Şanlıurfa’nın Köy İlkokulunda Görsel Öyküyle Empati Becerisini Geliştirmek: Bir Eylem Araştırması

Öz

İnsanların birbirleriyle sağlıklı iletişim kurmak için bazı iletişim becerilerine sahip olması gerekmektedir. Bu iletişim becerilerinden biri olan empati becerisi 2005 yılı itibariyle öğretim programlarında öğrencilere kazandırılması gereken bir beceri olarak yer almaktadır. Hayat Bilgisi öğretim programında da yer alan ve çeşitli yöntem ve tekniklerle öğrencilere kazandırılmaya çalışılan empati becerisi için yeni bir yöntem olarak “Görsel Öykü” yöntemi geliştirilmiştir. Bu kapsamda yapılan araştırmanın amacı, 3. sınıf Hayat Bilgisi dersinde görsel öyküler aracılığıyla bir öğretim süreci planlamak, uygulamak ve öğretim sürecinin empati becerisi üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma nitel bir araştırma olup eylem araştırması desenine sahiptir. Araştırma 10 kız 6 erkekten oluşan 16 kişilik çalışma grubuyla bir köy okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ön algı anketi, son algı anketi, görsel öykü çalışma yaprakları, ders video kayıt dokümanları, yarı yapılandırılmış görüşme formu, öğrenci günlüğü ve araştırmacı günlüğü veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Ön-son algı anketinden, öğrenci-araştırmacı günlüklerinden, ders video kayıtlarından, yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile görsel öykü çalışma yapraklarından elde edilen veriler rubrik (derecelendirme ölçeği) ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin empati kavramına ilişkin algılarında olumlu yönde bir değişikliğin olduğu görülmüştür. Öğrencilerin görsel öyküler ile oluşturulan öğretim sürecinde derslerde aktif yer alarak, nitelikli ürünler çıkarabildikleri görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Empati
• Görsel öykü
• Hayat Bilgisi dersi

Improving Empathy Skills with Visual Story at Şanlıurfa's Village Primary School: An Action Research

Öz

Individuals need to have certain communication skills to healthily communicate with one another. As of 2005, the curriculum in Turkey has attempted to have students acquire empathy as one of these communication skills. Learning through visual storytelling has been implemented using the various methods and techniques included in the life studies education program. The aims of this research are to analyze the visual stories in the 3rd-grade Life Studies Course, to plan a research process, to implement teaching, and to investigate its impact on the skills of empathy. This qualitative research has been designed as an action research. The research was carried out at a village school with a study group of 16 students (10 females, 6 males). The study uses pre- and post-perception questionnaires, a visual story worksheet (grading scale), course transcriptions, a semi-structured interview form, student diaries, and research diary as data collection tools. The descriptive analysis method has been used to analyze the data obtained from these data collection tools. The research was able to observe certain improvements in the students’ perceptions of the concept of empathy. The students were also observed to be able to create homework by actively participating in the lessons to deepen the visual stories.

Anahtar Kelimeler

• Empathy
• Visual Story
• Life Studies Course

Kaynakça

1. Akyol, H. (2006). Yeni programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri. İstanbul, Kök Yayıncılık.
2. Balun, H. (2008). İlköğretim I. kademeden uygulanan görsel okuma ve görsel sunu öğrenme alanının Türkçe öğretiminde kazanımlara ulaşmadaki etkililiği (Bingöl-Elazığ-Diyarbakır örneği). (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi.
3. Caselman, T. (2007 ). Teaching children empathy, the social emotion: lessons, activities and reproducible worksheets (K-6) that teach how to "step into others' shoes".
4. Coşkun Keskin, S. (2007). Sosyal bilgiler derslerinde empati becerilerine dayalı öğretim tekniklerinin kullanılması. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi.
5. Delisle, D. S. & Delisle, J.(2020).Creating kind and compassionate kids: classroom activities to enhance self-awareness, empathy, and personal growth in grades 3-6. Prufrock Press Inc.
6. Demir, M. K. (2012). Sınıf öğretmeni adaylarının empati becerilerinin incelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 107-121.
7. Demirel, Ö. (2000). Plandan uygulamaya öğretme sanatı. Ankara: Pegem Akademi.
8. Dökmen, Ü. (2016). Sanatta ve günlük yaşamda iletişim çatışmaları ve empati. İstanbul, Remzi Kitabevi.

9. Düzgün, E. (2013). Görsel okuma yaklaşımının üniversite öğrencilerinin fizik dersindeki akademik başarılarına etkisinin araştırılması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi.
10. Erken, M. (2009). Empati becerisinin ahlaki davranışlar üzerindeki etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi.
11. Gemci, H. (2012). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerine uygulanan etkili iletişim ve empatik beceri eğitiminin öğrencilerin iletişim ve empatik becerilerine etkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
12. Kabapınar, Y. (2012). Kuramdan uygulamaya hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi. Ankara, Pegem Akademi.
13. Kabapınar, Y. (2019). Kuramdan uygulamaya sosyal bilgiler öğretimi hayat bilgisi öğretiminden tarih öğretimine. Ankara, Pegem Akademi.
14. Kabapınar, Y. (Ed.) (2015). Empatiyle gelişmek empatiyi geliştirmek: çocuk ve empati. Ankara, Pegem Akademi.
15. Kabapınar, Y., Canpolat, Y., Yarar, N. ve Karadayı, S. (2016). Hayat bilgisi dersinde “sosyal empati” etkinliklerini uygulamak: “ötekini duyumsayarak var oluyorum”. Abant İzzet Baysal Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (2), 1320-1338.
16. Kabapınar, Y., Tabak, E. ve Yavuz, B. (2019). Öğrencilerde empati becerisini geliştirme temelli bir teknik olarak görsel öykü: örnek uygulamalar. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6 (2), 58-80.
17. Köksal, K., Temur, T. ve Akçam, H. K. (2006). İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin görsel okuma becerileri üzerine bir araştırma. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Kongresi, 14- 16 Nisan 2006. Gazi Üniversitesi.
18. Kuvvetli, E. (2008). Görsel okumanın ortaöğretim öğrencilerinin fizik dersi başarılarına etkisinin araştırılması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi.
19. Liff, S. B. (2003). Social and emotional applications for developmental education. Journal of Developmental Education, 26(3), 28-34.
20. Milli Eğitim Bakanlığı. (2005). Hayat bilgisi 1-3. sınıf programı. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
21. Özer, G. (2016). Empati eğitim programının anaokulu çocuklarının empatik ve prososyal becerilerine etkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi.
22. Sağlamgöncü, A. (2016). Sosyal bilgiler dersi öğrenme ortamlarına görsel okumayı eklemlemek: örnek bir uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).Marmara Üniversitesi.
23. Sanders, J. (2017). You, me and empathy. Educate2Empower.
24. Shapiro, L. E. (2008). Learning to listen, learning to care: a workbook to help kids learn self-control and empathy. Raincoats Books.
25. Suzanna, H. E. (2019) Teaching empathy: strategies for building emotional ıntelligence in today's ttudents. Prufrock Press Inc.
26. Yıldırım, A. Ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara, Seçkin Yayınları.
27. Yılmaz, A. (2003). Empati, eğitim programının ilköğretim öğrencilerinin empatik becerilerine etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi.
28. Yüksel Şahin, F. (2010). İletişim becerilerine genel bir bakış. A.Kaya (Ed.) Kişilerarası ilişkiler ve etkili iletişim içinde (s.32-55). Ankara, Nobel.