Araştırma Makalesi

KLASİK PONZİ GİRİŞİMCİLİKTEN DİJİTAL PONZİ GİRİŞİMCİLİĞE: BENZER TAKTİKLER, FARKLI PLATFORMLAR

Cilt: 14 Sayı: 26 31 Ocak 2022
PDF İndir

KLASİK PONZİ GİRİŞİMCİLİKTEN DİJİTAL PONZİ GİRİŞİMCİLİĞE: BENZER TAKTİKLER, FARKLI PLATFORMLAR

Öz

Ponzi girişimcilik, finansal aracılık hizmetlerinde dijitalleşme ile birlikte yeni bir döneme girmiş bulunmaktadır. Dijitalleşme, finansal piyasalarda bilgi asimetrisini ve belirsizlikleri artıran merkeziyetsiz bir yapı ortaya çıkarmakta ve Ponzi girişimcilerin faaliyetlerini yürütebilecekleri oldukça elverişli bir ortam sağlamaktadır. Ponzi girişimciler, dijitalleşmiş finansal hizmetler ekonomisinde, Ponzi girişimciliğin karanlık yüzünü kolaylıkla gizleyebilmektedirler. Bu duruma eşlik eden yetersiz yatırımcı farkındalığı, Ponzi girişimcilerin faaliyetlerini yürütmelerini daha kolay hâle getirmektedir. Ponzi girişimciler, günümüzde klasik Ponzi taktiklerini kullanarak, faaliyetlerini FinTek gelişmeleri olan “kripto para” piyasalarına ve “kitle fonlaması” platformlarına yönlendirmektedirler. Böylece, klasik Ponzi girişimcilik, dijital Ponzi girişimcilik olarak yeni bir boyut kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, dijital Ponzi şemalarına karşı yatırımcı farkındalığı oluşmasına ve yaşanabilecek olası mağduriyetlerin önlenmesine katkı sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada, Ponzi girişimcilik yıkıcı girişimciliğin bir türü olarak ele alınmıştır. Çalışmada ilk aşamada klasik Ponzi girişimcilik taktikleri dünyada yaşanmış belirgin Ponzi şemaları üzerinden açıklanmıştır. Ardından, dijital Ponzi girişimcilerin kripto para piyasaları ile bir kitle fonlaması türü olan kişiler arası kredi platformlarında benzer taktikleri kullandıkları ortaya konulmuştur. Çalışmanın, dijital Ponzi şemalarına karşı erken uyarı mekanizması oluşturma, yatırımcı farkındalığı kazandırma ve yıkıcı girişimciliğin mağdur edici etkilerini önleme bağlamında önem taşıdığı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ADMIN, Law (2004, July 16). An Inland Empire Man Has. Erişim adresi: https://www.lawfuel.com/blog/riverside-ca-july-16-2004-lawfuel-an-inland-empire-man-has/ (Erişim Tarihi: 01.12.2020).
  2. ALBRECHT, Chad, MORALES, Victor, BALDWIN, Jack Kristian and SCOTT, Steven Deron (2017). Ezubao: A Chinese Ponzi Scheme with A Twist. Journal of Financial Crime, 24(2), 256-259. https://doi.org/10.1108/JFC-04-2016-0026
  3. ALOIS, JD (2017, September 16). Lock ‘Em Up: Ezubao Fraudsters Sent To Prison For Largest P2P Lending Scam Ever. CrowdFund Insider. Erişim adresi: www.crowdfundinsider.com (Erişim Tarihi: 15.11.2020).
  4. ALOIS, JD (2018, April 30). Madoff Like: Shanlin Finance Cons $9 Billion in Ponzi Scam in China. Erişim adresi: www. crowdfundinsider.com (Erişim Tarihi: 15.11.2020).
  5. AMOAH, Benjamin (2018). Mr Ponzi with Fraud Scheme Is Knocking: Investors Who May Open. Global Business Review, 19(5), 1115–1128. https://doi.org/10.1177/0972150918788625.
  6. AMSDEN, Ryan and Schweizer, Denis (2018). Are Blockchain Crowdsales the New 'Gold Rush'? Success Determinants of Initial Coin Offerings. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3163849 SSRN working paper no 3163849.
  7. ANTONY, Jürgen, KLARL, Torben and LEHMANN, Erik (2017). Productive and Harmful Entrepreneurship in A Knowledge Economy. Small Business Economics, Springer, 49(1), 189-202.
  8. BARCLAY, Kelsey (2020). The Top 6 Biggest Financial Crimes in The Last Two Decades, Savology. Erişim adresi: https://savology.com/the-top-6-biggest-financial-crimes-in-the-last-two-decades (Erişim Tarihi: 05.01.2021).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2022

Gönderilme Tarihi

19 Ağustos 2021

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 14 Sayı: 26

Kaynak Göster

APA
Bulut, E. (2022). KLASİK PONZİ GİRİŞİMCİLİKTEN DİJİTAL PONZİ GİRİŞİMCİLİĞE: BENZER TAKTİKLER, FARKLI PLATFORMLAR. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 14(26), 18-54. https://doi.org/10.14784/marufacd.1055180

Cited By