Suç Sonucu Oluşan Gebeliğin Sonlandırılması Sürecine İlişkin Sorunlar ve Anayasa Mahkemesi Kararlarına Yansıyan Örnekleri

Öz

Türk Ceza Kanunu’nun 99. maddesinin 6. fıkrası mevzuatımıza girdiği günden bu yana sürüp giden tartışmalara konu olmuştur. Gebeliğin sonlandırılması; etik, dini, tıbbi, sosyolojik ve hukuki açılardan zaten üzerinde ittifak edilmesi güç bir konudur. Ancak mağduru olunan bir suç sonucu oluşan gebelikler, makuliyet zemininde bir çözüm bulmayı zorunlu kılmaktadır. Madde metninin yetersizliğine ve cinsel suçlar alanındaki teorik yaklaşım farklarına rağmen ikincil mağduriyetlerin önlenmesi ve telafisi imkansız zararların oluşmaması adına olabildiğince steril ve amaca uygun bir uygulama geliştirmek zorunludur. Bu maksatla çalışmada TCK’nın 99/6 maddesinin uygulanma koşulları ve Anayasa Mahkemesi’nin konuya ilişkin yakın zamanlı kararları incelenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Gebeliğin Sonlandırılması
• Cinsel Saldırı
• Çocukların Cinsel İstismarı
• Nüfus Planlaması Hakkında Kanun

Problems Related to the Termination of Pregnancy Resulting from a Crime and Examples Reflected in Constitutional Court Decisions

Öz

Since the 6th paragraph of Article 99 of the Turkish Penal Code was added to the legislation, it has been the subject of continuous debate. Termination of pregnancy is already a complex issue, involving ethical, religious, medical, sociological, and legal dimensions. However, pregnancies resulting from a crime require a reasonable and sensitive solution. Despite the unclear wording of the article and differences in theoretical approaches to sexual offences, it is necessary to develop a practice that is as careful and purpose-oriented as possible. This is essential to prevent secondary victimisation and avoid irreversible harm. For this purpose, this study aims to examine the conditions for applying Article 99/6 of the Turkish Penal Code and recent decisions of the Constitutional Court related to this issue.

Anahtar Kelimeler

• Termination of Pregnancy
• Sexual Assault
• Child Sexual Abuse
• Law on Population Planning
• Constitutional Court

Kaynakça

1. Ağaçayak E, Alan B, Turgut A, Karabel M, Yaman Tunç S, Çeter Y, Arslan N ve Yalinkaya A ‘Adölesan Gebelerin Maternal ve Fetal Sonuçlarının Değerlendirilmesi’ (2016) 43 (2) Dicle Tıp Dergisi 344-350.
2. Alkan N, ‘Cinsel Saldırı Halinde Kürtaj Yasa Tasarısı Üzerine Ölçütler’ Kadının Vücut Bütünlüğü Üzerine Hukuki ve Tıbbi Yaklaşım Paneli (İstanbul Barosu Yayınları İstanbul 2012) 220-229.
3. Arslan E ve Hancı İH, ‘Çocuk Yaşta Gebelikler ve Adli Sorunlar’ (2020) 19 (2) Adli Bilimler Dergisi 12-15.
4. Aydın B, Turla A ve Dündar C, ‘Cinsel İstismar ve Çocukluk Çağı Gebelikler: 111 Olguda Analitik Değerlendirme’ (2015) 20 (3) Adli Tıp Bülteni 127-131.
5. Badur E, ‘Gebeliğin Sona Erdirilmemesi Nedeniyle Suç Mağduru Çocuğun Kişilik Hakkının İhlali’ (2020) 5 (2) Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 4075-4107.
6. Büken B ve Büken E, ‘Zeka Geriliği ve Epilepsi Hastalığı Olan Olguda Cinsel Saldırı Sonucu Gebelik ve Gebeliğin Sonlandırılması ve Onam Sorunu’ (2007) 4 (2) Adli Psikiyatri Dergisi 31-35.
7. Can S, ‘Çocuk Düşürtme Suçunun Suç Sonucu Oluşan Gebelikler Açısından Değerlendirilmesi’ (2015) (1) Ankara Barosu Dergisi 80-104.
8. Çiftcioğlu CT, ‘Türk Ceza Kanunu’nda Çocuk Düşürtme ve Düşürme Suçu’ (2024) (172) Türkiye Barolar Birliği Dergisi 67-100.

9. Demirçin S ve Sarıkçıoğlu SM, ‘İki Cinsel İstismar Olgusunda, Aynı Kanun Maddesinin Farklı Değerlendirilmesi ile Ortaya Çıkan İki Farklı Sonuç’ (2007) 12 (3) Adli Tıp Bülteni 118-124.
10. Dikmen P, ‘Anayasal Bir Hak Olarak “Gebeliğin Sonlandırılması”: Çatışan Haklar Karşısında Anayasa Yargıçlarının Tutumu’ iç Damla Songur ve Yiğitcan Çankaya (edr) Cinsiyet Bağlamında Hukuka Eleştirel Bakış Sempozyumu Bildiri Özetleri Kitabı (Atılım Üniversitesi Ankara 2023) 15-16.
11. Doğan R, ‘Kadının Üreme Hakkı, Kürtaj, Çocuk Düşürme ve Düşürtme Suçları’ (2016) (127) Türkiye Barolar Birliği Dergisi 73-120.
12. Dölen İ, ‘Tıbbî Açıdan Fetüs, Embriyo, Kürtaj ve Düşük (Abortus) Nedir?’ iç Cahid Doğan ve Pınar Aksoy Gülaslan (edr) V. Sağlık Hukuku Kurultayı (Ankara Barosu Ankara 2014) 35-41.
13. Dönmez B, ‘TCK’da Çocuk Düşürtme Suçu Mukayeseli Hukuk ve AİHM’nin Bakış Açısıyla Ceninin Yaşama Hakkının Sınırlandırılması’ (2007) 9 (2) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 99-141.
14. Dönmezer S, ‘Çocuk Düşürme ve Düşürtmenin Dünü ve Bugünü’ (1984) 50 (1-4) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 3-11.
15. Dursun Karaahmetoğlu Ş, ‘Türk Hukukunda Gebeliğin Sonlandırılması Bakımından Eşin ve Yasal Temsilcinin Rolü’ iç Sanem Aksoy Dursun ve Arzu Genç Arıdemir (edr) Kişilik Haklarına İlişkin Güncel Sorunlar (Oniki Levha İstanbul 2020) 95-115.
16. Ekici M ve Çelik Başbozkurt Ö, ‘Suç Sonucu Oluşan Gebeliğin Sonlandırılmasına İlişkin Düzenlemenin (TCK m. 99/6) Belirsizliği ve Yarattığı Sorunlar’ (2025) 16 (63) TAAD, 97-132.
17. Erdem DÖ, ‘Çocuk Düşürtme Düzenlemesi’ (2016) 65 (4) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1637- 1688.
18. Ertuğrul H, ‘Türk Ceza Kanununda Çocuk Düşürme Suçu’ (2016) 6 (2) Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 361-386.
19. Gülşen R, ‘Suç Sonucu Oluşan Gebeliğin Sona Erdirilmesi’ Tıp Ceza Hukukunun Güncel Sorunları V. Türk – Alman Tıp Hukuku Sempozyumu (Türkiye Barolar Birliği Yayınları Ankara 2008) 1209-1229.
20. Gülşen R, ‘Hekimlerin Çocuk Düşürtmede (Kürtaj) Oluşan Cezai Sorumluluğu’ II. Sağlık Hukuku Kurultayı (Ankara Barosu Yayınları Ankara 2009) 183-200.
21. Güney Tunalı I, ‘Hekimlerin Gebeliklerin Sonlandırılmasından Kaynaklanan Sorumluluğu’ (2016) 11 (119) Terazi Hukuk Dergisi 256-271.
22. Hafızoğulları Z ve Özen M, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler Kişilere Karşı Suçlar (6. Baskı Usa Yayıncılık Ankara 2017).
23. Hakeri H, Tıp Hukuku Cilt I Genel Hükümler (26. Baskı Seçkin Ankara 2024).
24. Hakeri H, Tıp Hukuku Cilt II Özel Hükümler (26. Baskı Seçkin Ankara 2024).
25. Işık B, ‘Mağduru Olduğu Bir Suç Sonucu Gebe Kalan Kadının Çocuğunun Düşürtülmesi Suçu (TCK m. 99/6)’ (2015) 3 (2) Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi 25-55.
26. Işık B, ‘Suç Sonucu Meydana Gelen Gebeliğin Sonlandırılmaması Pratiği Olarak Anayasa Mahkemesinin R.G ve C.Ö Kararları’ (2025) 14 (27) Anayasa Hukuku Dergisi 195-213.
27. Kanbur MN, ‘Rahim Tahliyesine Yönelik Fiiller Bakımından Hekimin ve Diğer Sağlık Personelinin Çocuk Düşürtme Suçu Çerçevesinde Cezai Sorumluluğu’ Tıp Ceza Hukukunun Güncel Sorunları V. Türk – Alman Tıp Hukuku Sempozyumu, (Türkiye Barolar Birliği Yayınları Ankara 2008) 1229-1258.
28. Kansu Karadağ A, ‘Ahlak ve Hukuk Arasında Sıkışan Kürtaj’ (2016) 65 (4) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2047-2057.
29. Kelep Pekmez T, ‘Suçla Korunan Hukuki Değer Çerçevesinde Çocuklar Arasında Gerçekleşen “Rızaya Dayalı” Cinsel İlişkinin Cezalandırılabilirliği Sorunu’ 2020 8 (2) Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 179-199.
30. Kelep Pekmez T, ‘Ceninin Hukuki Statüsü Bağlamında Gebeliğin Bizatihi Gebe Kadın Tarafından Sonlandırılmasının Türk Ceza Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi’ (2024) 30 (2) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 561-595.
31. Keskin Kiziroğlu S, ‘Türk Ceza Hukukunda Çocuk Düşürtme, Düşürme ve Kısırlaştırma Suçları’ (2013) 19 (2) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 165-190.
32. Kitapçıoğlu T, ‘Türk Ceza Kanunu’nda Çocuk Düşürtme Suçu’ (2012) 18 (1) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 297-332.
33. Karakehya H, ‘Ceza Adaleti Sistemimizin En Önemli Yanlış Uygulamalarından Biri Olarak Cinsel İstismar Kapsamında Değerlendirilen Akran Cinselliği’ (2023) 8 (1) Eskişehir Barosu Dergisi 47-65.
34. Koca M ve Üzülmez İ, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (7. Baskı Adalet 2020).
35. Korkmaz F, ‘Çocuk Düşürme Suçunda Mağdurun Kim Olduğu Sorunu ve Ceninin Hukuki Niteliği’ (2024) 15 (59) TAAD 273-297.
36. Korkmaz Çetin S, Bildik T, Dalkılıç M, Özbaran B, Erermiş S, Tamar M ve Aydın C, ‘İstenmeyen Ergen Gebeliklerinin Psikososyal ve Adli Açıdan Değerlendirilmesi: Bir Olgu Sunumu’ (2009) 16 (1) Çocuk ve Gençlik Ruh sağlığı Dergisi 31-36.
37. Mahmutoğlu FS, ‘TBMM Adalet Komisyonu’nda Kabul Edilen TCK Tasarısı Hakkında Rapor’ iç Teoman Ergül (edr) Türk Ceza Kanunu Reformu İkinci Kitap (Türkiye Barolar Birliği Yayınları Ankara 2004) 357-378.
38. Metin S, Biyo-Tıp Etiği ve Hukuk (1. Baskı On İki Levha Yayıncılık 2010).
39. Okuyucu Ergün G, ‘Gebe Olduğu Bilinen Kadına Karşı İşlenen Kasten Öldürme Suçuna İlişkin Bazı Tespit ve Değerlendirmeler’ iç Prof. Dr. Nevzat Toroslu’ya Armağan Cilt II (Ankara Üniversitesi Yayınları Ankara 2015) 811-844.
40. Özel Y, ‘12-15 Yaş Aralığındaki Çocuklar Arasında Gerçekleşen Cinsel İlişkilerin ve Bunların Kayda Alınmasının Ceza Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi: Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 04.10.2022 Tarihli ve E. 2020/174, K. 2022/602 Sayılı Kararı’ (2024) 3(1-2) Karar İncelemeleri Dergisi 61-90.
41. Özgenç İ, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (20. Bası Seçkin Ankara 2024).
42. Özgenç İ, ‘Cinsel Suçlar, Türk Ceza Kanunu’nun Cinsel Suçlara İlişkin Düzenlemelerinin Dayandığı Felsefi Temel, Cinsel Suçlara İlişkin Kanun Hükümlerinin Uygulanmasından Kaynaklanan Sorunlar’ (2020) 24 (1) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 257-283.
43. Özgenç İ, ‘Cinsel Dokunulmazlığa Karşı İşlenen Suçlar Bakımından İlgilinin Rızasının Ceza Hukuku Sorumluluğu Üzerindeki Etkisi’ (2020) 24 (2) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 251-288.
44. Özgenç İ, ‘Akran Çocuklar Arası Cinsel Birliktelik ve Ceza Hukuku Sorumluluğu Sorunu Türk Uygulamasından Örnekler’ (2020) 24 (4) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 266-271.
45. Özkara E, Altunyurt S, Ünüvar T ve Arısoy Y, ‘15 Yaş Altı Adölesan Dönemdeki Gebeliklerin Beden Sağlığına Etkileri ve TCK 103. Maddesi Kapsamında Tartışılması’ (2008) 7 (4) Adli Bilimler Dergisi 35-40.
46. Paksoy MS, ‘Rahim Tahliyesinde Veli Rızası’ iç Yener Ünver ve İ. Hamit Hancı (edr) V. Uluslararası Sağlık Hukuku Kongresi (Seçkin Ankara 2020) 261-275.
47. Reva Z ve Benşin Y, ‘Temel İnsan Hakkı Olarak Cinsel Suç Mağdurunun Kürtaj Hakkı’ (2025) (225) Terazi Hukuk Dergisi 101-111.
48. Şentürk Tur M, ‘Kadının Üreme Ve Kendi Geleceğini Belirleme Hakkı Çerçevesinde Gebeliğin Sonlandırılmasında Yasal Sürelerin Başlangıcı’ (2023) 27 (3) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 383-414.
49. Şolt A ve Yazıcı S, ‘Adölesan Gebelikler’ (2015) 2 (2) Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi 241-248.
50. Tezcan D, Erdem MR ve Önok M, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku (21. Baskı Seçkin Ankara 2023).
51. Topaç TH, ‘Çocuk Düşürtme Suçu’ (2013) 8 (22) Ceza Hukuku Dergisi 147-198.
52. Tunçez FT, Ersen G, Kılıççıoğlu DB, Sağlık Küçük Z ve Tokdemir M ‘Çocuk Yaşta Gebe Kalan Cinsel İstismar Mağdurları: Olgu Sunumu’ (2022) 27 (3) Adli Tıp Bülteni 306-309.
53. Uyumaz A ve Avcı Y, ‘Türk Hukuku’nda Gebeliğin Sonlandırılması’ (2016) 7 (1) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 579-638.
54. Ünver Y, ‘Türk Ceza Kanunu Açısından Çocuk Düşürtme ve Düşürme Suçları’ (2009) 6 (2) Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 173-230.
55. Yarsuvat D, ‘Ceza Hukukunda Gebeliğin Durdurulması Meselesi’ (2011) 48 (1-4) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 451-471.
56. Yıldırım Mat T ve Tutan E, ‘Türk ve AİHM Yargı Kararları Işığında Gebeliğin Sonlandırılması’ (2025) (27) Tıp Hukuku Dergisi 21-56.
57. Yılmaz C, ‘Gebeliğin Sonlandırılmasında İzin Verilen Yasal Sürelere İlişkin Karşılaştırmalı İnceleme’ (2019) 21 (Özel Sayı), Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Durmuş TEZCAN’a Armağan) 3311-3324.