Critical Sociology, 50(2), 345-350.
110. Yarımkaya, A. (2011). İnsan kaynakları yönetimi. İstanbul: İstanbul Sanayi Odası.
111. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
112. Yıldız, S. (2003). İşletmelerde performans değerleme ve bir araştırma örneği. Yüksek lisans tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi SBE.
113. Yılmaz, F. ve Ünsar, S. (2007). Performans değerlendirme sistemi ve kullanım alanları. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 35-57.
114. Zafer-Güneş, D. ve Keskinkılıç-Kara, S. B. (2017). Özel okullarda yetenek yönetimi uygulamaları. Sakarya University Journal of Education, 7(1), 142-154.