-

Öz

The port of Aliaga is located in Çandarlı Gulf. The port has a strategic importance in terms of geographical position both nationally and internationally. The natural environmental factors and industrialization have been effective on establishment and development of the Port of Aliaga. The piers built for the purpose of carrying the specific loads of industrial companies at the beginning, has now turned out to be a common port which a wide variety of goods are loaded as a result of the increasing industrial and port services day by day. In the port of Aliaga, there are 36 piers belong to 12 industrial companies. The total length of the piers is approximately 8.849 meters long. A world-class service has been provided with the modern technical equipment in those piers. The annual shipping capacity of Aliaga Port is 9.999 ships per year. Among the Port premises, the piers of Tüpraş, Habaş and Petkim have stood out in terms of the total weight of goods loaded and discharged. The Ship Breaking Recycling Yard- being the only ship recycling premise of our countrylocated in Port area, has a distinct importance. The Port of Aliağa has been ranked the third among the ports in the country in terms of total cargo tonnage handled and vessel traffic. Today, the Port has become the alternative to Izmir port, even it has been much more developed functionally. Despite all these traits of it, The Aliağa Port has not been widely-known. In this study, the subjects such as the geographical position of Aliaga Port, characteristics of its natural environment, the establishment and development of it, goods loading, its rank among our country’s ports, its hinterland, its effects upon Aliaga province, its connection to industrial sector, the problems limiting the improvement of the port and the proposed solutions for them. The study is aimed at contributing to the importance of the Port across the country and promotion of it through a geographical perspective

Anahtar Kelimeler

• Aliaga port, seaway, hinterland, industry, trade

ALİAĞA LİMANI

Öz

Aliağa Limanı, Çandarlı Körfezi’nde yer almaktadır. Liman coğrafi konumu açısından ulusal ve uluslararası stratejik bir öneme sahiptir. Aliağa Limanı’nın kurulması ve gelişmesinde doğal çevre faktörleri ve sanayileşme etkili olmuştur. Başlangıçta sanayi tesislerinin belirli yüklerini taşımak için kurulan iskeleler, gün geçtikçe artan sanayi ve liman faaliyetleri nedeniyle çok çeşitli maddenin taşındığı genel liman haline gelmiştir. Aliağa Limanı’nda 12 sanayi kuruluşuna ait 36 iskele yer almaktadır. İskelelerin toplam uzunluğu 8 849 metreyi bulunmaktadır. Bu iskelelerde bulunan modern teknik donanım ve teçhizat ile dünya standartlarında hizmet verilmektedir. Aliağa Limanı’nın yıllık gemi kabul kapasitesi 9 999 gemi/yıl’dır. Liman tesisleri içinde Tüpraş, Habaş ve Petkim iskeleleri toplam yükleme ve boşaltma miktarları ile öne çıkmaktadır. Liman alanında yer alan gemi söküm tesisleri ülkemizin tek gemi geri dönüşüm tesisleri olması nedeniyle ayrı bir öneme sahiptir. Aliağa Limanı, toplam yük eleçlemesinde ve gemi trafiğinde ülkemiz limanları içinde üçüncü sırada yer almaktadır. Liman, bugün İzmir Limanı’nın alternatifi durumuna gelmiş hatta fonksiyonel olarak daha gelişmiştir. Bütün bu özelliklerine rağmen Aliağa Limanı az tanınan bir limandır. Bu çalışmada Aliağa Limanı’nın coğrafi konumu, doğal çevre özellikleri, kuruluş ve gelişimi, yük taşımacılığı, ülkemiz limanları arasındaki yeri, hinterlandı, Aliağa şehrine etkileri, sanayi sektörüyle ilişkisi, limanın gelişimini sınırlandıran sorunlar ve çözüm önerileri konularına değinilmiştir. Çalışma Aliağa Limanı’nın bölge ve ülke çapında önemine ve tanıtımına coğrafi bir bakış açısıyla katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Aliağa Limanı, denizyolu, hinterland, sanayi, ticaret

Kaynakça

1. Aliağa Ticaret Odası (2009). Aliağa Ticaret Sanayi Rehberi. Aliağa Ticaret Odası Yayınları, Magenta Basımevi, İzmir.
2. Ardel, A. (1975). Hidroğrafya, Okyanuslar ve Denizler (İkinci Baskı). İstanbul Üniv. Yayınları, No:720, Coğrafya Enst. Yayınları, No:19, İstanbul.
3. Atalay, İ. (1987). Türkiye Jeomorfolojisine Giriş. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, No: 9, İzmir.
4. Atalay, İ. (2000). Türkiye Coğrafyası ve Jeopolitiği. Ege Üniversitesi Basımevi, İzmir.
5. Atalay, i. (2005). Genel Beşeri ve Ekonomik Coğrafya (4. Baskı). Mete Basım Matbaacılık Hizmetleri, İzmir.
6. Doğaner, S. (1991). İstanbul Limanı: Kuruluş, Gelişim ve İşlevleri. İ.Ü. Deniz Bilimleri ve Coğrafya Enst. Bülten, Sayı:8, No:8, Sayfa: 115-144, İstanbul.
7. Doğer, E. (1998). İlk İskânlardan Yunan İşgaline Kadar Menemen ya da Tarhaniyat Tarihi. Sergi Yayınevi, İzmir.
8. Erol, O. (1991). Türkiye Kıyılarındaki Terkedilmiş Tarihi Limanlar ve Bir Çevre Sorunu Olarak Kıyı Çizgisi Değişimlerinin Önemi. İ.Ü. Deniz Bilimleri ve Coğrafya Enst. Bülten, Sayı:8, No:8, Sayfa: 1-44, İstanbul.

9. Işık, Ş. (2005). İzmir’in Aliağa İlçesinde Nüfus Özellikleri. Ege Üniversitesi, Ege Coğrafya Dergisi, Sayı:14, Sayfa:29-44, İzmir.
10. İMEAK Deniz Ticaret Odası İzmir Şubesi (2012). Ege Bölgesi Limanları ve Sektör Durumu 2011. (Erişim Tarihi:16.12.2012), (www. dtoizmir. org)
11. İstanbul ve Marmara, Ege Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası (2012). 2011 Deniz Sektörü Raporu, ISBN:978-605- 137-088-0, Yayın No:86, İstanbul.
12. İzmir Kalkınma Ajansı (2010). 2010-2013 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları, Aliağa Özet Raporu. (Erişim Tarihi:16.12.2012), (www.izka.org.tr)
13. Koday S. (1998). İskenderun Limanı. Türk Coğrafya Dergisi, Sayı:33 Sayfa: 211-235, İstanbul.
14. Resmi Gazete: Aliağa Liman Yönetmeliği, 16.01.1978 tarih ve 16 171 sayılı.
15. Resmi Gazete: Nemrut Koyu Liman Yönetmeliği, 05.04.1998 tarih ve 23 308 sayılı.
16. T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü (2012). Deniz Ticareti İstatistikleri, Deniz Taşıtları, Denizyolu Taşıma ve Teşvik İstatistikleri, Ankara.
17. Tunçdilek, N. (1992). Denizler. İ.Ü. Deniz Bilimleri ve Coğrafya Enst. Bülten, Sayı:9, No:9, Sayfa: 227-243, İstanbul.
18. TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Veri Tabanı, Şehir, Belde ve Köy Nüfusları-2012 (Erişim Tarihi:19.02.2013), (www.tuik.gov.tr).
19. Tümertekin, E. (1987). Ulaşım Coğrafyası (İkinci Baskı). İstanbul Üniv. Yay. No:2053, Coğrafya Enst. Yay. No:85, İstanbul.
20. Yalçınlar, İ. (1958). Gediz ve Bakırçay Vadileri Arasında Antrakolitik Temel. Coğrafi Araştırmalar, Cilt II, İstanbul Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü Yayını No: 21, s. 31-47, İstanbul.
21. Yıldırım, C. (2009). Aliağa Cumhuriyet Dönemi. Aliağa Ticaret Odası Yayınları, Magenta Basımevi, İzmir.