Elektronik Ticaret Platformlarının Üçüncü Kişilerin Fikri ve Sınai Hakkını İhlal Eden İçerikten Kaynaklanan Hukuki Sorumluluğu

Öz

Son yıllarda büyük bir hızla yaygınlaşan elektronik ticaretin doğurduğu önemli hukuki sorunlardan biri, hak sahibinin fikri ve sınai hakkını ihlal eden bir içeriğe yer sağlayan elektronik ticaret platformunun hak sahibine karşı sorumlu tutulup tutulamayacağıdır. Sorunun çözümü, fikri mülkiyet hukukuna, haksız fiil hukukuna, temel hak ve özgürlüklere ve hatta e-ticaret pazarının desteklenmesine ilişkin çoklu bir bakış açısı gerektirmektedir. Pozitif hukukumuzdaysa durum fazlasıyla karmaşık olup bu karmaşa, uygulamayı da belirsiz hale getirmekte, tüm menfaat sahipleri açısından olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Bu çalışmada öncelikle elektronik ticaret platformlarının özel hukuk sorumluluğuyla ilgili mehaz düzenlemeler incelenmiş, daha sonra hukukumuzda meseleye uygulanabilir hükümler tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu açıklamalardan sonra, hukukumuzda belirtilen hükümlere ilişkin değerlendirmelere ve konuyla ilgili önerilerimize yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Elektronik ticaret
• E-ticaret
• E-Ticaret Kanunu
• İnternet Kanunu
• FSEK ek 4. madde
• FSEK ek madde 4
• Hukuka aykırı içeriğin kaldırılması
• 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
• Platformun hukuka aykırı içerikten sorumluluğu
• Yer sağlayıcının sorumluluğu

Civil Liability of Electronic Commerce Platforms for Content Infringing Intellectual Property Rights of the Third Parties

Öz

The e-commerce industry has experienced significant growth over the past decade, giving rise to many legal problems. One of such problems is whether an electronic commerce platform that provides content that infringes the intellectual property rights of the right holder can be held liable against the right holder or not. The solution requires a multidimensional perspective on intellectual property law, tort law, fundamental rights and freedoms, and even promoting the growth of the e-commerce market. The current situation is quite complex in Turkish positive law, and this complexity eliminates legal certainty and creates negative consequences for all parties. First, the study analyses the relevant provisions in the USA and EU. Then, the study makes efforts to determine the applicable provisions under Turkish law. Following that, the provisions are examined in detail and suggestions are provided.

Anahtar Kelimeler

• Electronic commerce
• E-commerce
• E-Commerce Law
• Internet Law
• FSEK additional article 4
• Removal of illegal content
• Law No. 6563 on the Regulation of Electronic Commerce
• Liability for illegal content
• Liability of the hosting providers

Kaynakça

1. Akipek Ş ve Dardağan E, ‘Sanal Ortamda Telif Hakları’ (2001) 21(1) Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi 47-77.
2. Angelopoulos C, ‘Harmonizing Intermediary Copyright Liability in the EU - A Summary’ in Giancarlo Frosio (ed), Handbook of Online Intermediary Liability (Oxford 2020) 314-334. (Anılış: ‘Harmonizing’)
3. Angelopoulos C, European Intermediary Liability in Copyright – A Tort Based Analysis (Kluwer 2017). (Anılış: Tort-Based)
4. Ateş M, ‘Sosyal Medya Aktörlerinin Hukuki Sorumluluğu ve Bilhassa Telif Haklarının İhlalinden Doğan Sorumlulukları’ iç Tekin Memiş (ed), Fikri Mülkiyet Hukuku Yıllığı 2013 (Yetkin 2015) 59-114.
5. Bozbel S, ‘Fikri Hakların İhlali Nedeniyle İhtiyati Tedbir Yoluyla İnternet Sitelerine Erişim Engellenebilir Mi?’ iç Tekin Memiş (ed), Fikri Mülkiyet Hukuku Yıllığı 2009 (On İki Levha 2009) 135-164.
6. Bozbel S, Fikri Mülkiyet Hukuku (On İki Levha 2015).
7. Davies P, Accessory Liability (Hart 2015).
8. Demirbaş A, Eser Sahibinin Mali Haklarına Tecavüz Halinde Hak Sahibine Sağlanan Hukuki Koruma (On İki Levha 2015).

9. Dinwoodie GB, ‘A Comparative Analysis of the Secondary Liability of Online Service Providers’ in Graeme B Dinwoodie (ed), Secondary Liability of Internet Service Providers (Springer 2017) 1-72.
10. Ercan C, ‘Fikri Hak Kavramı ve Eser Sahibinin Manevi Haklarının Genel Anlamda Kişilik Hakkıyla İlişkisi’ (2021) 46 Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 377-413.
11. Erel ŞN, Türk Fikir ve Sanat Hukuku (3. Bası, Yetkin 2009).
12. EU Commission ‘Staff Working Document- Counterfeit and Piracy Watchlist 2022’ (CIRCABC, 1 December 2022) accessed 15 August 2024.
13. Goldsmith J and Wu T, Who Controls the Internet?: Illusions of a Borderless World (1st edn Oxford 2006).
14. Jaani R, The Liability of Internet Intermediaries (Oxford 2016).
15. Karabudak HB, Korkmaz Göka E, Korkmaz G ve Özben S, ‘Dijital Pazarlara İlişkin Türk Hukukundaki Düzenlemelerin ve Düzenleme Çalışmalarının Uluslararası Örnekler Işığında Rekabet Hukuku ve Politikası Çerçevesinde Değerlendirilmesi’ (TEPAV, 2024) Erişim Tarihi 20 Ağustos 2024. Kılıçoğlu A, Sınai Haklarla Karşılaştırmalı - Fikri Haklar (8. Bası, Turhan 2022).
16. Krokida Z, Internet Service Provider Liability for Copyright and Trade Mark Infringement (Hart 2022).
17. Lemley M, ‘Rationalizing Internet Safe Harbors’ (2007) 6 Journal on Telecommunications and High Technology Law 101-125.
18. OECD and EUIPO, ‘Illicit Trade- Global Trade in Fakes: A Worrying Threat’ (EUIPO, 15 July 2021) accessed 15 August 2024.
19. OECD and EUIPO, ‘Misuse of E-Commerce for Trade in Counterfeits’ (OECD-ilibrary, 25 October 2021) accessed 15 August 2024.
20. Oğuz S, ‘Telif Hakkı İhlallerinden İnternet Servis Sağlayıcıların Sorumluluğu’ (2008) 12(1-2) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 149-183.
21. Ohly A, ‘Von der Störerhaftung zur Haftung für die Verletzung urheberrechtlicher Verkehrspflichten’ (2022) 41 Neue Juristische Wochenschrift 2961-2964.
22. Rekabet Kurumu, ‘E-Pazaryeri Platformları Sektör İncelemesi Nihai Raporu’ (Rekabet Kurumu, Nisan 2022) Erişim Tarihi 20 Ağustos 2024.
23. Sadeghi M, ‘The Knowledge Standard for ISP Copyright and Trademark Secondary Liability: A Comparative Study on the Analysis of US and EU Laws’ (DPhil thesis, Brunel University London 2013).
24. Suluk C, Karasu R ve Nal R, Fikri Mülkiyet Hukuku (6. Bası, Seçkin 2022).
25. T.C. Ticaret Bakanlığı, ‘Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü’ (Ticaret Bakanlığı, 27 Mayıs 2024) < https://ticaret.gov.tr/data/66506fa313b87685dc0dbce8/2023%20yılı%20Türkiye'de%20E-Ticaretin%20Görünümü%20Raporu.pdf> Erişim Tarihi 20 Ağustos 2024.
26. Tekinalp Ü, Fikri Mülkiyet Hukuku (5. Bası, Vedat 2012).
27. Topal C, ‘FSEK Ek Madde 4 İle Hak İhlallerinin Ortadan Kaldırılması Usulüne Dair Kanun Değişikliği Çalışmaları’ iç Tekin Memiş (ed), Fikri Mülkiyet Hukuku Yıllığı 2015 (Yetkin 2017) 371-391.
28. Tüzüner Ö, ‘Haksız Fiil Ekseninde Gittigidiyor İçtihadı’ iç Tekin Memiş (ed), Fikri Mülkiyet Hukuku Yıllığı 2013 (Yetkin 2015) 461-492.
29. Wagner G, ‘BGB § 823 Schadensersatzpflicht’ in Mathias Habersack (ed), Münchener Kommentar zum BGB (CH Beck 2024).
30. World Economic Forum, ‘The Global Governance of Online Consumer Protection and E commerce: Building Trust’ (WEForum, March 2019) accessed 20 August 2024.
31. Yasaman Z, ‘Avrupa Birliği ve Türk Hukuku Bakımından İnternet Yer Sağlayıcıların Marka İhlalleri Kapsamında Sorumlulukları’ (2019) 27(2) Marmara Avrupa Araştırmaları Dergisi 263-291. (Anılış: ‘Sorumlulukları’)
32. Yasaman Z, Türk ve Avrupa Birliği Hukukunda İnternette Marka Hakkının İhlali (On İki Levha 2020). (Anılış: İnternette Marka Hakkının İhlali)
33. Yusufoğlu Bilgin F, Dijital Piyasalarda Yer Sağlayıcıların Hukuki Sorumluluğu (On İki Levha 2022).