Gazeteci Pratikleri: Haber Duyuru Merkezi Olarak X Platformu

Öz

Bu çalışmada, gazetecilik ve X Platformu arasındaki ilişki gazeteci pratikleri çerçevesinde konu edinilmiştir. Ulusal basında habercilik yapan 12 gazetecinin bir aylık süre içerisindeki tüm X paylaşımları (1505 paylaşım), içerik analizi yaklaşımıyla incelenmiştir. Çalışma kapsamında gazetecilerin 31 Mart 2024 Türkiye Yerel Seçimleri öncesindeki X paylaşımlarından elde edilen en önemli bulgu, X Platformu’nun bir “haber duyuru/aktarım merkezi” olarak kullanılması olmuştur. Gazeteciler, geleneksel veya dijital ortamlardaki haberlerinin ve katıldıkları televizyon programlarının duyurusunu/yeniden aktarımını X Platformu aracılığıyla gerçekleştirmiştir. Çalışmanın “etkileşim” temelli elde edilen bulgularına göre, gazetecilerin duyurumunu/aktarımını yaptığı içeriklerin oldukça fazla kişi tarafından “görüldüğü ve beğenildiği” tespit edilmiştir. Gazeteciler, genel olarak nötr bir tutumla içerik paylaşmıştır. Ayrıca, gazetecilerin en fazla seçimden önceki son bir haftada paylaşım yaptığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Gazetecilik
• Medya Çalışmaları
• Sosyal Medya Çalışmaları
• Yerel Seçimler
• X Platformu
• Twitter.

Journalist Practices: X Platform as A News Announcement Center

Öz

In this study, the relationship between journalism and the X Platform is analyzed through the practices of journalists. All X posts (1505 posts) of 12 journalists working in the national press within a one-month period were analyzed with a content analysis approach. Within the scope of the study, the most important finding obtained from the X posts of journalists before the March 31, 2024 Türkiye Local Elections was the use of the X Platform as a “news announcement/transmission center”. Journalists used the X Platform to announce/re-transmit their news in traditional or digital media and the television programs they participated in. According to the findings of the study based on “interaction”, it was determined that the content announced/transmitted by journalists was “seen and liked” by a considerable number of people. Journalists generally shared content with a neutral attitude. It was also found that journalists shared the most in the last week before the election.

Anahtar Kelimeler

• Journalism
• Media Studies
• Social Media Studies
• Local Elections
• X Platform
• Twitter.

Kaynakça

1. Ahmad, A. N. (2010). Is Twitter a useful tool for journalists?. Journal of Media Practice, 11 (2), 145-155. DOI:10.1386/jmpr.11.2.145_1.
2. Artwick, C. G. (2013). Reporters on Twitter: Product or service?. Digital Journalism, 1 (2), 212-228. DOI:10.1080/21670811.2012.744555.
3. Baftiu, D. & Dodds, T. (2023). Adapting to Twitter: The entanglement of journalistic values and online personas. Journalism Studies, 24 (10), 1295-1315. DOI:10.1080/1461670X.2023.2209812.
4. Barnard, S. R. (2016). ‘Tweet or be sacked’: Twitter and the new elements of journalistic practice, Journalism, 17 (2), 190-207. DOI:10.1177/1464884914553079.
5. Braun, J. (2023). Journalism, media research, and mastodon: Notes on the future. Digital Journalism, 1-8. DOI:10.1080/21670811.2023.2208619.
6. Bruns, A., Highfield, T. & Lind, R. A. (2012). Blogs, Twitter, and breaking news: The produsage of citizen journalism. Produsing Theory in A Digital World: The Intersection of Audiences and Production in Contemporary Theory, 80, 15-32.
7. Can, Y. C. (2023). Türkiye’de bilim haberciliği ve Twitter’da bilim haberciliği üzerine bir araştırma. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi, 3 (1), 58-73. DOI:10.5281/zenodo.7497702.
8. Canter, L. & Brookes, D. (2020). Twitter as a flexible tool: How the job role of the journalist influences tweeting habits. İçinde, L. Canter & D. Brookes (Eds.) The Future of Journalism: Risks, Threats and Opportunities, (ss. 72-82), Routledge Publications.

9. Canter, L. (2015). Personalised tweeting: The emerging practices of journalists on Twitter. Digital Journalism, 3 (6), 888-907. DOI:10.1080/21670811.2014.973148.
10. Chorley, M. & Mottershead, G. (2020). Are you talking to me?: An analysis of journalism conversation on social media. İçinde, L. Canter & D. Brookes (Eds.) The Future of Journalism: Risks, Threats and Opportunities, (ss. 193-204), Routledge Publications.
11. Dağ, H. & Budak, E. (2022). Teknolojik gelişmelerin habercilik pratikleri üzerine Etkisi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 10 (1), 359-402. DOI:10.19145/e-gifder.1010182.
12. Degen, M., Olgemöller, M. & Zabel, C. (2024). Quality journalism in social media–What we know and where we need to dig deeper. Journalism Studies, 1-22. DOI:10.1080/1461670X.2024.2314204.
13. Değirmencioğlu, G. (2016). Dijitalleşme çağında gazeteciliğin geleceği ve inovasyon haberciliği. TRT Akademi, 1 (2), 590-606.
14. Demokrasi için Medya/Medya için Demokrasi Projesi (2023). Medya İzleme Raporu 2023-1, 20 Mayıs 2024 tarihinde https://media4democracy.org/public/uploads/reports_9009135.pdf adresinden alındı.
15. Deniz, Ç. (2019). Sosyal medya çağında gazetecilik ve inovasyon: Twitter’da gazetecilik pratikleri üzerine bir analiz. Ankara Üniversitesi İLEF Dergisi, 6 (1), 95-120. DOI:10.24955/ilef.574429.
16. Gearhart, S. & Kang, S. (2014). Social media in television news: The effects of Twitter and Facebook comments on journalism. Electronic News, 8(4), 243-259. DOI:10.1177/1931243114567565.
17. Gelberi, C. B. (2021). Yeni bir benlik sunumu aracı olarak Twitter: Türkiye’de çalışan gazetecilerin Twitter profil bilgileri üzerine bir inceleme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (36), 143-158. DOI:10.31123/akil.989231.
18. Gemlik, N., Pektaş, A. & Arslanoğlu, A. (2021). Covid-19 Salgını sürecinde Twitter haberciliği üzerine nitel bir araştırma. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi, 3 (1), 15-24.
19. Groshek, J. & Tandoc, E. (2016). The affordance effect: Gatekeeping and (non) reciprocal journalism on Twitter. Proceedings of the 7th 2016 International Conference on Social Media & Society, 1-10. DOI:10.1145/2930971.2930993.
20. Hall, C. M. & Valentin, A. (2005). Content analysis. İçinde, B.W. Ritchie, P. Burns & C. Palmer (Eds.) Tourism Research Methods: Integrating Theory with Practice, (ss.191-210), CABI Publishing.
21. Hanusch, F. & Bruns, A. (2017). Journalistic branding on Twitter: A representative study of Australian journalists’ profile descriptions. Digital Journalism, 5 (1), 26-43. DOI:10.1080/21670811.2016.1152161.
22. Hedman, U. & Djerf-Pierre, M. (2017). Journalists’s uses of Twitter, İçinde, B. Franklin & S. A. Eldridge (Eds.) The Routledge Companion to Digital Journalism Studies, Routledge Publications, (ss. 417-426), DOI:10.4324/9781315713793.
23. Heravi, B. R. & Harrower, N. (2016). Twitter journalism in Ireland: Sourcing and trust in the age of social media. Information, Communication & Society, 19 (9), 1194-1213. DOI: 10.1080/1369118X.2016.1187649.
24. Hermida, A. & Mellado, C. (2020). Dimensions of social media logics: Mapping forms of journalistic norms and practices on Twitter and Instagram. Digital Journalism, 8(7), 864-884. DOI:10.1080/21670811.2020.1805779.
25. Hermida, A. (2013). #Journalism: Reconfiguring journalism research about Twitter, one tweet at a time. Digital Journalism, 1 (3), 295-313. DOI:10.1080/21670811.2013.808456.
26. Hermida, A. (2017). Twitter, breaking the news, and hybridity in journalism. İçinde, B. Franklin & S. A. Eldridge (Eds.) The Routledge Companion to Digital Journalism Studies, Routledge Publications, (ss. 407-416). DOI:10.4324/9781315713793.
27. Hernandez-Fuentes, A. & Monnier, A. (2022). Twitter as a source of information? Practices of journalists working for the French national press. Journalism Practice, 16 (5), 920-937. DOI:10.1080/17512786.2020.1824585.
28. Holton, A. E. & Lewis, S. C. (2011). Journalists, social media, and the use of humor on Twitter. Electronic Journal of Communication, 21 (1/2), 1-22.
29. Kayakuş, M. & Yiğit Açıkgöz, F. (2023). Twitter’da makine öğrenmesi yöntemleriyle sahte haber tespiti. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 23 (2), 1017-1027. DOI:10.11616/asbi.1266179.
30. Kıyan, Z. & Törenli, N. (2018). Sosyal medyanın gazetecilikteki rolü: Türkiye’deki haber kuruluşları üzerine bir inceleme. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17 (1). DOI:10.21547/jss.374938.
31. Koç, Ç. T. & Aydemir, E. N. (2024). Hakikat ötesi çağda habercilik: 6 şubat depremi örneği, İçinde, F. Çelik (Ed.) İletişim Perspektifinden Post-truth Fenomeni (ss. 43-64), Eğitim Yayınevi.
32. Kürkçü, D. D. (2019). Türkiye’de ulusal ve yerel gazetelerin Twitter kullanımı. The Journal of Academic Social Science Studies, 5 (46), 85-101. DOI:10.9761/JASSS3442.
33. Lasorsa, D. (2012). Transparency and other journalistic norms on Twitter: The role of gender. Journalism Studies, 13 (3), 402-417. DOI:10.1080/1461670X.2012.657909.
34. Lasorsa, D. L., Lewis, S. C. & Holton, A. E. (2012). Normalizing Twitter: Journalism practice in an emerging communication space, Journalism Studies, 13 (1), 19-36. DOI:10.1080/1461670X.2011.571825.
35. Lopez-Rabadan, P. & Mellado, C. (2019). Twitter as a space for interaction in political journalism. Dynamics, consequences and proposal of interactivity scale for social media. Communication and Society, 32 (1), 1-16. DOI:10.15581/003.32.37810.
36. Molyneux, L. & McGregor, S. C. (2022). Legitimating a platform: Evidence of journalists’ role in transferring authority to Twitter. Information, Communication & Society, 25 (11), 1577-1595. DOI:10.1080/1369118X.2021.1874037.
37. Murthy, D. (2018). Twitter. Cambridge: Polity Press.
38. Nazlı, R. S. (2019). Değişen habercilik ve haber: güven ilişkisi üzerine bir saha araştırması. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 7 (2), 977-1005. DOI:10.19145/e-gifder.557133.
39. Neuendorf, K. A. & Kumar, A. (2015). Content analysis. The International Encyclopedia of Political Communication, 1-10.
40. Noguera-Vivo, J. M. (2013). How open are journalists on Twitter? Trends towards the end-user journalism. Communication & Society, 26 (1), 93-114. DOI:10.15581/003.26.36156.
41. Olausson, U. (2017). The reinvented journalist: The discursive construction of professional identity on Twitter. Digital Journalism, 5 (1), 61-81. DOI:10.1080/21670811.2016.1146082.
42. Olausson, U. (2018). The celebrified journalist: Journalistic self-promotion and branding in celebrity constructions on Twitter. Journalism Studies, 19 (16), 2379-2399. DOI:10.1080/1461670X.2017.1349548.
43. Oschatz, C., Stier, S. & Maier, J. (2021). Twitter in the news: An analysis of embedded tweets in political news coverage. Digital Journalism, 10 (9), 1526-1545. DOI:10.1080/21670811.2021.1912624.
44. Özel, S. & Alkan, E. (2023). Spor gazeteciliğinde asparagas haber sorunu: Twitter’da aktif spor gazetecilerinin sosyal medya ve Twitter gazeteciliği bağlamında asparagas haberlere yaklaşımı. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (63), 187-209. DOI:10.47998/ikad.1301559.
45. Paulussen, S. & Harder, R. A. (2014). Social media references in newspapers: Facebook, Twitter and YouTube as sources in newspaper journalism. Journalism Practice, 8 (5), 542-551. DOI:10.1080/17512786.2014.894327.
46. Phelan, S. & Maeseele, P. (2023). Critiquing “mainstream media” on Twitter: Between moralized suspicion and democratic possibility. International Journal of Communication, 17, 4304-4325.
47. Pınarbaşı, T. E. & Astam, F. K. (2020). Haberin dönü(şü)mü: Sosyal medya gazeteciliği pratikleri. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 5 (1), 70-87.
48. Prasad, B. D. (2008). Content analysis. Research Methods for Social Work, 5 (le20).
49. Prior, L. (2014). Content analysis. İçinde, P. Leavy (Ed.) The Oxford Handbook of Qualitative Research, (ss.359-379), Oxford University Press.
50. Russell, F. M., Hernandez, M. & Sanchez, K. (2023). #BREAKING local news: Twitter use in a large media market. Newspaper Research Journal, 44 (1), 71-91. DOI: 10.1177/07395329221143376.
51. Schultz, B. & Sheffer, M. L. (2010). An exploratory study of how Twitter is affecting sports journalism. International Journal of Sport Communication, 3 (2), 226-239. DOI:10.1123/ijsc.3.2.226.
52. Söğüt, Y. & Öngel, A. (2022). Yeni medya-dijitalleşme ve tık odaklılık: Habertürk ve Hürriyet gazetesi örneği. ESAM Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3 (2), 212-230. DOI:10.53662/esamdergisi.1073093.
53. Sütçü, C. S. & Bayrakçı, S. (2014). Sosyal medya gazeteleri nasıl etkiliyor? Haberlerin Twitter’da yayılması üzerine bir araştırma. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 4 (2), 40-52.
54. Taner, A. & Dağ, H. (2025). Gazetecilerin sosyal medyadaki iletişim pratikleri: Yerel seçim (31 Mart 2024) paylaşımlarının analizi. Akdeniz İletişim, (48), 17-38. DOI:10.31123/akil.1625690.
55. Thomas, R., McDowell-Naylor, D. & Cushion, S. (2024). Understanding “good” and “bad” twitter practices in alternative media: An analysis of online political media in the UK (2015–2018). Journalism Practice, 18 (3), 683-702. DOI:10.1080/17512786.2022.2050469.
56. Turan, U. (2021). Kanaat önderleri olarak köşe yazarlarının Twitter kullanımları. Selçuk İletişim, 14 (3), 1433-1463. DOI:10.18094/josc.928358.
57. Varol, O. & Ulutürk, I. (2020). Journalists on Twitter: Self-branding, audiences, and involvement of bots. Journal of Computational Social Science, 3 (1), 83-101.
58. Von Nordheim, G., Boczek, K., & Koppers, L. (2018). Sourcing the sources: An analysis of the use of Twitter and Facebook as a journalistic source over 10 years in The New York Times, The Guardian, and Süddeutsche Zeitung. Digital Journalism, 6 (7), 807-828. DOI:10.1080/21670811.2018.1490658.
59. Yıldız, E. & Özmen, Ş. Y. (2023). Sosyal medya platformlarıyla birlikte habercilik pratiklerinin dönüşümü. Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5 (1), 1-30. DOI:10.55796/dusuncevetoplum.1191122.
60. Kapidzic, S., Neuberger, C Frey, F., Stieglitz, S. & Mirbabaie, M. (2022). How news websites refer to Twitter: a content analysis of Twitter sources in journalism. Journalism Studies, 23 (10), 1247-1268. DOI:10.1080/1461670X.2022.2078400.