Araştırma Makalesi

Yeşil Aklamanın (Greenwashing) Haksız Rekabet ve Reklam Hukuku Boyutuyla Türk ve Avrupa Birliği Hukukları Kapsamında Değerlendirilmesi

Cilt: 31 Sayı: 1 16 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Yeşil Aklamanın (Greenwashing) Haksız Rekabet ve Reklam Hukuku Boyutuyla Türk ve Avrupa Birliği Hukukları Kapsamında Değerlendirilmesi

Öz

Tüketicilerde artan çevre bilinci tüketicilerin tercihlerinde etkili olmaktadır. Ayrıca ülkelerin kabul ettikleri yeşil dönüşüm yasaları işletmeleri daha çevreci ürün ve hizmetleri üretmeye yönlendirmektedir. Ancak işletmeler bazen ürün ve hizmetlerinin veya kendilerinin çevre üzerindeki etkileri hakkında yanlış veya yanıltıcı beyanlarda bulunabilmektedir. Bu durum yeşil aklama (boyama) olarak ifade edilmektedir. Yeşil aklamayı kullanan işletmelerin ticari itibarı yeşil tüketiciler nezdinde güçlenmektedir. Dolayısıyla bu işletmeye ait ürün ve hizmetlerin tüketiciler tarafından tercih edilme olasılığı artmakta olup yeşil aklama rekabet ortamını etkilemektedir. Bu nedenden ötürü çevresel beyanların doğru, adil ve anlaşılabilir olmasının sağlanması dürüst bir rekabet ortamının oluşmasına da hizmet edecektir. Avrupa Birliği, yeşil aklama uygulamalarını yasaklamak, tüketicilerin ürün ile hizmetlerin çevresel etkileri hakkında doğru ve sağlıklı bilgi alabilmelerini sağlamak amacıyla 2024/825 sayılı Direktifi kabul etmiştir. Türk Ticaret Kanunu’nda ise yeşil aklamayı doğrudan düzenleyen bir hüküm bulunmamaktadır. Yeşil aklama faaliyetleri tüketicileri yanılttığından ve işletmelerin güvenilirliğini etkileyebildiğinden dolayı rekabet ortamı üzerinde olumsuz etkisi bulunmaktadır. Bu bakımdan haksız rekabet hükümlerinin yeşil aklama faaliyetlerini hangi ölçüde sınırlandırabildiğinin incelenmesi gerekmektedir. Yeşil aklama eylemleri genellikle yeşil pazarlama aracılığıyla gerçekleştiğinden bu eylemlerin hukuka uygunluğunun reklam hukuku boyutuyla değerlendirilmesi de zorunludur.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışma, yurt dışı doktora sonrası araştırma burs programı (2219) kapsamında hazırlanmıştır. Yurtdışında geçirdiğim süre zarfında 2219 burs programı çerçevesinde, şahsımı destekleyen Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu'na (TÜBİTAK) müteşekkirim. Bu makalenin hazırlanma sürecinde değerli görüşleri, destekleri ve katkıları için Prof. Dr. Ferna İPEKEL KAYALI’ya ve Araş. Gör. H. Doğukan KILIÇ’a teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Abbamonte G B, ‘The Unfair Commercial Practices Directive: An Example of the New European Consumer Protection Approach’ (2006) 12(3) Columbia Journal of European Law 695–712.
  2. Aksoy M A, ‘2005/29/AT Haksız Ticari Uygulamalar Direktifinde Düzenlenen Haksız Rekabet Halleri ve Uygulama Örnekleri’ (2016) 73(1) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 279–318.
  3. Arkan S, Ticari İşletme Hukuku (Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 2021).
  4. Bahtiyar M, Ayli A, Şua M ve Karamanlıoğlu A, Ticari İşletme Hukuku (Beta 2022).
  5. Bektaş İ, ‘Haksız Rekabet Hukukunda Dürüst ve Bozulmamış Rekabeti Sağlama Amacı (TTK m. 54) ve “İşleyen Rekabet” Ölçütü’ (2018) 34(3) Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi 277–310.
  6. Bozer A ve Göle C, Ticari İşletme Hukuku (Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 2021).
  7. Carson R, Silent Spring (Penguin 1962).
  8. Carol C, ‘Starbucks to Stop Using Disposable Plastic Straws by 2020’ The New York Times, (New York, 07 September 2018) < https://www.nytimes.com/2018/07/09/business/starbucks-plastic-straws.html > accessed 14 September 2024.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ticaret Hukuku (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

16 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

8 Nisan 2025

Kabul Tarihi

24 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 31 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Solak, E. (2025). Yeşil Aklamanın (Greenwashing) Haksız Rekabet ve Reklam Hukuku Boyutuyla Türk ve Avrupa Birliği Hukukları Kapsamında Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 31(1), 958-989. https://doi.org/10.33433/maruhad.1672211
AMA
1.Solak E. Yeşil Aklamanın (Greenwashing) Haksız Rekabet ve Reklam Hukuku Boyutuyla Türk ve Avrupa Birliği Hukukları Kapsamında Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2025;31(1):958-989. doi:10.33433/maruhad.1672211
Chicago
Solak, Ekrem. 2025. “Yeşil Aklamanın (Greenwashing) Haksız Rekabet ve Reklam Hukuku Boyutuyla Türk ve Avrupa Birliği Hukukları Kapsamında Değerlendirilmesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 31 (1): 958-89. https://doi.org/10.33433/maruhad.1672211.
EndNote
Solak E (01 Temmuz 2025) Yeşil Aklamanın (Greenwashing) Haksız Rekabet ve Reklam Hukuku Boyutuyla Türk ve Avrupa Birliği Hukukları Kapsamında Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 31 1 958–989.
IEEE
[1]E. Solak, “Yeşil Aklamanın (Greenwashing) Haksız Rekabet ve Reklam Hukuku Boyutuyla Türk ve Avrupa Birliği Hukukları Kapsamında Değerlendirilmesi”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c. 31, sy 1, ss. 958–989, Tem. 2025, doi: 10.33433/maruhad.1672211.
ISNAD
Solak, Ekrem. “Yeşil Aklamanın (Greenwashing) Haksız Rekabet ve Reklam Hukuku Boyutuyla Türk ve Avrupa Birliği Hukukları Kapsamında Değerlendirilmesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 31/1 (01 Temmuz 2025): 958-989. https://doi.org/10.33433/maruhad.1672211.
JAMA
1.Solak E. Yeşil Aklamanın (Greenwashing) Haksız Rekabet ve Reklam Hukuku Boyutuyla Türk ve Avrupa Birliği Hukukları Kapsamında Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2025;31:958–989.
MLA
Solak, Ekrem. “Yeşil Aklamanın (Greenwashing) Haksız Rekabet ve Reklam Hukuku Boyutuyla Türk ve Avrupa Birliği Hukukları Kapsamında Değerlendirilmesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c. 31, sy 1, Temmuz 2025, ss. 958-89, doi:10.33433/maruhad.1672211.
Vancouver
1.Ekrem Solak. Yeşil Aklamanın (Greenwashing) Haksız Rekabet ve Reklam Hukuku Boyutuyla Türk ve Avrupa Birliği Hukukları Kapsamında Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 01 Temmuz 2025;31(1):958-89. doi:10.33433/maruhad.1672211

Cited By