Ergenlerde Psikolojik Dayanıklılık ile Benlik Kurgusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Pınar Koç Yıldırım; Erol Yıldırım; Mustafa Otrar; Ahmet Şirin

doi:10.15285/ebd.58203

Ergenlerde Psikolojik Dayanıklılık ile Benlik Kurgusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Psikolojik dayanıklılık ve benlik kurgusu iki psikolojik kavramdır ve literatürde ayrı ayrı ele alınmaktadır. Bu araştırmada ergenlerin psikolojik dayanıklılıkları ile benlik kurguları arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca benlik kurgusu ve psikolojik dayanıklılığın cinsiyet, annenin eğitim düzeyi ve babanın eğitim düzeyi faktörlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı ele alınmıştır. Araştırmanın evrenini 2012-2013 eğitim-öğretim yılında İstanbul Anadolu yakasındaki liselerde eğitim gören 14-18 yaş arasındaki 945 ergen oluşturmaktadır. Araştırmada “Kişisel Bilgi Formu”, “Ergen Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği” ve “Ailede Özerk-İlişkisel Benlik Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler ilişkisel tarama modeline göre analiz edilmiştir. Örneklem içerisinde normal dağılım özelliği göstermeyen gruplar için non-parametrik teknikler, normal dağılım özelliği gösteren gruplar içinse parametrik teknikler kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre psikolojik dayanıklılık ile özerk benlik kurgusu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olmasına karşın, ilişkisel ve özerk-ilişkisel benlik kurgusu ile psikolojik dayanıklılık arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca kızların psikolojik dayanıklılıklarının daha yüksek olduğu, erkeklerin daha özerk, kızların ise daha ilişkisel ve özerk-ilişkisel olduğu görülmüştür. Alt testler bağlamında özerklik ile EPDÖ- Aile desteği alt boyutu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik dayanıklılık, benlik kurgusu

Kaynakça

Allen, J. P., Aber, J., & Leadbeater, B. J. (1990). Adolescent problem behaviors: the influence of attachment and autonomy. Adolescence: Psychopathology, Normality, and Creativity, 13(3), 455-467.
Allen, J. P., Hauser, S. T., Bell, K. L., & O’Connor, T. G. (1994). Longitudinal assessment of autonomy and relatedness in adolescent-family interactions as predictors of adolescent ego development and selfesteem. Child Development, 65, 179-194.
Beyers, W., & Goossens, L. (1999). Emotional autonomy, psychosocial adjustment, and parenting: Interactions, moderating, and mediating effects. Journal of Adolescence, 22, 753-769.
Bulut, S., Doğan, U., & Altundağ, Y. (2013). Adolescent psychological resilience scale: validity and reliability study. Contemporary Psychology, Suvremena Psihologija, 16(1), 21-32.
Bumpus, M. F., Crouter, A. C., & McHale, S. M. (2001). Parental autonomy granting during adolescence: exploring gender differences in context. Developmental Psychology, 37(2), 163-173.
Cross, S. E., & Madson, L. (1997). Models of the self: self-construals and gender. Psychological Bulletin, 122(1), 5-37.
Çetin, B., Eroğlu, Y., Peker, A., Akbaba, S., & Pepsoy, S. (2012). The investigation of relationship among relational-interdependent self-construal, cyberbullying, and psychological disharmony in adolescents: an investigation of structural equation modelling. Educational Sciences: Theory & Practice, 12(2), 646-653.
Dost, A. (2006). “The relationship between self construals and language for emotions in personal narratives of turkish males and females” (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Eminağaoğlu, N. (2006). “Güç koşullarda yaşayan sokak çocuklarında dayanıklılık (sağlamlık)” (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
Güloğlu, B., & Karaırmak, Ö. (2010). Üniversite öğrencilerinde yalnızlığın yordayıcısı olarak benlik saygısı ve psikolojik sağlamlık. Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 73-88.
Kağıtçıbaşı, Ç. (1998). Kültürel psikoloji: Kültür bağlamında insan ve aile, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Kağıtçıbaşı, Ç. (2007). Family, self, and human development across cultures: Theories and applications. (2nd ed.). US: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
Kumpfer, K. L. (1999). Factors and processes contributing to resilience. In M. D. Glantz, J. L. Johnson (Eds.), Resilience and development: positive life adaptations (pp. 179-224). New York: Kluwer Academic/Plenum.
Kuyumcu, B. (2013). Üniversite öğrencilerinin pozitif ve negatif duygu durumlarının psikolojik iyi oluşlarını yordama gücü. Kuramsal Eğitim Bilim Dergisi, 6(1), 62-76.
Markus, H. R., & Kitayama, S. (2003). Culture, self, and the reality of the social. Psychological Inquiry, 14(3-4), 277-283.
Masten, A. S. (2001). Ordinary magic: resilience processes in development. American Psychologist, 56(3), 227-238.
Masten, A. S. & Reed, M. J. (2002). Resilience in development. In C. R. Snyder S. J. Lopez (Eds.), The Handbook of positive psychology (pp. 74- 88). Oxford University Press.
Mesutoğlu, C. (2012). Lise öğrencilerinde cinsiyet bağlamında benlik kurgusu, aile işlevselliği ve kardeş sayısı arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Ortadoğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Morsünbül, Ü. (2013). Benlik kurgularının ergenlerin yaşam doyumu ve depresyon düzeylerine olan etkisi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 16, 18-26
Noom, M. J., Deković, M., & Meeus, W. H. J. (1999). Autonomy, attachment and psychosocial adjustment during adolescence: A double-edged sword? Journal of Adolescence, 22(6), 771-783.
Noorafshan, L., Jowkarb, B., & Hosseini, F. S. (2013). Effect of family communication patterns of resilience among Iranian adolescents. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 84, 900-904.
Ojeda, L., Edwards, L. M., Hardin, E. E., & Piña-Watson, B. (2014). The role of behavioral and cognitive cultural orientation on Mexican-American college students’ life satisfaction. Journal of Hispanic Higher Education, 13(1), 63-74.
Önder, A., & Gülay, H. (2008). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin psikolojik sağlamlığının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 192-197.
Özcan, B. (2005). Anne-babaları boşanmış ve anne-babaları birlikte olan lise öğrencilerinin yılmazlık özellikleri ve koruyucu faktörler açısından karşılaştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), A.Ü. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Özdemir, Y. (2009). “Ergenlik döneminde benlik kurgusu gelişiminin anababanın çocuk yetiştirme stilleri açısından incelenmesi” (Yayımlanmamış doktora tezi), Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Özdemir, Y. (2012). Ergenlerin öznel iyi oluşlarının özerk, ilişkisel ve özerk-ilişkisel benlik kurguları açısından incelenmesi. Turkish Psychological Counseling & Guidance Journal, 4(38), 188-198.
Özdemir, Y. (2012). Kırsal kesimde ve kentte yaşayan ergenlerin benlik kurguları açısından karşılaştırılması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(1), 81-96
Ren, D., Wesselmann, E. D., & Williams, K. D. (2013). Interdependent self‐construal moderates coping with (but not the initial pain of) ostracism. Asian Journal of Social Psychology, 16(4), 320-326.
Sagone, E., & Caroli, M. E. D. (2013). Relationships between resilience, self-efficacy, and thinking styles in Italian middle adolescents. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 92, 838-845.
Singelis, T. M. (1994). The measurement of independent and interdependent self-construals. Personality and Social Psychology Bulletin, 20(5), 580-591.
Ssenyonga, J., Owens, V., & Olema, D. K. (2013). Posttraumatic growth, resilience, and posttraumatic stress disorder (PTSD) among refugees. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 82, 144-148.
Terzi, Ş. (2008). Üniversite öğrencilerinin psikolojik dayanıklılıkları ve algıladıkları sosyal destek arasındaki ilişki. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(29), 1-11.
Ülker Tümlü, G., & Recepoğlu, E. (2013). Üniversite akademik personelinin psikolojik dayanıklılık ve yaşam doyumu arasındaki ilişki. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 3(3), 205-213.

Ayrıntılar

Birincil Dil

tr;

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Pınar Koç Yıldırım Bu kişi benim

Erol Yıldırım Bu kişi benim

Mustafa Otrar Bu kişi benim

Ahmet Şirin Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

2 Mart 2016

Gönderilme Tarihi

2 Mart 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 42 Sayı: 42

DOI

https://doi.org/10.15285/ebd.58203

IZ

https://izlik.org/JA54LF56EM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Koç Yıldırım, P., Yıldırım, E., Otrar, M., & Şirin, A. (2016). Ergenlerde Psikolojik Dayanıklılık ile Benlik Kurgusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 42(42), 277-297. https://doi.org/10.15285/ebd.58203

AMA

1.Koç Yıldırım P, Yıldırım E, Otrar M, Şirin A. Ergenlerde Psikolojik Dayanıklılık ile Benlik Kurgusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2016;42(42):277-297. doi:10.15285/ebd.58203

Chicago

Koç Yıldırım, Pınar, Erol Yıldırım, Mustafa Otrar, ve Ahmet Şirin. 2016. “Ergenlerde Psikolojik Dayanıklılık ile Benlik Kurgusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 42 (42): 277-97. https://doi.org/10.15285/ebd.58203.

EndNote

Koç Yıldırım P, Yıldırım E, Otrar M, Şirin A (01 Mart 2016) Ergenlerde Psikolojik Dayanıklılık ile Benlik Kurgusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 42 42 277–297.

IEEE

[1]P. Koç Yıldırım, E. Yıldırım, M. Otrar, ve A. Şirin, “Ergenlerde Psikolojik Dayanıklılık ile Benlik Kurgusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 42, sy 42, ss. 277–297, Mar. 2016, doi: 10.15285/ebd.58203.

ISNAD

Koç Yıldırım, Pınar - Yıldırım, Erol - Otrar, Mustafa - Şirin, Ahmet. “Ergenlerde Psikolojik Dayanıklılık ile Benlik Kurgusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 42/42 (01 Mart 2016): 277-297. https://doi.org/10.15285/ebd.58203.

JAMA

1.Koç Yıldırım P, Yıldırım E, Otrar M, Şirin A. Ergenlerde Psikolojik Dayanıklılık ile Benlik Kurgusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2016;42:277–297.

MLA

Koç Yıldırım, Pınar, vd. “Ergenlerde Psikolojik Dayanıklılık ile Benlik Kurgusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 42, sy 42, Mart 2016, ss. 277-9, doi:10.15285/ebd.58203.

Vancouver

1.Pınar Koç Yıldırım, Erol Yıldırım, Mustafa Otrar, Ahmet Şirin. Ergenlerde Psikolojik Dayanıklılık ile Benlik Kurgusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2016;42(42):277-9. doi:10.15285/ebd.58203

Cited By

The associations of basic psychological needs and autonomous-related self with time perspective: The cultural and familial antecedents of balanced time perspective

Personality and Individual Differences

https://doi.org/10.1016/j.paid.2018.11.008

Does Mothers’ Self-Construal Contribute to Parenting Beyond Socioeconomic Status and Maternal Efficacy? an Exploratory Study of Turkish Mothers

Frontiers in Psychology

https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01245

Ortaokul Öğrencilerinin Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği, Benlik Kurgusu ve Bilişsel Esneklik Düzeyleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.53444/deubefd.815549

FUTBOLCULARIN PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK DÜZEYLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.17155/omuspd.1110243

ANNELERİN PSİKOLOJİK DAYANIKLILIKLARI İLE ÇOCUKLARININ SOSYAL BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VE SOSYAL BECERİLERİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ

Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute

https://doi.org/10.30794/pausbed.1075362

Bilişsel Davranışçı Temelli Grupla Psikolojik Danışma Programının Ergenlerin Psikolojik Dayanıklılığına ve Mizah Düzeyine Etkisi

Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi

https://doi.org/10.31461/ybpd.414466

Exploring the impact of peer victimization on self-esteem in adolescents with type 1 diabetes: the power of psychological resilience

European Journal of Pediatrics

https://doi.org/10.1007/s00431-025-06203-8

The Mediating Role of Self-Construals in the Relationship between Family Climate and Multidimensional Well-Being in University Students

Journal of Evidence-Based Psychotherapies

https://doi.org/10.24193/jebp.2025.1.7

Is somatization affected by self-construal? A cross-sectional study with 120 psychiatric outpatients in two regions of Turkey

International Journal of Social Psychiatry

https://doi.org/10.1177/00207640251345026

Examination of the Relationship between Adolescents' Psychological Resilience and Depression and Somatic Symptoms During the COVID-19 Pandemic

İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.38079/igusabder.1552168

Ergenlerde Psikolojik Dayanıklılık ile Benlik Kurgusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Ergenlerde Psikolojik Dayanıklılık ile Benlik Kurgusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

The associations of basic psychological needs and autonomous-related self with time perspective: The cultural and familial antecedents of balanced time perspective

Does Mothers’ Self-Construal Contribute to Parenting Beyond Socioeconomic Status and Maternal Efficacy? an Exploratory Study of Turkish Mothers

MEVSİMLİK GENÇ TARIM ÇALIŞANLARI ÖRNEĞİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA SOSYAL HİZMET UYGULAMALARINA YAKLAŞIM

ERGENLERIN MANEVİ ZEKÂLARI İLE PSİKOLOJİK DAYANIKLILIKLARI ARASINDAKI İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

PSYCHOLOGICAL RESILIENCE OF TOURISM WORKERS: THE CASE OF ANTALYA

Investigating the Psychological Resilience of Students in Sports Sciences Faculty

Ortaokul Öğrencilerinin Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği, Benlik Kurgusu ve Bilişsel Esneklik Düzeyleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

FUTBOLCULARIN PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK DÜZEYLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

ANNELERİN PSİKOLOJİK DAYANIKLILIKLARI İLE ÇOCUKLARININ SOSYAL BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VE SOSYAL BECERİLERİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ

Bilişsel Davranışçı Temelli Grupla Psikolojik Danışma Programının Ergenlerin Psikolojik Dayanıklılığına ve Mizah Düzeyine Etkisi

Covid-19 Günlerinde Bireylerin Psikolojik Sağlamlık Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Yetişkinlerde Psikolojik Sağlamlık, Olumlu Çocukluk Deneyimleri ve Algılanan Mutluluk

COVID-19 and Mental Health

Investigation of Psychological Resilience in Gifted Adolescents

PSİKOLOJİK DAYANIKLILIĞIN BİREYSEL AFET DİRENCİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Exploring the impact of peer victimization on self-esteem in adolescents with type 1 diabetes: the power of psychological resilience

The Mediating Role of Self-Construals in the Relationship between Family Climate and Multidimensional Well-Being in University Students

Is somatization affected by self-construal? A cross-sectional study with 120 psychiatric outpatients in two regions of Turkey

Examination of the Relationship between Adolescents' Psychological Resilience and Depression and Somatic Symptoms During the COVID-19 Pandemic