Araştırma Makalesi

İslam Hukukunda Kuvvet Kullanma Hükümlerinin Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Cilt: 31 Sayı: 1 16 Temmuz 2025
PDF İndir

İslam Hukukunda Kuvvet Kullanma Hükümlerinin Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Öz

Günümüzde uluslararası hukuk sistemi tüm ulusal hukuk sistemlerinden bağımsız olarak varlığını sürdürmektedir. Ancak, modern uluslararası hukukun Vestfalya Barış Andlaşması sonrasında inşa edilmesi, uluslararası hukukun Anglosakson hukuk sistemi ve Kara Avrupası hukuk sistemi ile yetişen hukukçular tarafından geliştirilmesi sonucunu oluşturmuştur. Bu sebeple, İslam hukuk sisteminin uluslararası hukuku ilgilendiren konulara ilişkin getirdiği anlayış yeteri kadar bilinmemektedir. Eylemlerini İslam hukuku ile meşrulaştırmak isteyen militan grupların dayandıkları gerekçelerin aslında İslam hukukuna uygun olup olmadığının tespiti önem arz etmektedir. Çalışmada, İslam hukukunda kuvvet kullanımına ilişkin kurallar incelenmiştir. İslam hukuku kuvvet kullanmaya ancak başka hiçbir çıkar yolun kalmadığı durumda ve meşru müdafaa hali ile zulme uğrayan veya kendini savunamayacak durumda olanların savunulmasında izin vermektedir. Klasik anlamda kuvvet kullanma hakkına sahip olan tek müessese ise devlettir. Oldukça ender koşullarda önleyici meşru müdafaaya da başvurmak mümkündür. Kuvvet kullanımını haklı gösteren durumların oluşması halinde ise devlet, bu hakkı askeri gereklilik, insancıllık, orantılılık ve ayrım gözetmeye ilişkin kısıtlamalar çerçevesinde kullanabilecek ve barış seçeneğine her daim açık olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 12 Ağustos 1949 tarihli Cenevre Sözleşmelerine Ek Protokol ve Uluslararası Silahlı Çatışmaların Mağdurlarının Korunmasına İlişkin Protokol (Protokol I).
  2. Ahmad M M, ‘The Scope of Self-Defence: A Comparative Study of Islamic and Modern International Law ‘ (2010) 49 (2) Islamic Studies 155-194.
  3. Albayrak G, ‘İnsancıl Hukukun Temel İlkeleri ve Bu İlkelerin Tarihsel Gelişim Safhaları’ iç Fatma Taşdemir ve Gökhan Albayrak (Edr.), Uluslararası İnsancıl Hukuk Kavramlar İlkeler ve Yeni Gelişmeler (Adalet 2018) 15-36.
  4. al-Dawoody A and Murphy V, ‘International Humanitarian Law, Islamic law and the Protection of Children in Armed Conflict’ (2019) 101 (911) International Review of the Red Cross 551-573.
  5. al-Dawoody A, ‘Islamic Law and International Humanitarian Law: An Introduction to the Main Principles’ in Zuhdija Hasanović (Ed), Islamic Law and International Humanitarian Law (Faculty of Islamic Studies 2020).
  6. Ali b. Ahmed b. Said Ez-Zahiri İbn Hazm E M, el-Muhallâ bi’l-âsâr fî şerhil-Mücellâ bi’î-ihtisâr, Derleyen: Ahmet Muhammed Şakir, (Mektebetu Darit-Türas 2005) (5).
  7. Ali R and Stuart H, A Guide to Refuting Jihadism: Critiquing radical Islamist Claims to theological authenticity (The Henry Jackson Society 2014).
  8. Ali S S and Rehman J, ‘The Concept of Jihad in Islamic International Law’ (2005) 10 (3) Journal of Conflict and Security Law 321-343.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

1 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

16 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

24 Şubat 2025

Kabul Tarihi

18 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 31 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yıldız, Y. (2025). İslam Hukukunda Kuvvet Kullanma Hükümlerinin Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 31(1), 91-123. https://doi.org/10.33433/maruhad.1642651
AMA
1.Yıldız Y. İslam Hukukunda Kuvvet Kullanma Hükümlerinin Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2025;31(1):91-123. doi:10.33433/maruhad.1642651
Chicago
Yıldız, Yeşim. 2025. “İslam Hukukunda Kuvvet Kullanma Hükümlerinin Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Değerlendirilmesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 31 (1): 91-123. https://doi.org/10.33433/maruhad.1642651.
EndNote
Yıldız Y (01 Temmuz 2025) İslam Hukukunda Kuvvet Kullanma Hükümlerinin Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 31 1 91–123.
IEEE
[1]Y. Yıldız, “İslam Hukukunda Kuvvet Kullanma Hükümlerinin Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Değerlendirilmesi”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c. 31, sy 1, ss. 91–123, Tem. 2025, doi: 10.33433/maruhad.1642651.
ISNAD
Yıldız, Yeşim. “İslam Hukukunda Kuvvet Kullanma Hükümlerinin Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Değerlendirilmesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 31/1 (01 Temmuz 2025): 91-123. https://doi.org/10.33433/maruhad.1642651.
JAMA
1.Yıldız Y. İslam Hukukunda Kuvvet Kullanma Hükümlerinin Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2025;31:91–123.
MLA
Yıldız, Yeşim. “İslam Hukukunda Kuvvet Kullanma Hükümlerinin Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Değerlendirilmesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c. 31, sy 1, Temmuz 2025, ss. 91-123, doi:10.33433/maruhad.1642651.
Vancouver
1.Yeşim Yıldız. İslam Hukukunda Kuvvet Kullanma Hükümlerinin Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 01 Temmuz 2025;31(1):91-123. doi:10.33433/maruhad.1642651