MUHASEBE VE DENETİM ÇEVRESİNİN DEĞİŞİMİ VE BU ALANLARIN ÖĞRETİMİNDE YAZILIMIN YERİ

Öz

Teknolojik değişim, muhasebe ve denetim alanlarında da kendini göstermektedir. Şöyle ki artık kâğıt deftere muhasebe kayıtları tutulmamaktadır. Fatura, irsaliye, müstahsil makbuzu ve serbest meslek makbuzu gibi ticari belgeler elektronikleşmiştir. Elektronik muhasebe uygulamaları, denetim tekniklerinin de değişimini sağlamıştır. Gelinen noktada e-muhasebe ve e-denetim gibi iki yeni kavram doğmuştur.

Bu araştırmanın ana kütlesini 2017 Lisans Yerleştirme Sınavı tercih kılavuzunda Türkiye’de muhasebe ve denetim alanlarında öğretim yapan lisans ve ön lisans bölümleri oluşturmaktadır. Buna göre ön lisan seviyesinde 100 farklı üniversitede 251 bölüm ve lisans seviyesinde 16 farklı üniversitede 16 bölüm ile toplamda 104 farklı üniversitede 267 bölüm olduğu tespit edilmiştir.

Araştırmanın amaçları, öğretimde mesleki yazılımların kullanım durumunun tespit edilmesi ve piyasanın BT ihtiyaçları açısından talepleri karşılayabilme durumunun analiz edilmesidir. Veri toplama yöntemi, üniversite bölümlerinin web sayfalarında yayınladıkları müfredatları ve bölüm başkan ve yardımcılarına e-posta yolu ile gönderilen anket sorularıdır. Frekans ve oran analizi yöntemleri kullanılmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• e-Muhasebe,e-Denetim,Yazılım

Kaynakça

1. Curtis, M. B., Jenkins, J. G., Bedard, J. C., & Deis, D. R. 2009. "Auditors’ Training and Proficiency in Information Systems: A Research Synthesis", Journal of Information Systems, 23 (1), 79-96. doi:https://doi.org/10.2308/jis.2009.23.1.79
2. Çalış, Y. E., Keleş, E., & Engin, A. 2014. "Hilenin Ortaya Çıkarılmasında Bilgi Teknolojilerinin Önemi ve Bir Uygulama", Muhasebe ve Finansman Dergisi (63), 93-108. http://journal.mufad.org/attachments/article/748/6.pdf
3. Daştan, A., & Bellikli, U. 2016. "Türkiye'de Muhasebe Eğitiminin "IEPS 2: Muhasebe Meslek Mensuplan İçin Bilgi Teknolojisi" Kapsamında Değerlendirilmesi", TISK Akademi, 11 (21), 173-193. http://tisk.org.tr/wp-content/uploads/2016/04/akademi-2016-1.pdf
4. Doğan, U. 2013. 550 Sourda e-Fatura ve e-Defter, 3. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
5. Doğan, U. 2016. "Robotik Denetim", Vergi Sorunları Dergisi (329), 7-22. http://www.vergisorunlari.com.tr/makale/robotik-denetim/8083
6. Elitaş, C., & Karagül, A. A. 2010. "Bilgisayar Destekli Denetim Teknikleri", Sosyal Bilimler Dergisi, 12 (2), 145-160. http://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423867085.pdf
7. Erdoğan, M. 2005. Denetim, 2. Baskı, Maliye ve Hukuk Yayınları, Ankara.
8. Erdoğan, M. 2012. "VUK-TFRS Geçiş Sürecinde Üniversitelerde Denetim Eğitim ve Öğretim Döngüsü Önerisi ve Web Tabanlı Bir Yazılım ile Denetim Uygulaması", Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 5 (2), 55-84. http://dergipark.gov.tr/uploads/issuefiles/4c60/7fc1/1e2c/57fe3c2019879.pdf

9. Güney, A. 2014. "Role of Technology in Acconting and e-Accounting", Social and Behavioral Sciences (152), 852-855. doi:https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.09.333
10. Güney, C. 2016. "Bilgisayarlı Muhasebe Sistemlerinde Denetim Riskleri ve Bilgisayar Destekli Denetim Teknikleri (BDDT)", The Journal of Academic Social Science, 4 (28), 344-364. http://www.asosjournal.com/DergiPdfDetay.aspx?ID=1234
11. Abou-El-Sood, H., Kotb, A., & Allam, A. 2015. "Exploring Auditors' Perceptions of the Usage and Importance of Audit Information Technology", International Journal of Auditing, 252-266. doi:10.1111/ijau.12039
12. Gürkan, S. 2008. Bilgisayar Destekli Denetim Tekniklerinin (BDDT) Muhasebe Denetimine Etkileri ve Türkiye'deki Bağımsız Denetim Kuruluşlarının BDDT Uygulamalarına İlişkin Bir Araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, İşletme Bölümü.
13. Hacırüstemoğlu, R. 2008. "Bilgi Çağında Muhasebe Eğitimi", Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 10 (3), 1-6.
14. IFAC. 2012. Uluslararası Eğitim Bildirileri El Kitabı, 1. Baskı, Çeviri: Y. Öztürk, & S. Gündoğdu, IFAC ve TURMOB, Ankara.
15. ISA-401. (tarih yok). Bilgi İşlem Sistemleri Ortamında Denetim, IFAC.
16. KGK Yıllık İnceleme Raporu. 2016. Ankara http://kgk.gov.tr/DynamicContentDetail/5192/Y%C4%B1ll%C4%B1k-I%CC%87nceleme-Raporlar%C4%B1%20
17. Kotb, A., & Roberts, C. 2011. "The Impact of E-Business on the Audit Process: An Investigation of the Factors Leading to Change", International Journal of Audit, 15 (2), 150-175. doi:10.1111/j.1099-1123.2011.00427.x
18. Messier, W. F. 1996. Auditing: A Systematic Approach., Mcgraw-Hill College.
19. Nkwe, N. 2011. "State of Information Technology Auditing in Botswana", Asian Journal of Finance & Accounting, 3 (1), 125-137. http://www.macrothink.org/journal/index.php/ajfa/article/view/894
20. Resmi Gazete. 1992. Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (Sıra No:1), Tarih: 26.12.1992, Sayı: 21447.
21. Resmi Gazete. 2010. Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 397), Tarih: 05 Mart 2010, Sayı: 27512.
22. Ağca, A. 2007. "Üniversitelerimizde Verilen Denetim Eğitiminin Teknolojiye Bağlı Olarak Değişen Denetim Olgusu ve Denetçi Profili Karsısındaki Durumu", Muhasebe ve Denetime Bakış (22), s. 41-66. http://www.turmob.org.tr/ekutuphane/d2b15ec6-2bd9-4330-8dad-17e0b297c33b/muhasebe-ve-denetime-bakis/1
23. Resmi Gazete. 2011. Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1), Tarih: 13.12.2011, Sayı: 28141.
24. Resmi Gazete. 2017. Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 487), Tarih: 17.12.2017, Sayı: 30273.
25. Selvi, Y., Türel, A., & Şenyiğit, B. 2005. Elektronik Bilgi Ortamlarında Muhasebe Denetimi. 7. Türkiye Muhasebe Denetimi Sempozyumu (s. 301-315). Antalya: İSMMMO. http://archive.ismmmo.org.tr/docs/sempozyum/07Sempozyum/kitap/08%20genel%20oturum%204.pdf
26. Şençiçek, F. T. 2013. "Bilişim Teknolojilerindeki Gelişmelerin Muhasebe Uygulamalarına Etkisi: e-Muhasebe", Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5 (2), 89-102. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/205983
27. Teraman, Ö., & Şençiçek, F. T. 2014. "Elektronik Ortamda Denetim ve Yazılımların Kullanımına Yönelik Bir Uygulama", Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 6 (2), 117-136. http://dergipark.ulakbim.gov.tr/oybd/article/view/5000145446
28. TİDE. 2016. Uluslararası İç Denetim Standartları, The Institute of Internal Auditors - IIA.
29. Uzay, Ş. 2004. "21. Yüzyılın Başında Muhasebe Mesleğini Etkileyen Gelişmeler ve Geleceğe Yönelik Değerlendirmeler", Mali Çözüm Dergisi (67), 229-248. http://iibf.erciyes.edu.tr/akademi/mh/suzay/SUZAY_23_06_2004.pdf
30. Vergi Dosyası. 2017. E-İrsaliye, E-Müstahsil ve E-Serbest Meslek Makbuzu Geliyor: Zorunluluk Ne Zaman Başlıyor? https://vergidosyasi.com/2017/08/28/e-irsaliye-e-mustahsil-ve-e-serbest-meslek-makbuzu-geliyor-zorunluluk-ne-zaman-basliyor/
31. Williamson, A. L. 1997. "The Implications of Electronic Evidence", Journal of Accountancy, 183 (2), 69-71. https://www.journalofaccountancy.com/issues/1997/feb/implic.html
32. Ay, M. 2007a. "Bilişim Teknolojilerinin Muhasebe Denetiminde Kullanılması ve Türkiye'de Faaliyet Gösteren Bağımsız Denetim Firmalarında Bilişim Teknolojilerinin Kullanım Düzeyi Üzerine Bir Araştırma", Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 7 (14), 271-290. http://dergipark.gov.tr/susead/issue/28425/302741
33. Ay, M. 2007b. Bilişim Teknolojilerinin Muhasebe Denetiminde Kullanılması ve Türkiye'de Faaliyet Gösteren Bağımsız Denetim Firmalarında Bilişim Teknolojilerinin Kullanım Düzeyi Üzerine Bir Araştırma, Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Konya.
34. BDS-240. 2013. Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde Bağımsız Denetçinin Hileye İlişkin Sorumlulukları, Kamu Gözetim Kurumu, Ankara
35. BDS-315. 2013. İşletme ve Çevresini Tanımak Suretiyle "Önemli Yanlışlık" Risklerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi, Kamu Gözetim Kurumu, Ankara
36. BDS-330. 2013. Bağımsız Denetçinin Değerlendirilmiş Risklere Karşı Yapacağı İşler, Kamu Gözetim Kurumu, Ankara
37. Biçer, A. A., & Aydın, O. 2015. "Denetimde Bilgisayar Destekli Denetim Tekniklerinin (BDDT) Kullanımı ve Bu Yöntem ile Bir Suistimal Vakasının Tespiti", İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14 (28), 213-229. http://acikerisim.ticaret.edu.tr:8080/xmlui/handle/11467/1367?locale-attribute=en
38. Bierstaker, J. L., Burnaby, P., & Thibodeau, J. 2001. "The Impact of Information Technology on the Audit Process: An Assessment of the State of The Art and Implications For the Future", Managerial Auditing Journal, 16 (3), 159-164. http://www.emeraldinsight.com/doi/abs/10.1108/02686900110385489