Çarter Sözleşmeleri ve Yeni Yasal Düzenlemelerin Uygulamada Yaratacağı Yeni Sorunlar

Eski Ticaret Kanunu deniz hukuku düzenlemeleri döneminde çarter partilerin kategorizasyonu tam değil idi. Ayrıntılı olarak düzenlenmiş yegane çarter parti tipi sefer çarteri idi. Çıplak gemiş kiralama sözleşmeleri genel olarak Borçlar Kanunun kira hükümlerine tabi iken, zaman çarterinin durumu ve yeri deniz hukukçuları arasında tartışmalı idi. Temmuz 2012’de yürürlüğe giren Yeni Türk Ticaret Kanunun deniz hukuku kuralları çarter partiler bakımından daha ayrıntılı ve net hükümler getirmiştir. Sefer çarteri navlun sözleşmeleri altında düzenlenirken, zaman çarteri ve gemi kiralama sözleşmeleri Fransız Hukukundan esinlenerek ayrıca düzenlenmiştir. Bu nedenle za- man çarteri ve gemi kiralama sözleşmeleri için navlun sözleşmeleri hükümleri uygula- namayacaktır. Diğer taraftan sürastarya, pişmanlık navlunu, parça ve birim başına so- rumluluk sınırlaması, incorporation kloz, güverte yükü ve temiz konişmento karşılığı verilen garanti mektupları konularında önemli değişiklikler ile yeni kavramlar olarak fiili taşıyan ve gecikme zararları düzenlenmiştir. Nihayet yeni Borçlar Kanununa göre de tip sözleşmelerin (ör. Çarter partiler, konişmentolar, kurtarma sözleşmeleri vs.) geçerlilikleri belirsiz ve tartışmalı bir hal almıştır.