Assessing the Possibility of Rendering Nullity Collective Bargaining Agreements Valid

Yıl 2025, Cilt: 31 Sayı: 2, 1823 - 1840, 07.01.2026

Hülya Kaşkaya Durak

https://doi.org/10.33433/maruhad.1813710

Öz

A contract that is a nullity cannot produce any legal effects, as it lacks the essential requirements for validity. As a general rule, a contract that is a nullity cannot subsequently acquire validity. Nevertheless, as acknowledged in legal doctrine and judicial precedents, under certain exceptional circumstances, a contract that is a nullity may later be rendered valid or converted into another valid contract. This study further explores whether such mechanisms may be applied in the context of collective labor agreements.

Anahtar Kelimeler

nullity , collective labor agreement , conversion

Kesin Hükümsüz Toplu İş Sözleşmelerinin Geçerlilik Kazanmasının Mümkün Olup Olmadığı Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Kesin hükümsüz bir sözleşme geçerlilik şartlarını taşımadığından dolayı hüküm ve sonuçlarını meydana getiremez. Kural olarak kesin hükümsüz bir sözleşmenin sonradan geçerli hale gelmesi mümkün değildir. Ancak öğretide ve yargı kararlarında öngörülen bazı durumlarda kesin hükümsüz sözleşmelerin geçerli hale getirilebileceği veya geçerli başka bir sözleşmeye çevrilebileceği kabul edilmektedir. Çalışmamızda, söz konusu yöntemlerin toplu iş sözleşmeleri (TİS) bakımından da uygulanabilir olup olmadığı hususu değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

kesin hükümsüzlük , toplu iş sözleşmesi , tahvil

Kaynakça

• Akbulut PE, Borçlar Hukukunda Kesin Hükümsüzlük Yaptırımının Amaca Uygun Sınırlama (Teleolojik Redüksiyon) Yöntemi ile Daraltılması (Oniki levha 2016).
• Akyiğit E, Toplu İş Hukuku (Seçkin 2024).
• Antalya OG, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Marmara Hukuk Yorumu, Cilt V/1,1, Temel KavramlarSözleşmeden Doğan Borç İlişkileri (2. Bası, Seçkin 2019).
• Arbak M, İşverenin Fesih Hakkının Toplu İş Sözleşmesiyle Sınırlandırılması (Oniki levha 2021).
• Aykaç HB, İşverenin Fesih Hakkının Sözleşmelerle Sınırlandırılması (Oniki levha 2020).
• Başterzi S, Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti (Beta 2016).
• Canbolat T, 6356 Sayılı Kanuna Göre Toplu İş Sözleşmesinin Düzeyi ve Türleri (Beta 2013).
• Civan OE, Bireysel ve Toplu İş Hukukunda Kısmi Geçersizlik, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 90. Kuruluş Yılı Armağanı (2017), 213-248.
• Çelik N, Caniklioğlu N, Canbolat T ve Özkaraca E, İş Hukuku Dersleri (Beta 2023).
• Dural M ve Sarı S, Türk Özel Hukuku Cilt I – Temel Kavramlar ve Medeni Kanunun Başlangıç Hükümleri (Filiz Kitabevi 2013).
• Ekmekçi Ö ve Yiğit E, Toplu İş Hukuku (Oniki levha 2025).
• Eren F, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (22. Bası, Yetkin 2017).
• Esener T, Hukuki Muamelelerde Tahvil (1959) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 16 Sayı 1, 234- 259.
• Esener T, İş Hukuku Yönünden Toplu İş Sözleşmeleri, 275 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun İlgili Hükümlerinin Sistematik İncelenmesi (1964).
• Eyrenci Ö, Taşkent S, Ulucan D ve Baskan E, İş Hukuku (Beta2024).
• Göktaş S, Türk Hukukunda Toplu İş Sözleşmesinin Kişi Bakımından Uygulanma Alanı (Seçkin 2023).
• Göktaş S ve Yılmaz G, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Şerhi (Seçkin 2024).
• Güler Ş, Toplu İş Sözleşmesine Konulamayacak Hükümler (Mayıs 2008) 21(4) TÜHİS İş Hukuku ve iktisat Dergisi, 41-65.
• Güral J, Hükümsüzlük Nazariyeleri Karşısında Türk Medeni Kanununun Sistemi (1953).
• Havutçu (Akdemir) A, Şekle Aykırılık Nedeniyle Geçersiz Hukuki İşlemlerin Tahvili, (1987) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 3, Sayı 1-4, 643-681.
• Jauernig O, Bürgerliches Gesetzbuch Kommentar (10. Auflage, C. H. Beck 2003).
• Kaneti S, Hukuki İşlemlerin Çevrilmesi (Tahvili) (Fakülteler Matbaası 1972).
• Kocayusufpaşaoğlu N, Hatemi H, Serozan R ve Arpacı A, Borçlar Hukuku Genel Bölüm, Cilt 1, Borçlar Hukukuna Giriş-Hukuki İşlem-Sözleşme (7. Bası, Filiz Kitabevi 2017).
• Kocayusufpaşaoğlu N, Değişik Kısmi Hükümsüzlük ve Genişletilmiş Kısmi Hükümsüzlük Kavramları ile İlgili Düşünceler (Prof. Dr. Selim Kaneti’ye Armağan 1996) 25-33.
• Laçiner V, İş Hukukunda Takım Sözleşmesi ve İşlevi, (2014/1) 3 (5) Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 114-131.
• Larenz K und Wolf M, Allgemeiner Teil des Bürgerlichen Rechts (9. Auflage, C. H. Beck 2004).
• Manav E ve Cengiz İ, Toplu İş Sözleşmesinin Hükümsüzlüğü, (2011) 11 (4) Kamu-İş, 9-58.
• Mimaroğlu SK, Türk Hukukunda Toplu İş Sözleşmesi (Sevinç Matbaası 1964).
• Narmanlıoğlu Ü, İş Hukuku II, Toplu İş İlişkileri (Beta 2016).
• Nomer HN, Akbulut PE, Medeni Hukuka Giriş Dersleri Bölüm I, (Filiz Kitabevi 2018).
• Oğuzman MK ve Öz MT, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt 1 (22. Bası, Vedat Kitapçılık 2024).
• Oğuzman MK, Hukuki Yönden İşçi-İşveren İlişkileri, Temel Bilgiler, Cilt 1, Toplu İş İlişkileri (Fakülteler Matbaası 1984).
• Özdemir ME, Toplu İş Sözleşmesinin Normatif Hükümleri ve Bunların Hizmet Akdine Etkileri (Doktora Tezi 1999).
• Özkaraca E, Toplu İş Sözleşmesinin Geriye Etkisi (Beta 2014).
• Reisoğlu S, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu Şerhi (Ayyıldız Matbaası 1986).
• Serozan R, Sözleşmeden Dönme (İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları 1975).
• Subaşı İ, Toplu İş Sözleşmesinin Taraflarca Değiştirilmesi (2016) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası (Prof. Dr. Fevzi Şahlanan’a Armağan) 989-1020.
• Sungurbey İ ve Kaneti S, Medeni Hukuk Sorunları Cilt 3 (İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları 1976).
• Şahlanan F, Toplu İş Hukuku (Oniki levha 2020).
• Şahlanan F, Toplu İş Sözleşmesi (Banksis 1992).
• Şeker M, Yazılmamış Sayılma, Yokluk ve Kesin Hükümsüzlük Kıskacında 6098 Sayılı Yeni Türk Borçlar Kanununa Göre Genel İşlem Koşullarının Yazılmamış Sayılması (Oniki levha 2015).
• Tekil F, Yokluk, Hükümsüzlük ve İptal Edilebilirlik Sorunları (Prof. Dr. M.Kemal Oğuzman’ın Anısına Armağan, 2000), 1091-1114.
• Tekinay SS, Akman S, Burcuoğlu H ve Altop A, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, (7. Bası, Filiz Kitabevi 1993).
• Tercier P, Pichonnaz P ve Develioğlu HM, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (1. Bası, Oniki levha 2016).
• Tuğ A, Türk Hukukunda Toplu İş Sözleşmesi (1996).
• Tuncay AC, Savaş Kutsal B ve Bozkurt Gümrükçüoğlu Y, Toplu İş Hukuku (Beta 2023).
• Tunçomağ K, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Cilt 1 (1969).
• Tunçomağ K, İş Hukukunun Esasları (1988).
• Uşan F, Kamu İşverenleri Açısından Toplu İş Sözleşmesi Özerkliği! Ne Kadar?, Toplu İş Sözleşmesi ÖzerkliğiToplu İş Sözleşmesine Yargısal Müdahale (15/2007) Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, 973-979.
• von Tuhr A and Peter H, Allgemeiner Teil des Schweizersichen Obligationenrechts, Band I (Schulthess 1979).
• Yayvak İ, Toplu İş Sözleşmesinin Art Etkisi, (Beta 2014).