Toksik Liderlik ve İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkinin Meta-Analiz Yöntemiyle İncelenmesi

Öz

ÖZET Toksik liderlik; yöneticilerin çalışanlarına yönelik sergilediği istismarcı, narsist, zorba ve etik dışı davranışlar bütününü ifade eden, çalışma ortamının iklimini bozan yıkıcı bir kavramdır. İşten ayrılma niyeti ise, bireyin mevcut işinden ayrılmayı planlaması ve alternatif iş arayışına girmesiyle şekillenen, personelin örgüte yönelik olumsuz tutumlarını yansıtan bir olgudur. İlgili yazında toksik liderliğin işten ayrılma niyeti ile pozitif ilişkili olduğu belirtilmekle birlikte, ilişkinin gücü ve etki büyüklüğü farklı örneklem gruplarına göre değişkenlik göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, toksik liderlik ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkinin ulusal ve uluslararası yazında gerçekleştirilen ampirik çalışmalar temelinde, korelasyon katsayısı ve örneklem hacmi değişkenleri dikkate alınarak meta-analiz yöntemiyle belirlenmesidir. Bu kapsamda 2017-2025 yılları arasında yayımlanan 45 bağımsız çalışma incelenmiş; toplamda 14.898 katılımcıdan elde edilen veriler üzerinden istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Rastgele etkiler modeli sonucunda elde edilen bulgular, toksik liderlik ile işten ayrılma niyeti arasında (r = 0,519) anlamlı, pozitif yönlü ve güçlü bir ilişki olduğunu; liderlik tarzındaki bozulmaların çalışanların örgütten ayrılma niyetini doğrudan tetiklediğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın, organizasyonlarda sağlıklı bir liderlik iklimi oluşturulmasına yönelik stratejilere katkı sağlayacağı ve gelecekteki araştırmalar için kapsamlı bir zemin hazırlayacağı öngörülmektedir. Anahtar Kelime: Toksik liderlik, İşten ayrılma niyeti, Örgütsel davranış, Meta analiz

Anahtar Kelimeler

• Toksik liderlik
• İşten ayrılma niyeti
• Örgütsel davranış
• Meta analiz

An Investigation of the Relationship Between Toxic Leadership and Turnover Intention: A Meta-Analysis

Öz

ABSTRACT Toxic leadership is a destructive concept that refers to the constellation of abusive, narcissistic, bullying, and unethical behaviors exhibited by managers toward their employees, thereby disrupting the organizational climate. Turnover intention, on the other hand, is a phenomenon reflecting employees' negative attitudes toward the organization, characterized by the planning to leave one's current job and seeking alternative employment opportunities. Although the relevant literature suggests a positive correlation between toxic leadership and turnover intention, the strength and effect size of this relationship vary across different sample groups. This study aims to determine the relationship between toxic leadership and turnover intention through a meta-analysis method, considering correlation coefficients and sample size variables based on empirical studies conducted in national and international literature. In this context, 45 independent studies published between 2017 and 2025 were examined, and statistical analyses were performed on data obtained from a total of 14,898 participants. Findings obtained from the random-effects model reveal a significant, positive, and strong relationship (r = 0.519) between toxic leadership and turnover intention, demonstrating that disruptions in leadership styles directly trigger employees' intentions to leave the organization. It is anticipated that this study will contribute to strategies for creating a healthy leadership climate in organizations and provide a comprehensive foundation for future research. Keywords: Toxic leadership, Turnover intention, Organizational behavior, Meta-analysis

Anahtar Kelimeler

• Keywords: Toxic leadership
• Turnover intention
• Organizational behavior
• Meta-analysis

Kaynakça

1. Akca, M. (2017). The impact of toxic leadership on intention to leave of employees. International Journal of Economics, Business and Management Research, 1(4), 285-298.
2. Akca, İ. (2021). Kamuda toksik liderlik, işten ayrılma niyeti ve etik iklim algısı ilişkisi: Bir alan araştırması (Doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
3. Akca, İ. & Tuzcuoğlu, F. (2020). Toksik liderliğin üretkenlik karşıtı iş davranışları ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisine yönelik bir model önerisi. Journal of Life Economics, 7(3), 257-268. https://doi. org/10.15637/jlecon.7.019
4. Aktaş, K., Kılınç, E. ve Doğan, E. (2020). The intermediary role of organizational cynicism in the effect of toxic leadership on turnover intention. S. Öztürk ve E. Çalık (Ed.), Theory and research in social, human and administrative sciences II (Vol 1, ss. 15-36). Gece Kitaplığı.
5. Akyurt, N., Alparslan, A. M., & Oktar, Ö. F. (2016). Sağlık Çalışanlarında Liderlik Tarzlari-İş Tatmini-Örgütsel Bağlılık Modeli. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 6(13), 50-61.
6. Alam, M. N. (2025). Toxic leadership and employee reactions: Examining how perceived injustice and turnover intentions influence counterproductive work behavior. Employee Responsibilities and Rights Journal. 1-30. https://doi.org/10.1007/s10672.025.09542-8
7. Amutenya, L. N. (2019). The relationship between toxic leadership, employee engagement and the intention to leave (Master Thesis). Stellenbosch University, Stellenbosch.
8. Aubrey, D. W. (2012). The effect of toxic leadership (Strategy Research Project). U.S. Army War College, Carlisle Barracks, PA.

9. Ay, F. A., & Keleş, K. (2017). Etkileşimci ve dönüşümcü liderlik tarzlarının işten ayrılma niyeti ve iş performansı üzerinde etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(4), 193-203.
10. Biçer, T. (2023). Toksik liderlik algısı ile işten ayrılma niyeti ve genel sağlık durumu ilişkisinde kişilik özelliklerinin rolü (Doktora tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
11. Boullion, P. D., & Clinker, A. J. (2025). Firefighter Turnover Intention and Toxic Leadership in Nevada: A Quantitative Investigation Into the Roles of Resilience and Wellbeing (Doctoral Thesis). Louisiana State University, Shreveport.
12. Büyükbeşe, T., Çavuşoğlu, S. & Okun, O. (2019). Otantik liderlik ile örgütsel bağlılık arasında psikolojik sermayenin aracılık rolü: Bingöl üniversitesi örneği. OPUS International Journal of Society Researches, 10(17), 194-225. https://doi.org/10.26466/opus.501018
13. Çağırıcı, Y. E. (2021). Toksik liderliğin örgütsel sessizlik ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
14. Çekmecelioğlu, H. G. (2014). Göreve ve insana yönelik liderlik tarzlarının örgütsel bağlılık, iş performansı ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkileri. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28, 21-34.
15. Dos Santos Fortunato, W., & Doria Calvosa, M. V. (2024). Perspectives historical and contemporary on employee turnover: A literature review. Cuadernos de Administración, 40(80), 1-15. https://doi.org/10.25100/cdea.v40i80.13757
16. Dwita, F. (2022). The effect of toxic leadership and job stress on turnover intention in logistic courier Bekasi City. Airlangga Journal of Innovation Management, 3(2), 212-221. https://doi.org/10.20473/ajim.v3i1.39982
17. Eğinli, A. T. & Bitirim, S. (2008). Kurumsal başarının önündeki engel: Zehirli (toksik) iletişim. Selçuk İletişim, 5(3), 124-140.
18. Eker, E. (2024). Toksik liderlik ile işten ayrılma niyeti ilişkisinde tükenmişliğin aracı rolü (Yüksek lisans tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul.
19. Eliwa, S. A., Mohamed, W. M. & Amer, H. A. (2025). Toxic leadership practices and its relation to turnover intention among nurses at Zagazig University Hospitals. Zagazig Nursing Journal, 21(1), 1-12.
20. Erarslan, İ. & Orçanlı, K. (2024). Organizasyon bağlılığın iş performansı üzerindeki etkisi: Türkiye’de yapılan çalışmalar üzerinde bir meta analiz çalışması. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 45, 149- 166. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1506562
21. Genç, S. G., & Gümüş, M. (2018). Turizm işletmelerinde liderlik tarzıyla işten ayrılma niyeti ilişkisinde duygu ikliminin aracılık etkisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 209-228. https://doi. org/10.18037/ausbd.550958
22. Gravili, G., Manuti, A. & Meirinhos, V. (2022). When power hurts: An explorative study on the relationship between toxic leadership, emotional exhaustion, turnover intention and job satisfaction. Proceedings of the 18th European Conference on Management Leadership and Governance (ECMLG 2022), 177-185.
23. S., Bayrak, S. & Farhoud, H. J. (2025). Toksik liderliğin çalışanların işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde örgütsel stresin aracı rolü ve buna yönelik bir araştırma. Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS), 9(54), 379-398. https://doi.org/10.5281/zenodo.15484949
24. Harroviantin, F. & Tandelilin, E. (2025). The effect of toxic leadership on turnover intention, counterproductive work behaviour, and job satisfaction. Locus Journal: Research & Devotion, 4(5), 1-11.
25. Hattab, S., Wirawan, H., Salam, R., Daswati, D. & Niswaty, R. (2022). The effect of toxic leadership on turnover intention and counterproductive work behaviour in Indonesia public organisations. International Journal of Public Sector Management, 35(3), 317-333. https://doi.org/10.1108/IJPSM-06-2021-0142
26. İrge, N. T. & Bayram, V. (2020). The impact of toxic leadership on organization prisonization and the psychological capital of the employees. Business, Economics and Management Research Journal (BEMAREJ), 3(2), 101-116.
27. Jantjies, S. D. & Botha, P. A. (2024). Investigating toxic leadership’s influence on employee turnover intention in a clinical research organisation. SA Journal of Human Resource Management, 22(1), 1-11. https://doi. org/10.4102/sajhrm.v22i0.2571
28. Karagöz, Y. (2019). SPSS AMOS META uygulamalı nitel-nicel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği. Ankara: Nobel Yayıncılık.
29. Karanfil, M. S. & Eker, E. (2025). Toksik liderlik ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde tükenmişliğin aracı rolüne ilişkin bir araştırma. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 60(1), 444-462. https://doi.org/10.15659/3. sektor-sosyal-ekonomi.25.02.2485
30. Karaoğlan, D. (2025). Bilgi işçilerinin toksik liderlik algısının işten ayrılma niyeti ilişkisinde psikolojik dayanıklılığın düzenleyici etkisi-savunma sanayi özelinde nicel bir araştırma (Yüksek lisans tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul.
31. Keskin, S. T. & Kiliç, M. Ö. (2023). Investigation of the relationship between nurses’ perception of toxic leadership and their organizational trust levels and turnover intentions. Journal of Advanced Nursing, 80(5), 1859-1867. doi: 10.1111/jan.15951
32. Kılıç, M. (2019). X ve Y kuşaklarındaki toksik liderlik algılarının örgütsel bağlılık, psikolojik iyi oluş ve bireysel performans üzerindeki yansımaları. (Doktora tezi). Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
33. Lebda, S. E. & Shemeish, M. A. (2024). The effect of toxic leadership on turnover intentions: The mediating role of workplace incivility. The Scientific Journal of Business and Finance, 44(2), 22-46. https://doi. org/10.21608/caf.2024.371220
34. Lipman-Blumen, J. (2005). The allure of toxic leaders. Oxford University Press.
35. Lopes, T., Soares, A. & Palma-Moreira, A. (2025). Toxic leadership and turnover intentions: Emotional intelligence as a moderator of this relationship. Administrative Sciences, 15(1), 1-22. https://doi. org/10.3390/admsci15010026
36. Lyndon, S., & Rawat, P. (2015). Effect of leadership on organizational commitment. Indian Journal of Industrial Relations, 51, 97-108.
37. Maitlis, S., & Ozcelik, H. (2004). Toxic decision processes: A study of emotion and organizational decision making. Organization Science, 15(4), 375-393. https://doi.org/10.1287/orsc.1040.0070
38. Manaa, Y. H. (2022). The effect of toxic leadership on counter-productive work behaviors and intention to leave:An empirical study. International Business Research, 15(11), 1-10. https://doi.org/10.5539/ibr.v15n11p1 March, J. G., & Simon, H. A. (1958). Organizations. Wiley.
39. Martínez-Núñez, R. (2024). Toxic leadership and turnover intention: Moderators in Puerto Rican women (Doctora Thesis), The Chicago School, Chicago.
40. Mekawy, S. H. & Ismail, S. A. M. (2022). Effects of toxic leadership style of nurse mangers on counterproductive work behaviors and intention to quit among staff nurses: A comparative study. Egyptian Journal of Health Care, 13(3), 1466-1481. Doi: 10.21608/ejhc.2022.266204
41. Mobley, W. H. (1977). Intermediate linkages in the relationship between job satisfaction and employee turnover. Journal of Applied Psychology, 62(2), 237-240. https://doi.org/10.1037/0021-9010.62.2.237
42. Naeem, F. & Khurram, S. (2020). Influence of toxic leadership on turnover intention: The mediating role of psychological wellbeing and employee engagement. Pakistan Journal of Commerce and Social Sciences, 14(3), 682-713.
43. Naz, N. & Bukhari, S. M. I. (2025). Mediating role of toxic leadership in the relationship between perceived narcissism and work outcomes among higher education teachers. ACADEMIA International Journal for Social Sciences, 4(2), 825-834.
44. Nonehkaran, E. A., Mozaffari, N., Iranpour, S. & Soola, A. H. (2023). Identifying the predictors of turnover intention based on nurse managers’ toxic leadership behaviors among nurses in Iran: A cross-sectional correlational study. BMC Health Services Research, 23(1), 1-8. https://doi.org/10.1186/s12913.023.10046-0
45. Noviantoro, D., Septiana, S. & Sakarina, S. (2024). Understanding toxic leadership: The role of job stress and job satisfaction in mediating turnover intention. Asian Journal of Management Entrepreneurship and Social Science, 4(2), 1352-1376. https://doi.org/10.63922/ajmesc.v4i02.777
46. Nunes, A. & Palma-Moreira, A. (2024). Toxic leadership and turnover intentions: The role of burnout syndrome. Administrative Sciences, 14(12), 1-22. https://doi.org/10.3390/admsci14120340
47. Ocak, S., Uzunçarşılı, Ü. & Yıldız, S. (2023). The effect of toxic leadership on work alienation and turnover intention. A. N. Özker (Ed.), Economics and administration sciences: Modern analysis and researches In (ss. 117-142). Livre de Lyon.
48. Ofei, A. M. A., Poku, C. A., Paarima, Y., Barnes, T. & Kwashie, A. A. (2023). Toxic leadership behaviour of nurse managers and turnover intentions: The mediating role of job satisfaction. BMC Nursing, 22(1), 1-10. https://doi.org/10.1186/s12912.023.01539-8
49. Ongari, H. (2007). A review of the literature on employee turnover. African Journal of Business Management, 1(3), 49-54.
50. Oruç, Ş. (2021). Toksik liderlik algısının hizmet inovasyon davranışı ve işten ayrılma niyeti üzerine etkisinde metanetin düzenleyici rolü (Doktora tezi). Aksaray Üniversitesi, Aksaray.
51. Oruç, Ş. & Yıldırım, M. H. (2025). Liderliğin karanlık yüzü: Sağlık çalışanlarının toksik liderlik algılarının incelenmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 15(4), 2361-2389. https://doi. org/10.30783/nevsosbilen.1724737
52. Patro, U. S., Panda, T. & Saumendra D. (2024). Impact of toxic leadership on employees’ turnover: A mediating role of workplace bullying. Sirjana Journal, 54(3), 384-393.
53. Pelletier, K. L. (2010). Leader toxicity: An empirical investigation of toxic behavior and rhetoric. Leadership, 6(4), 373-389. https://doi.org/10.1177/174.271.5010379308
54. Pramudya, T. A., Rostiana R. & Budiana, I. M. (2025). The role of toxic leadership and exclusion in the workplace against intention to leave work with psychological distress as a mediator and gratitude as a moderator. Eduvest: Journal of Universal Studies, 5(2), 2980-2999. https://doi.org/10.59188/eduvest.v5i2.44792
55. Reed, G. E. (2004). Toxic leadership. Military Review, 84(4), 67-71.
56. Reyhanoğlu, M., & Akın, Ö. (2016). Toksik liderlik örgütsel sağlığı olumsuz yönde tetikler mi? İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(3), 442–459. https://doi.org/10.15869/itobiad.41373
57. Reyhanoğlu, M. & Akın, Ö. (2020). Impact of toxic leadership on the intention to leave: A research on permanent and contracted hospital employees. Journal of Economics and Administrative Sciences, 38(1), 156-177. https://doi.org/10.1108/JEAS-05-2020-0076
58. Schmidt, A. A. (2008). Development and validation of the toxic leadership scale (Master Thesis). University of Maryland, College Park.
59. Shrivastava, A. & Sharma, A. (2024). Exploring employee turnover intention: The impact of toxic leadership and the mediating roles of cognitive distraction and workplace bullying in the organizational landscape. International Research Journal of Multidisciplinary Scope (IRJMS), 5(3), 349-358. https://doi. org/10.47857/irjms.2024.v05i03.0730
60. Sinaga, H. R., Kusumaningtyas, D. D. & Rahma, A. N. (2025). Analysis of toxic leadership and organizational cynicism mediated by job burnout on turnover intention in the hybrid work era. International Journal of Economics, Business and Accounting Research (IJEBAR), 9(4), 865-873. https://doi.org/10.29040/ijebar. v9i4.18404
61. Staw, B. M. (1984). Organizational behavior: A review and reformulation of the field’s outcome variables. Annual Review of Psychology, 35(1), 627-666.
62. Soomro, M. A., Ahmed, J., Mangi, A. R. & Shaikh, S. (2024). The impact of toxic leadership on employee turnover intention: Exploring the mediating effects of psychological well-being and employee engagement in microfinance banks in Sindh. International Journal of Business and Management Sciences, 5(4), 125-150.
63. Susanto, A., Wijaya, E., Nasib, N., Fadila, Z. & Amelia, R. (2025). Digital burnout, work alienation, and turnover intention: Unveiling the mediating role of toxic leadership among Generation Y lecturers in leading universities in Medan. International Journal of Advanced and Applied Sciences, 12(11), 106-120. https:// doi.org/10.21833/ijaas.2025.11.011
64. Şener, E., Ünsever, M. O. & Çetinkaya, F. F. (2025). Can emotion regulation mitigate the harmful effects of toxic leadership on psychological well-being and turnover intention? Journal of Organizational Behavior Review, 7(2), 224-250.
65. Taş, M. A., Akdemir, H. & Çiçek, H. (2019). Toksik duygu deneyimleri ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde psikolojik kırılganlığın düzenleyici etkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi, 21(2), 98-113. https://doi.org/10.33707/akuiibfd.592311
66. Tatlıcı, H. (2022). Güç kültürü ve toksik liderliğin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde örgüt ikliminin aracı rolü: Özel güvenlik sektörü üzerine bir araştırma (Doktora tezi). Beykent Üniversitesi, İstanbul.
67. Tenderis, A., & Uzunçarşılı, Ü. (2023). Toksik liderliğin örgütsel itaat aracılığıyla üretkenlik karşıtı iş davranışı ve işten ayrılma niyeti üzerine etkileri. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (KOSBED), 2(44), 25- 53. https://doi.org/10.35343/kosbed.1128175
68. Walton, M. (2007). Leadership toxicity: An inevitable affliction of organisations? Organisations and People, 14(1), 19–27.
69. Whicker, M. L. (1996). Toxic leaders: When organizations go bad. Westport, Conn: Quorum Books. Yalçınsoy, A., & Işık M. (2018). Toksik liderlik ile örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti ilişkisine yönelik bir araştırma, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(3), 1016-1025,
70. Yulianto, C. G., Fajrianthi, F. & Samian, S. (2024). The role of stress coping as a moderator between toxic leadership and turnover intention in millennial workers. INSAN Jurnal Psikologi dan Kesehatan Mental, 9(1), 59-81.