Araştırma Makalesi

Götürü Tazminatın Hâkim Tarafından İndirilmesi Meselesi

Cilt: 25 Sayı: 1 28 Haziran 2019
PDF İndir

Götürü Tazminatın Hâkim Tarafından İndirilmesi Meselesi

Öz

Sözleşme, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamaları ile kurulan ve günlük hayatta en çok karşılaşılan hukuki işlemdir. Kural olarak sözleşme taraflarının sözleşmeden doğan borçlarını ifa edecekleri kabul edilir. Ne var ki, sözleşme taraflarının borca aykırı davranış sergilemeleri de karşılaşılan bir durumdur. Borca aykırı davranışın sonuçları Türk Borçlar Kanununda düzenlenmiştir. Ancak sözleşme serbestisi ilkesinin tanıdığı sınırlar içinde, tarafların borca aykırılık hâlinde ortaya çıkması muhtemel zararı tahmin etmek suretiyle ödenecek tazminatı götürü olarak belirlemesi mümkündür. Her ne kadar Türk Borçlar Kanunu’nda ve mehaz İsviçre Borçlar Kanunu’nda götürü tazminatı düzenleyen hükümler olmasa da, öğreti ve uygulamada götürü tazminat kavramı kabul edilmiştir. Uygulamada ise tarafların götürü tazminat kararlaştırmış olup olmadığı meselesi, sözleşmenin yorumu bakımından sıkça karşılaşılan bir meseledir. Bir diğer mesele ise taraflarca kararlaştırılan tazminatın gerçekte meydana gelen tazminattan daha fazla olması hâlinde, hâkimin kararlaştırılan tazminat miktarını indirip indiremeyeceğidir. Nitekim bu mesele, gerek İsviçre ve Türk hukuk öğretisi ve uygulamasında gerekse Alman hukuk öğretisi ve uygulamasında oldukça tartışmalı meselelerden birini teşkil eder. Özellikle ceza koşulunun indirilmesine ilişkin düzenlemenin götürü tazminatın indirilmesi bakımından da uygulanıp uygulanmayacağı konusu, tartışmaların ana eksenindeki konulardan biridir. Bu çalışmanın amacı, öncelikle götürü tazminat kavramını, götürü tazminatın amaç ve işlevinin yanı sıra türlerini ele almaktır. Ardından hâkimin taraflarca kararlaştırılan götürü tazminatı indirmesi meselesi inceleme konusu yapılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AKKAYAN-YILDIRIM, Ayça: “Cezai Şartın İşlevi, Türk ve Amerikan Hukukları Açısından Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme”, İÜHFM, C. 61, S. 1-2, 2003, s. 357-414.
  2. AKSOY, Hüseyin Can: “Ceza Koşulunun Borçlunun Borca Aykırı Davranıştaki Kusuru ile İlişkisi Nedir?”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi Cilt 24, Sayı 2, Aralık 2018, s. 999-1018.
  3. AMSTUTZ Marc/MORIN Ariane, Basler Kommentar zum Schweizerischen Privatrecht, OR I, Art. 1-529, Herausgeber Heinrich HONSELL/ Nedim Peter VOGT/ Wolfgang WIEGANG, 6. Auflage, Helbing&Lichtenhahn, Basel-Genf-München 2015.
  4. ARAT, Ayşe: Sözleşmenin Değişen Şartlara Uyarlanması, Ankara 2006.
  5. ATAMER, Yeşim M.: Ceza Koşulu – Götürü Tazminat – Sorumsuzluk Anlaşması: Hangisi? Karşılaştırmalı Hukuk Işığında Sözleşmelerin Yorumlanmasında Bazı Tutamak Noktaları’, Atamer/Baş Süzel/ Geisinger (eds.), Uluslararası İnşaat Sözleşmelerinde Gecikme ve Temerrüt – Değişmeyen Bir Soruna Yeni Yaklaşımlar, XII Levha Yayıncılık, İstanbul, 2018, s. 87-131.
  6. BAYSAL, Başak: “Yeniden Müzakere Ödevi” Prof. Dr. Hasan Erman’a Armağan, İstanbul 2015, s. 185-198. (Yeniden Müzakere Ödevi)
  7. BAYSAL, Başak: Sözleşmenin Uyarlanması, XII Levha Yayınları, İstanbul 2009.
  8. BAYSAL, Başak: Zarar Görenin Müterafik Kusuru, XII Levha, Yayınları İstanbul 2012 [Baysal, Zarar Görenin Kusuru].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

27 Mayıs 2019

Kabul Tarihi

19 Haziran 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 25 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Öcal Apaydın, B., & İnce Akman, N. (2019). Götürü Tazminatın Hâkim Tarafından İndirilmesi Meselesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 25(1), 220-261. https://doi.org/10.33433/maruhad.583695
AMA
1.Öcal Apaydın B, İnce Akman N. Götürü Tazminatın Hâkim Tarafından İndirilmesi Meselesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2019;25(1):220-261. doi:10.33433/maruhad.583695
Chicago
Öcal Apaydın, Bahar, ve Nurten İnce Akman. 2019. “Götürü Tazminatın Hâkim Tarafından İndirilmesi Meselesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 25 (1): 220-61. https://doi.org/10.33433/maruhad.583695.
EndNote
Öcal Apaydın B, İnce Akman N (01 Haziran 2019) Götürü Tazminatın Hâkim Tarafından İndirilmesi Meselesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 25 1 220–261.
IEEE
[1]B. Öcal Apaydın ve N. İnce Akman, “Götürü Tazminatın Hâkim Tarafından İndirilmesi Meselesi”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c. 25, sy 1, ss. 220–261, Haz. 2019, doi: 10.33433/maruhad.583695.
ISNAD
Öcal Apaydın, Bahar - İnce Akman, Nurten. “Götürü Tazminatın Hâkim Tarafından İndirilmesi Meselesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 25/1 (01 Haziran 2019): 220-261. https://doi.org/10.33433/maruhad.583695.
JAMA
1.Öcal Apaydın B, İnce Akman N. Götürü Tazminatın Hâkim Tarafından İndirilmesi Meselesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2019;25:220–261.
MLA
Öcal Apaydın, Bahar, ve Nurten İnce Akman. “Götürü Tazminatın Hâkim Tarafından İndirilmesi Meselesi”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, c. 25, sy 1, Haziran 2019, ss. 220-61, doi:10.33433/maruhad.583695.
Vancouver
1.Bahar Öcal Apaydın, Nurten İnce Akman. Götürü Tazminatın Hâkim Tarafından İndirilmesi Meselesi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 01 Haziran 2019;25(1):220-61. doi:10.33433/maruhad.583695

Cited By