BÖLGESEL İKLİM VERİLERİNE GÖRE KAZDAĞI VE YAKIN ÇEVRESİNDE OLASI SICAKLIK DEĞİŞİKLİKLERİ (2000-2099)

Öz

Kazdağı sahip olduğu doğal zenginlik, kuzey ve güney yamacında farklı iklim, doğal ve sosyal yaşamın gelişmiş olması yönüyle iklim değişikliği araştırmaları açısından önem arz eder. Bu çalışmada Kazdağı ve yakın çevresinde 2099 yılına kadar sıcaklıklardaki olası değişikliklerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. İklim değişikliği kavramının iki temel bileşeninden biri olan sıcaklık değişimlerinin tespitiyle çalışma alanının doğal ve sosyal zenginliğinde meydana gelebilecek yıkıma karşı önlemler alınabilmesi ve çalışma bulgularının bu zenginliğin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağı beklenmektedir. Araştırma kapsamında Kazdağı ve yakın çevresinde belirlenen istasyonların referans dönemine (1971-2000) ait yıllık ortalama sıcaklık değerleri kullanılmıştır. Ayrıca Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından üretilen bölgesel iklim modeli verilerinden 2016-2040; 2041-2070 ve 2071-2099 dönemlerinin yıllık ortalama sıcaklık anomalileri kullanılmıştır. Anomali değerlerinin referans döneminden başlamak üzere bir sonraki dönem sıcaklık değerleri üzerine eklenmesiyle dönem sonlarının istasyon konumlarındaki sıcaklık değerleri elde edilmiştir. Ardından bu değerler deniz seviyesine indirgenerek Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımıyla Kazdağı topografyasına 10mx10m boyutunda modellenerek analiz edilmiştir. RCP 4.5 senaryo bulgularına göre referans döneminde toplam alanın %86’sı 10-16 ⁰C arasında yıllık ortalama sıcaklıklara sahipken, 2099 yılında sahanın %80’i 16-22⁰C arasında sıcaklık değerlerine sahip olmuştur. RCP 8.5 senaryo bulgularına göre ise referans döneminde sahanın %86’sı 10-16 ⁰C sıcaklık aralığında iken, 2099 yılında sahanın %82’si 16-22 ⁰C arasında sıcaklıklara sahip olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• GFDL-ESM2M,RegCM4.3.4,iklim değişikliği,sıcaklık,Kazdağı

Possible Temperature Changes in Kazdağı (Mount Ida) and Its vicinity according to Regional Climate Data (2000-2099)

Öz

Kazdağı (Mt. Ida) is important in terms of climate change studies due to its different climate and social structure on both slopes as well as its natural resources. It is aimed to estimate plausible changes in annual mean temperatures in study area until 2099. It is expected that determined temperature changes in Mt.Ida will contribute to the sustainability of its natural and social richness and to the efforts on climate change. In this study, it is used the annual mean temperature values of 1971-2000 reference period and regional climate model outputs of 2016-2040, 2041-2070 and 2071-2099 periods both RCP4.5 and 8.5 scenarios obtained from Turkish State Meteorological Service. Calculated station values were interpolated to the surface of Mt. Ida at 10mx10m sized and modelled to topography in Geographical Information Systems and the temperature distribution maps were produced. According to RCP4.5 scenario findings, 80% of the study area has had 16-21⁰C temperature range by the year 2099, while 86% of that area was 10-16⁰C temperature range in reference period. As to RCP8.5 scenario findings, the 16-22⁰C temperature range has been 82% by the year 2099, while 86% of that area was 10-16⁰C temperature range in 1971-2000.

Anahtar Kelimeler

• GFDL-ESM2M,RegCM4.3.4,climate change,temperature,Ida Mount

Kaynakça

1. Ahrens, C. D. & Henson, R. (2016). Meteorology Today: An İntroduction To Weather, Climate, And The Environment. (Eleventh Edition).
2. Akçakaya, A., Sümer, U. M., Demircan, M., Demir, Ö., Atay, H., Eskioğlu, O., Gürkan, H., Yazıcı, B., Kocatürk, A., Şensoy, S., Bölük, E., Arabacı, H., Açar, Y., Ekici, M., Yağan, S. & Çukurçayır, F. (2015). Yeni Senaryolar ile Türkiye İklim Projeksiyonları ve İklim Değişikliği. Ankara: T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Araştırma Dairesi Başkanlığı, Klimatoloji Şube Müdürlüğü, Meteoroloji Genel Müdürlüğü Matbaası.
3. Altan, E. & Türkeş, M. (2014). Çanakkale yöresinde oluşan orman yangınlarının hidroklimatolojik karakteristikleri ve iklim değişimleriyle ilişkisi. Ege Coğrafya Dergisi, 20(2), 1-25.
4. Ardel, A., Kurter, A. & Dönmez, Y. (1969). Klimatoloji Tatbikatı. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları, No:1123 Taş Matbaası.
5. Demir, Ö. Atay, H., Eskioğlu O., Tuvan A., Demircan, M. & Akçakaya, A. (2013). RCP4.5 senaryosuna göre Türkiye’de sıcaklık ve yağış projeksiyonları. III. Türkiye İklim Değişikliği Kongresi’nde sunulmuştur.
6. Demircan, M., Demir, Ö., Atay, H., Eskioğlu, O., Yazıcı, B., Gürkan, H., Tuvan, A.& Akçakaya, A., (2014). Türkiye’de yeni senaryolara göre iklim değişikliği projeksiyonları., TÜCAUM-VIII. Coğrafya Sempozyumu’nda sunulmuştur.
7. Demircan, M., Demir, Ö., Atay, H., Eskioğlu, O., Yazıcı, B., Gürkan, H., Tuvan, A. & Akçakaya, A. (2014). Yeni senaryolara göre Türkiye akarsu havzalarında iklim değişikliği projeksiyonları. TÜCAUM-VIII. Coğrafya Sempozyumu’nda sunulmuştur.
8. Doğan, S. & Tüzer, M. (2011). Küresel iklim değişikliği ve potansiyel etkileri. C. Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 12(1), 21-34.

9. Erinç, S. (1984). Klimatoloji ve Metodları. İstanbul: Deniz Bilimleri ve Coğrafya Enstitüsü Yayınları.
10. Gürkan, H., Arabacı, H., Demircan, M., Eskioğlu, O, Şensoy, S. & Yazıcı, B. (2016). GFDL-ESM2M modeli temelinde RCP 4.5 ve RCP 8.5 senaryolarına göre Türkiye için sıcaklık ve yağış projeksiyonları. Coğrafi Bilimler Dergisi 14(2), 77- 88.
11. IPCC (2014). Climate Change 2014 Synthesis Report.
12. İklim değişikliğinin su kaynaklarına etkisi proje dokümanı – EK4-Marmara Havzası (2016). T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, Ankara, Türkiye.
13. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Proje Dokümanı – EK6-Kuzey Ege Havzası (2016). T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, Ankara, Türkiye.
14. Kayhan, M. (2007). Küresel İklim Değişikliği ve Türkiye. 1. Türkiye İklim Değişikliği Kongresi - TİKDEK 2007 Bildiri Özetleri Kitabı, 81-83.
15. Önol, B., Ünal, Y.S. & Dalfes, H.N. (2009). İklim değişimi senaryosunun Türkiye üzerindeki etkilerinin modellenmesi. İTÜ Dergisi, 8(5), 169-177.
16. Özel, N. (1999). Kaz Dağları Orman Vejetasyonu Üzerine Fitososyolojik ve Fitoekolojik Araştırmalar. Teknik Bülten No:11, Orman Bakanlığı Ege Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, 1-71.
17. Şen, Ö.L., Bozkurt, D., Göktürk, O. M., Dündar, B. & Altürk B. (2013). Türkiye’de iklim değişikliği ve olası etkileri. 3. Taşkın Sempozyumu’nda sunulmuştur.
18. Turp, M.,T., Öztürk, T., Türkeş, M. & Kurnaz, M. L. (2014). RegCM4.3.5 bölgesel iklim modelini kullanarak Türkiye ve çevresi bölgelerin yakın gelecekteki hava sıcaklığı ve yağış klimatolojileri için öngörülen değişikliklerin incelenmesi. Ege Coğrafya Dergisi, 23(1), 1-24.