İLKÖĞRETİM OKULLARINDA COĞRAFYA EĞİTİM VE ÖĞRETİMİ

Öz

Coğrafya; yeryüzündeki doğal, beşeri ve ekonomik olayları tanımlayan, bu olayların inşan çevre ile ilişkisini kuran ve bu olayların dünya üzerindeki dağılışını sebep sonuç ilişkisi içerinde inceleyen bilim dalıdır. İnsansız bir coğrafya ilminden bahsetmek mümkün değildir. Coğrafya insan ile coğrafi çevre arasındaki karşılıklı ilişkileri inceler. Coğrafi çevre ise insanın ilgi alanına giren doğal çevredir.

Coğrafya öğrenmek, gerek kişiler, gerekse milletler için çok önemlidir. Bunun için coğrafyanın küçük yaşlardan itibaren iyi bir şekilde verilmesi gerekir. Coğrafyayı öğrenmek, ülke yönetiminde görev alacak kişilerin bu konuda şuurlu ve doğru karar verebilmelerini sağlar. Şüphesiz bu da, akılcı ve çağdaş bir coğrafya eğitiminden geçer.

1998-1999 Eğitim ve Öğretim Yılı ile birlikte kademeli olarak uygulanmaya başlayan sekiz yıllık eğitim programı çerçevesinde ilkokul ve orta okul düzeyinde derslerin bütünlüğü amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak Coğrafya eğitiminin uygulanmasında da bazı yenilikler yapılmıştır. Bu bağlamda Coğrafya ’nın konulan Sosyal Bilgiler ders konuları içinde incelenmiştir.

İlköğretim okullarının ders müfredatları incelendiğinde, Hayat Bilgisi (1., 2. ve 3. sınıflar) ve Sosyal Bilgiler (4., 5., 6., 7. sınıflar) ders kitaplarında coğrafya konularına yer verildiği görülür. Coğrafya 'ya, Sosyal Bilgiler ders kitaplarında Tarih ve Vatandaşlık Bilgisi konuları ile birlikte bütün halinde yer verilmektedir. Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı 4., 5., 6. ve 7. sınıflarda haftada üçer ders saatidir. Bu yıllık 36 haftada, 108 saatlik bir süreye tebakül etmektedir. Fakat bunun ortalama sadece 1/3 u yani 36 ders saati coğrafya eğitimine ayrılmaktadır.

Coğrafya eğitiminin temel amacı öğrencilere dünyayı ve yurdumuzu tanıtmak, ülkemizin kalkınmasında severek sorumluluk alma duygusunu gelişmektir. Diğer yandan İlköğretimde coğrafya, dünya ile ilgili bilgi ve gerçekleri sunmak, öğrencilerin çevreye karşı tutum ve davranışlarını yönlendirmek, onlara zihinsel pratik beceriler kazandırmaktır. Bu becerilerin kazandırılması esnasında, çeşitli araç ve gereçlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu yönüyle ele alındığında Coğrafya, çok zengin, çeşitli teknik ve donatımlı labaratuvar ile harita odalarına ihtiyaç duyan uygulamalı bir bilimdir.

Bu araştırmada coğrafya eğitimi ve öğretiminde içerik bakımından meydana gelen değişiklilere değinilecek, öğrencilere verilmesi sırasında ortaya çıkan sorunlar tespit edilmeye çalışılacak ve bilimsel yönden çözüm önerileri getirilmeye gayret edilecektir. 

Anahtar Kelimeler

• .

The Geography Education and Teaching in of Primary School

Öz

In the searchfield of geography Science there is everything that can be spreaded on the earth. But the main there of geography is (<man”. It is impossible to mention geography without human begins. Geography examines the relations between geographic environment and human beings. Geography environment is what is mans fleld of interest.

Learning geography is important for both people and nations. Thus geography must be given well from very early ages. Learning geography provides the ability of necessary, conscious decisions for people who will have the jobs ofleading the country. Without any suspicion, this is only possible by a reasonable and modern geography education.

In the eight year education programme, which started by 1998-1999 educational year, the unity of the lesson has been aimed in primary and secondary levels. According to this aim, there have been several changes in the practice of geography education. Due to this the subjects of geography have been prepared in social Sciences lesson subjects.

When the lesson schedules of primary schools are examined it is possible to see that in information of life (Hayat Bilgisi lst-3rd grades) and social Sciences (Sosyal Bilgiler 4th- 7^ grades) lessons there are geography subjects. Geography with history and citizenship information subjects are placed in the social Sciences lesson book. The lesson hours in social Sciences lesson teaching programme are thought to be and prepared in 4th, 5th, 6th and 7th grades, 3 hours per week, for every grade 108 hours in 36 weeks.

The main purpose of geography education is to get the students know about the world and our country and to improve the feeling of the responsibility in geography in primary education gives information and facts about the earth, directs the students behaviour to the environment, provides practical and logical skills. During providing there skills, several devices are needed. If it is considered from this poinî, geography is a practical Science that necessitates labs that are richly decoratecL with iechnical and audio-visual aids and map rooms.

In this research, the troubles that can be met during Geography education will be targeted t o obtain and some scientific Solutions are aimed to find out. 

Kaynakça

1. BART, J.L., -DEMIRTAŞ, A., -1996: İlköğretim Sosyal Bilgiler Öğretimi. YÖK/Dünya Bankası, Milli Eğitim Geliştirme Projesi, Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi. Ankara.
2. DOĞANAY, H., -1983: “Okullarımızda Coğrafya Öğretinin Temel Meseleleri.” Milli Eğitim ve Kültür Derg. sayı 19, s. 23-34, Ankara.
3. DOĞANAY, H., -1986: “Milli Coğrafya 1. Ortaokul Ders Kitabı Hakkında Rapor.” Türk Kültürü Derg. sayı 273, s. 53-57, Ankara.
4. DOĞAN AY, H., -1989: “Coğrafya ve Liselerimizde Coğrafya Öğretim Programları.” Coğrafya Araştırmaları, Cilt 1, sayı i, s. 7-24, Ankara.
5. GARDNER, W.E., DEMİRTAŞ, A., DOĞANAY, A., ÇİÇEK, R., GÜNEY, E., KİTAPÇI, Z., -1996: Sosyal Bilimler Öğretimi, YÖK/Dünya Bankası, Milli Eğitim Geliştirme Projesi, Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi. Ankara.
6. NİŞANCI, A., -1980: “Okullarda Coğrafya Öğretimi Hakkında Bazı Düşünceler.” Atatürk Üniv. Edeb. Fak. Araş. Derg. sayı: 12, Fasikül 2, s. 243-350. Ankara.
7. KOCAOLUK, F.-KOCAOLUK, Programı. Baskı 30, cilt 3, İstanbul.
8. ÖZEY, R., -1996: “Osmanlı Döneminden Bugüne Ortaöğretimde Coğrafya Eğitimi ve Öğretimi.” Mar. Üniv. Atatürk Eğit. Fak. II. Ulusal Eğitim Sempozyumu Bildirileri, s. 200-213, İstanbul.

9. ÖZEY, R., EFE, R., DELİORMAN A. -1998: İlköğretim Sosyal Bilgiler- 6-7 Bayrak yayınlan, İstanbul.
10. SELÇUK BİRİCİK, A., -1999: İlk ve Orta Öğretim Kurumlarında Coğrafya Müfredat Programı ile Atatürk Eğitim Fakültesinde Coğrafya Eğitim ve Öğretimi Üzerine Bir Değerlendirme, Marmara Üniv. Atatürk Eğit. Fak. Coğr. Eğit. ABD. “Cumhuriyetin 75. Yılında İlk ve Orta Öğretimde Coğrafya Eğitimi” Semp. Bil., İstanbul. M.Ş.,-1998: İlköğretim Okulu
11. SELÇUK BİRİCİK, A., -1999: İlk ve Orta Öğretim Kunımlanna Coğrafya Öğretmeni Yetiştirmeye Yönelik Bazı Gelişmeler, Marmara Üniv. Atatürk Eğit. Fak. Coğr. Eğit. ABD. “Cumhuriyetin 75. Yılında İlk ve Orta Öğretimde Coğrafya Eğitimi” Semp. Bil., İstanbul.
12. ÜNLÜ, M., -1999: “Özel İlköğretim Okullarındaki Öğrencilerin Coğrafya Eğitimine Yaklaşımları.” Marmara Üniv. Atatürk Eğit. Fak. Coğr. Eğit. ABD., “Cumhuriyetin 75. Yılında İlk ve Orta Öğretimde Coğrafya Eğitimi” Semp. Bil., İstanbul.
13. ÜNLÜ, M., -1999: “Okul Öncesi Eğitim Programlarında Öğrencilere Kazandırılan Coğrafya Eğitimi.” Marmara Üniv. Atatürk Eğit. Fak. Coğr. Eğit. ABD., “Cumhuriyetin 75. Yılında İlk ve Orta Öğretimde Coğrafya Eğitimi” Semp. Bil., İstanbul.
14. VURAL, M., -1998: İlköğretim Okulu Ders Programlan, s. 181-199, Yakutiye Yayıncılık ve Bilgi İşlem Merkezi, Erzurum. MEB. -1995: İlköğretim Okulu Programı. MEB. Yay. 2846, Mevzuat Dizisi 297, Ankara.
15. MEB. -1998: İlköğretim Sosyal Bilgiler 4-5-6-7 Komisyon. Milli Eğitim Basımevi, İstanbul.