Adaptation of Child and Adolescent Behavior Assessment Scale into Turkish: Validity and Reliability Study

Öz

There is a need for practical, valid, and reliable measurement tools that school psychological counsellors can use to assess mental health and take preventive measures in children and adolescents. The aim of this study is to adapt the Child and Adolescent Behaviour Assessment Scale into Turkish and to conduct validity and reliability analyses. The Child and Adolescent Behaviour Assessment Scale (CABA) is a four-point Likert-type scale consisting of 32 items and three subscales. The data collection tools used in the study were demographic measurements and the CABA. The sample of the study consisted of 45 school counsellors who assessed a total of 280 students, including 132 girls and 148 boys aged between 10 and 17. The data were obtained by having the counsellors complete the CABA. To test the validity and reliability of the scale, content validity, item analysis/item-total correlations, exploratory factor analysis, and confirmatory factor analysis were used. As a result of the analyses, items with a common variance load below 0.30 were excluded. Items with factor loadings below 0.1 on more than one sub-factor were also excluded from the analysis. The remaining 25 items were grouped under three dimensions, explaining 51% of the total variance. The results of the study show that the Turkish form of the scale is a valid and reliable measurement tool that can be used to assess the behaviors of children and adolescents. It is hoped that this measurement tool will be effective for school counselors to recognize behavioral problems in children and adolescents at an early stage and to intervene and guide them.

Anahtar Kelimeler

• child and adolescent
• behavior assessment
• scale adaptation
• school counseling

Çocuk ve Ergen Davranış Değerlendirme Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Çocuk ve ergenlerde ruh sağlığını değerlendirme ve önlem alma amacıyla okul psikolojik danışmanlarının kullanabileceği pratik, geçerli ve güvenilir ölçme araçlarına gereksinim vardır. Bu araştırmanın amacı, Çocuk ve Ergen Davranış Değerlendirme Ölçeğinin Türkçeye uyarlamasını yaparak geçerlik ve güvenirlik analizini gerçekleştirmektir. Çocuk ve Ergen Davranış Değerlendirme Ölçeği (ÇEDDÖ), dörtlü Likert tipi bir ölçek olup 32 madde ve üç alt boyuttan oluşmaktadır. Yapılan çalışmada veri toplama araçları demografik ölçümler ve ÇEDDÖ’dür. Araştırmanın örneklemini 10-17 yaş aralığında 132 kız, 148 erkek, toplam 280 öğrenciyi değerlendiren 45 okul psikolojik danışmanı oluşturmuştur. Veriler, psikolojik danışmanların ÇEDDÖ’yü doldurulması ile elde edilmiştir. Ölçeğin geçerlik ve güvenirliğini sınamak için kapsam geçerliği, madde analizi/madde toplam korelasyonlarının sağlanması, açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda ortak varyans yükü 0.30’un altında olan maddeler çıkarılmıştır. Bir maddenin birden çok alt faktöre yüklediği faktör yükleri arasındaki fark 0.1 altında olan maddeler ise analiz dışı bırakılmıştır. Geriye kalan 25 madde, 3 boyut altında toplanarak toplam varyansın %51’ini açıklamıştır. Araştırma sonuçları, ölçeğin Türkçe formunun çocuk ve ergenlerin davranışlarını değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir. Bu ölçme aracının okul psikolojik danışmanlarının çocuk ve ergenlerdeki davranış sorunlarını erken dönemde fark ederek müdahale edip yönlendirmesinde etkili olacağı umulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• çocuk ve ergen
• davranış değerlendirme
• ölçek uyarlama
• okul psikolojik danışmanlığı

Kaynakça

1. Achenbach, T. M. (1991). Integrative guide for the 1991 CBCL/4-8, YSR, and TRF profiles. University of Vermont, Department of Psychiatry.
2. Achenbach, T. M., Edelbrock, C., & Howell, C. T. (1987). Empirically based assessment of the behavioral/emotional problems of 2- and 3-year-old children. Journal of Abnormal Child Psychology, 15(4), 629–650. https://doi.org/10.1007/BF00917246
3. Akgün, E. (2010). The evaluation of school guidance services from the perspective of preschool teachers. Elementary Education Online, 9(2).
4. American Psychological Association. (2022). Externalizing-internalizing. APA Dictionary of Psychology. https://dictionary.apa.org/externalizing-internalizing
5. Ary, D. V., Duncan, T. E., Duncan, S. C., & Hops, H. (1999). Adolescent problem behavior: The influence of parents and peers. Behaviour Research and Therapy, 37(3), 217–230. https://doi.org/10.1016/S0005-7967(98)00133-8
6. Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588–606. https://doi.org/10.1037/0033-2909.88.3.588
7. Bollen, K. A., & Long, J. S. (Eds.). (1993). Testing structural equation models (Vol. 154). Sage.
8. Bryan, J., Day-Vines, N. L., Griffin, D., & Moore-Thomas, C. (2012). The disproportionality dilemma: Patterns of teacher referrals to school counselors for disruptive behavior. Journal of Counseling & Development, 90(2), 177–190. https://doi.org/10.1111/j.1556-6676.2012.00023.x

9. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem.
10. Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Özkahveci, Ö., & Demirel, F. (2004). Güdülenme ve öğrenme stratejileri ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 4(2), 207–239.
11. Campbell, S. B. (1995). Behavior problems in preschool children: A review of recent research. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 36(1), 113–149. https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.1995.tb01657.x
12. Çelik Örücü, M., Bugay, A., Tuna, M. E., Çok, F., & Aşkar, P. (2015). Davranış problemleri ölçeğinin lise öğrencilerinde psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Anatolian Journal of Psychiatry/Anadolu Psikiyatri Dergisi, 16(5).
13. Clarizo, H. F. (1997). Conduct disorder: Developmental considerations. Psychology in the Schools, 34(3), 253–265. https://doi.org/10.1002/(SICI)1520-6807(199707)34:3<253::AID-PITS8>3.0.CO;2-P
14. DeVellis, R. F., & Thorpe, C. T. (2021). Scale development: Theory and applications (5th ed.). Sage.
15. Donovan, J. E., & Jessor, R. (1985). Structure of problem behavior in adolescence and young adulthood. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 53(6), 890–904. https://doi.org/10.1037/0022-006X.53.6.890
16. Dunlap, G., Strain, P. S., Fox, L., Carta, J. J., Conroy, M., Smith, B. J., Kern, L., Hemmeter, M. L., Timm, M. A., Mccart, A., Sailor, W., Markey, U., Markey, D. J., Lardieri, S., & Sowell, C. (2006). Prevention and intervention with young children's challenging behavior: Perspectives regarding current knowledge. Behavioral Disorders, 32(1), 29–45. https://doi.org/10.1177/019874290603200103
17. Dursun, A. (2010). Okul öncesi dönemdeki çocukların davranış problemleriyle anne-baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi].
18. Fazlıoğlu, Y., Okyay, L., & Ilgaz, G. (2011). Okulöncesi ve anaokulu davranış ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 242–254.
19. Gençtanırım-Kuru, D. (2010). Ergenlerde riskli davranışların yordanması [Yayınlanmamış doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi].
20. Hofstra, M. B., Van der Ende, J., & Verhulst, F. C. (2002). Pathways of self-reported problem behaviors from adolescence into adulthood. American Journal of Psychiatry, 159(3), 401–407. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.159.3.401
21. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
22. Jessor, R. (1987). Problem-behavior theory, psychosocial development, and adolescent problem drinking. Addiction, 82(4), 331–342. https://doi.org/10.1111/j.1360-0443.1987.tb01490.x
23. Jessor, R. (1991). Risk behavior in adolescence: A psychosocial framework for understanding and action. Journal of Adolescent Health, 12(8), 597–605. https://doi.org/10.1016/1054-139X(91)90007-K
24. Jessor, R., Donovan, J. E., & Costa, F. M. (1991). Beyond adolescence: Problem behavior and young adult development. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511527647
25. Jessor, R., Van Den Bos, J., Vanderryn, J., Costa, F. M., & Turbin, M. S. (1995). Protective factors in adolescent problem behavior: Moderator effects and developmental change. Developmental Psychology, 31(6), 923–933. https://doi.org/10.1037/0012-1649.31.6.923
26. Kaner, S., & Çiçekçi, A. U. (2000). Gözden geçirilmiş davranış problemleri kontrol listesinin Türkçeye uyarlanması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 2(04). https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000048
27. Kanlıkılıçer, P. (2005). Okul öncesi davranış sorunları tarama ölçeği: Geçerlilik/güvenilirlik çalışması [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi].
28. Kline, R. B. (2023). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford Press.
29. Liu, J. (2004). Childhood externalizing behavior: Theory and implications. Journal of Child and Adolescent Psychiatric Nursing, 17(3), 93–103. https://doi.org/10.1111/j.1744-6171.2004.tb00003.x
30. Liu, J., Chen, X., & Lewis, G. (2011). Childhood internalizing behaviour: Analysis and implications. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 18(10), 884–894. https://doi.org/10.1111/j.1365-2850.2011.01743.x
31. Loeber, R. (1990). Development and risk factors of juvenile antisocial behavior and delinquency. Clinical Psychology Review, 10(1), 1–41. https://doi.org/10.1016/0272-7358(90)90105-J
32. McGue, M., & Iacono, W. G. (2005). The association of early adolescent problem behavior with adult psychopathology. American Journal of Psychiatry, 162(6), 1118–1124. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.162.6.1118
33. Morin, A. L., Miller, S. J., Smith, J. R., & Johnson, K. E. (2017). Reliability and validity of the child and adolescent behavior assessment (CABA). Child Psychiatry & Human Development, 48(2), 200–213. https://doi.org/10.1007/s10578-016-0632-9
34. Nelson, L. J., Padilla-Walker, L. M., Badger, S., Barry, C. M., Carroll, J. S., & Madsen, S. D. (2008). Associations between shyness and internalizing behaviors, externalizing behaviors, and relationships during emerging adulthood. Journal of Youth and Adolescence, 37(5), 605–615. https://doi.org/10.1007/s10964-007-9203-5
35. Özdamar, K. (1999). Paket program ile istatistiksel veri analizi. Kaan Kitabevi.
36. Powell, D., Fixsen, D., Dunlap, G., Smith, B., & Fox, L. (2007). A synthesis of knowledge relevant to pathways of service delivery for young children with or at risk of challenging behavior. Journal of Early Intervention, 29(2), 81–106. https://doi.org/10.1177/105381510702900201
37. Sadık, Ö. G. F. (2000). İlköğretim I. aşama sınıf öğretmenlerinin sınıfta gözlemledikleri problem davranışlar. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(10).
38. Siyez, D. M., & Aysan, F. (2007). Ergenlerde görülen problem davranışların psiko-sosyal risk faktörleri ve koruyucu faktörler açısından yordanması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 145–171.
39. White, R., & Renk, K. (2012). Externalizing behavior problems during adolescence: An ecological perspective. Journal of Child and Family Studies, 21(1), 158–171. https://doi.org/10.1007/s10826-011-9459-y
40. Wilson, D. (2021). The bidirectional relationship between academic competence and problem behavior at school entry [Doktora tezi, University of Oregon].