Etnik Kümelenmelerin Tarihsel Dönüşümünün Sosyal Sermayeye ve Mekânsal Üretime Yansıması: Yahudi ve Rum Mahalleleri Örneği
Abstract
Kamusal alan tartışmalarında bölgesel bağlamın etkisi literatürde geniş yer bulmaktadır. Çalışmalar; grupların birbirleriyle olan etkileşimlerinin, mekânla kurdukları bağın, etnik ve kültürel desenin, politik kararların mekân üretimi üzerinde etkili olduğunu vurgulamaktadır. Tarihsel akışta etnik kümelenmelerin gözlemlendiği, bu desenin zamanla değiştiği kent parçaları toplumların mekân üretim potansiyelleri ve yerel halkın kentte kendine has görünürlüğünün izlerini sürmek açısından fırsatlar sunar. Çalışmada Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde Yahudi ve Rum etnik kümelenmelerinin kentle kurduğu ilişkiler ağının izlerini sürmek amaçlanmıştır. Belirlenen amaçla Ankara, İzmir ve İstanbul’da seçilen Rum ve Yahudi mahallelerindeki etnik kümelenmelerin kentsel kimlik ve hafıza üzerindeki etkileri ve yansımaları irdelenmiştir. Etnik ve mezheplere göre ayrılmış toplumdan Cumhuriyetle birlikte ulus devlete geçiş, yangınlar ve göç dalgalarının önemli olduğu ve bu dönemlerin kentsel kimliğe yansımalarının olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda incelenen bölgelerin her dönemin kendine has izlerini taşıdığı, etnik yığılmaların içe kapanma eğiliminin olduğu, sosyal ağların ortaya çıkmasında inanç benzerliklerinin de etkisinin olduğu anlaşılmıştır.
Keywords
Thanks
Bu çalışma, 27-29 Ekim 2021 Isparta-Türkiye 1. Uluslararası Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Sempozyumu (1st International Architectural Sciences and Applications Symposium” (IArcSAS-2021)’unda sunulmuş ve özet kitapçığında basılmıştır. Makalede ulusal ve uluslararası araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Çalışmada etik kurul izni gerekmemiştir.
References
- Alesina, A. ve La Ferrara, E. (2005). Ethnic diversity and economic performance. Journal of Economic Literature, 43 (3), 762–800.
- Algan, Y., Hémet, C. ve Laitin, D. D. (2016). The social effects of ethnic diversity at the local level: A natural experiment with exogenous residential allocation. Journal of Political Economy, 124(3), 696–733.
- Assmann, J. ve Czaplicka, J. (1995). Collective memory and cultural ıdentity. New German Critique, 65, 125.
- Auge, M. (1996). Non-places: Introduction to an anthropology of supermodernity. Capital & Class, 20(3), 144–145.
- Bağımsız İletişim Ağı. (2021). Erişim adresi (10.11.2021):https://bianet.org/
- Bahar, B. L. (2003). Efsaneden Tarihe Ankara Yahudileri (Vol. 27). Pan Yayıncılık, İstanbul.
- Boratav, K. (2008). Türkiye İktisat Tarihi 1908-1985. İmge Kitapevi, İstanbul.
- Boschma, R. A. (2005). Proximity and innovation: A critical assessment. Regional Studies.
- Burt, R. S. (2017). Structural Holes versus Network Closure as Social Capital. Içinde Social Capital (ss. 31–56). Routledge.
- Chaix, B., Merlo, J., Evans, D., Leal, C., & Havard, S. (2009). Neighbourhoods in eco-epidemiologic research: delimiting personal exposure areas. A response to Riva, Gauvin, Apparicio and Brodeur. Social Science & Medicine, 69(9), 1306-1310.