Konak Devletin Uluslararası Terörizmden Kaynaklanan Uluslararası Sorumluluğu Dairesinde Tazminat Yükümlülüğü

Öz

Günümüzde bazı devletler gerek politik gerek askeri çıkarlarını elde etmek amacıyla başka devletlere karşı uluslararası terör faaliyetlerini desteklemektedir. Bir devlet üzerinde barınan terör unsurları tarafından hedef devlete yönelik olarak gerçekleştirilen terör saldırıları uluslararası terörizm niteliğindedir. Topraklarında terör unsurları barındıran devlet, konak devlet; barınan teröristler, konuk teröristler olarak adlandırılmaktadır. Eldeki çalışmada, uluslararası sorumluluk hukuku kuralları uyarınca terörist unsurları barındıran ya da barınmalarını engelleme yeteneği bulunmayan konak devletin, tazminat yükümlülüğünün aktarılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda, uluslararası sorumluluk hukukuna ilişkin asli ve yardımcı kaynaklar incelenmiş ve uluslararası sorumluluk hukukunun teorisi ortaya koyulmuştur. Uluslararası sorumluluğun önemli bir neticesi olan tazminat hususu aktarılmış ve buna ilişkin özel bazı koşullar tespit edilmiştir. Devletlerin uluslararası hukukta terörizme ilişkin hangi birincil yükümlülüklerinin mevcut olduğu, bu yükümlülüklerin kaynakları da belirlenmek suretiyle izah edilmiştir. Konak devletin konuk teröristlere ev sahipliği yapmasıyla ihlal ettiği yükümlülüklere ilişkin tespitler, konuya ilişkin literatür incelenerek aktarılmıştır. Ayrıca konak devletin, konak olması ile gerçekleştirdiği uluslararası haksız fiilinin tazminat özelinde neticeleri incelenmiştir. Hedef devlette terör saldırıları sonucu ve uluslararası terörizme karşı meşru müdafaa hakkını kullanırken ortaya çıkan operasyonel zararların giderilmesi için, konak devletten tazminat talep etme süreci izah edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası Sorumluluk Hukuku
• Uluslararası Terörizm
• Tazminat
• Konak Devlet
• Konuk Terörist

Compensation Liability Under the International Responsibility of the Host State derived from International Terrorism

Öz

States have been supporting international terrorist activities against other states in order to achieve their political and also military interests. This is a method used by some states to evade international responsibility. In some cases, international terrorism can be carried out by terrorist elements hosted in a state against the target state. A state hosting terrorist elements on its territory is referred to as a host state and the terrorists being hosted as hosted terrorists. The present study aims to explain the compensation obligation of the host state that hosts terrorist elements or does not have the capacity to prevent their hosting in accordance with the rules of international law of responsibility. In this context, the primary and secondary sources on the law of international responsibility are analyzed and the theory of the law of international responsibility is put forward. The issue of compensation, which is an important consequence of international responsibility, has been analyzed and some special conditions regarding this issue have been determined. The primary obligations of states under international law in relation to terrorism are explained by identifying the sources of these obligations. The determinations regarding the obligations breached by the host state by hosting terrorists have been conveyed by analyzing the literature on the subject. In addition, the consequences of the host state's being a host, in the presence of some special conditions, constituting an internationally wrongful act in terms of compensation are analyzed. The process of claiming compensation from the host state for operational damages incurred by the target state as a result of terrorist attacks and in the exercise of its right of self-defense against international terrorism is explained.

Anahtar Kelimeler

• International Law of Responsibility
• International Terrorism
• Compensation
• Host State
• Hosted Terrorist

Kaynakça

1. AA, Bloomberght (İstanbul, 4 Ağustos 2017) “Bakan Arslan: Bugüne Kadar Teröre Harcanan Parar En Az 500 Milyar Dolar”, Erişim Tarihi 12 Mayıs 2024.
2. AA, Hürriyet (İstanbul, 3 Mayıs 2006) “Hakkari’de Askeri Araca Saldırı”, Erişim Tarihi 12 Mayıs 2024.
3. Bozkurt E, Erdal S ve Poyraz Y, Devletler Hukuku, (9. Baskı, 2017).
4. Cassese A, “The International Community's 'Legal' Response to Terrorism” Quarterly (1989) 38(3) International and Comparative Law 589-608.
5. Crawford J, State Responsibility The General Part (Cambridge Press, 2013).
6. Deeks AS, “Unwilling or Unable: Toward a Normative Framework for Extraterritorial Self-Defense” (2012) 52 (3) Virginia Journal of International Law 483-550.
7. Draft articles on responsibility of States for international wrongful acts with commentaries, 2001, accessed 17 July 2024.
8. Erkiner HH, Devletin Haksız Fiilden Kaynaklanan Uluslararası Sorumluluğu (Seçkin, 2023).

9. Erkiner HH, Uluslararası Terörizme Karşı Meşru Müdafaa (Seçkin, 2021).
10. Erkiner HH, Tercüme- Devletin Uluslararası Sorumluluğu Maddeleri - Responsibility of States - Responsabilité de l’État; https://marmara.academia.edu/HakkıHakanErkiner Erişim Tarihi 17 Temmuz 2024.
11. ICJ, Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro), Judgment (I.C.J. Reports, 2007) accessed 20 November 2023.
12. ICJ, Corfu Channel Case (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland v. Albania) (1949) ICJ Reports accessed 16 April 2024.
13. ICJ, Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua (Nicaragua v. United States of America) (1986) ICJ Reports accessed 16 April 2024.
14. International Convention for the Suppression of Terrorist Bombings, UN Treaty Collection (1997) accessed 10 May 2024.
15. Kaplan S, “Barış Pınarı Harekâtı”, Anadolu Ajansı, (İstanbul, 25 Ekim 2019) Erişim Tarihi 12 Mayıs 2024.
16. Karabulut U, Eryılmaz E, “PKK Terör Örgütü ve Türkiye-Suriye İlişkilerine Etkileri (1991-2003)” (2016) 11 (1) Belgi 17-40. Oxford Reference, Oxford University Press, accessed 16 April 2024.
17. Özcan A, Özdemir E, Kore’den Suriye’ye Türk Ordusu Sınır Ötesi Harekatlar (Yeditepe, 2023).
18. PCA, Ethiopia’s Damages Claims, Final Award (2009), accessed 16 April 2024.
19. Projet d’articles sur la responsabilité de l’État pour fait internationalement illicite et commentaires y relatifs, 2001, accédé 17 Juillet 2024.
20. Proulx V, “Reconceptualizing International Law After 9/11: What Role for State Responsibility in the Prevention and Suppression of Transnational Terrorism?” (Doktora Tezi, McGill University, 2010).
21. Reports of International Arbitral Awards, Opinion in the Lusitania Cases, Volume VII, (1923).
22. Resolution adopted by the General Assembly, A/RES/56/83, Responsibility of States for internationally wrongful acts accessed 17 July 2024.
23. Résolution adoptée par l’Assemblée générale, A/RES/56/83, Responsabilité de l’État pour fait internationalement illicite accédé 17 Juillet 2024.
24. Saul B, Defining Terrorism (Oxford University Press, 2006).
25. Shaw MN, International Law, Yücel Acer, İbrahim Kaya, M. Turgut Demirtepe, G. Engin Şimşek (çev) (TÜBA, 2018).
26. Subramanya TR and Sarker SP, “Emergence of Principle of Sic Utere Tuo Ut Alienum Non-Laedes in Environmental Law and Its Endorsement by International and National Courts: An Assessment” (2017) 5 (2) Kathmandu School of Law Review 1-13.
27. Taşdemir F, Özer A, “Kuvvet Kullanma Hukuku Açısından Fırat Kalkanı Operasyonu” (2017) 4 (7) Akademik Hassasiyetler 53-70.
28. Taşdemir F, Terörizm ve Ülke Dışı Kuvvet Kullanma Hukuku (Nobel Yayın, 2020).
29. Taşdemir F, Uluslararası Terörizme Karşı Devletlerin Kuvvete Başvurma Yetkisi (USAK Yayınları, 2006).
30. The International Convention for the Suppression of the Financing of Terrorism (United Nations, 1999) accessed 1 February 2024.
31. The International Convention for the Suppression of the Financing of Terrorism, UN Treaty Collection (1999) url: accessed 1 February 2024.
32. Thrürer D, “The 'Failed State' and International Law” (1999) 836 (81) International Review of the Red Cross 731-761.
33. Trail Smelter Case, Reports Of International Arbitral Awards (1950) III, accessed: accessed 16 April 2024.
34. TRT Haber, “PKK 1984'ten beri 7 Bin Sivili Katletti”, Erişim Tarihi 12 Mayıs 2024.
35. Türkiye Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığı Resmi İnternet Sitesi, Erişim Tarihi 05 Nisan 2024.
36. Türkiye Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığı Resmi İnternet Sitesi: Erişim Tarihi 12 Mayıs 2024.
37. Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı, “PKK/KCK Terör Örgütünün Suriye Kolu: PYD-YPG”, Raporlar (2017). UNGA Resolution 49/60 Measures to Eliminate International Terrorism, A/RES/49/60, accessed 17 April 2024.
38. UN Security Council, UN Doc. S/RES/1566 (2004), accessed 17 April 2024.
39. UN Security Council, UN Doc. S/RES/1373 (2001) accessed 17 April 2024.
40. Yılmaz EA, Irk O, “Nikaragua Divan Kararları Işığında Kuvvet Kullanma ve Meşru Müdafaa Sorunu” (2015) 13(2) CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi 151-166.
41. Yüce H, Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanma Tehdidi, (On İki Levha, 2024).