Creative Drama Experiences of Prospective Social Studies Teachers

Öz

The ever-changing world has necessitated innovations in all fields, including education. In particular, there has been an increasing trend towards innovative teaching methods and techniques for life-oriented subjects like social studies. While creative drama techniques are used in social studies lessons, the preparation of an effective lesson plan is also essential. Therefore, it is crucial for prospective teachers to possess not only subject matter knowledge but also knowledge of creative drama techniques and the ability to prepare effective lesson plans for the subject they will teach. This study employed a qualitative method. The study group consisted of second-year social studies teacher training students enrolled in the Faculty of Education at a state university during the spring semester of the 2023-2024 academic year. The study group was selected using criterion sampling, a type of purposeful sampling. In qualitative studies, data obtained from interviews were subjected to content analysis, categorized into important themes, categories, and illustrative case examples, and then transformed into readable narrative descriptions for analysis. This study shows that prospective social studies teachers have positive perceptions of creative drama techniques and that these techniques contribute in a multifaceted way to their teaching processes.

Anahtar Kelimeler

• plan
• social studies
• creative drama
• Prospective teacher

Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Yaratıcı Drama Deneyimleri

Öz

Dünyanın her geçen gün değişmesi her alanda olduğu gibi eğitim alanında da yenilikler yapılmasını gerekli kılmıştır. Özellikle de sosyal bilgiler gibi hayata dönük dersler için yenilikçi öğretim yöntem ve tekniklere eğilimler artmıştır. Sosyal bilgiler dersinde yaratıcı drama tekniği kullanılırken aynı zamanda etkili bir ders planının da hazırlanması gerekmektir. Dolayısıyla öğretmen adayının öğretmenlik alan bilgisinin yanı sıra yaratıcı drama tekniğini bilmesi ve öğreteceği konuya yönelik etkili ders planı hazırlaması oldukça önemlidir. Çalışmada nitel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim gören sosyal bilgiler öğretmenliği 2. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Bu araştırmada çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile belirlenmiştir. Nitel çalışmalarda görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizine tabi tutularak önemli tema(lar), kategori(ler) ve açıklayıcı durum örneklerine ayrılarak okunabilir anlatı betimlemelerine dönüştürülerek analiz edilmiştir. Bu çalışma sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yaratıcı drama tekniğine yönelik olumlu algılara sahip olduğu ve bu tekniğin öğretim süreçlerine çok boyutlu katkılar sunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen adayı
• plan
• sosyal bilgiler
• yaratıcı drama

Kaynakça

1. Adıgüzel, H. Ö. (1993). Oyun ve yaratıcı drama ilişkisi [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
2. Adıgüzel, Ö (2006). Yaratıcı drama kavramı, bileşenleri ve aşamaları. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(1), 17-29. https://izlik.org/JA78PF65XL
3. Adıgüzel, Ö. (2020). Eğitimde yaratıcı drama. Yapı Kredi Yayınları.
4. Adıgüzel, Ö., & Başbuğ, S. (2024). Müzelerde yaratıcı drama ile öğrenme: Kültürel miras örnekleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
5. Akalın, N., & Boz, M. (2024). Yaratıcı drama eğitim programının çocukların sosyal davranış ve sosyal problem çözme becerilerine etkisi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 319-340. https://doi. org/10.17679/inuefd.1162816
6. Aktaş Arnas, Y. (2020). Eğitimde drama etkinliklerinin planlanması. Y. Aktaş Arnas ve Ö. Adıgüzel (Edt), Erken Çocukluk Eğitiminde Drama (ss.101-114). Pegem Akademi.
7. Akyazı, Ş. N. & Pektaş, S. (2025). İlkokul öğrencilerine yönelik yapılan yaratıcı drama etkinliklerinin yaratıcı yazma becerileri üzerindeki katkısına ilişkin öğretmen görüşleri. Akademik Açı. 5(2), 103-129. https://izlik.org/JA64YJ28LK
8. Akyel, Y., & Çalışkan, N. (2013). Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin drama yöntemi yeterliliklerinin değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(3), 161-173. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefad/issue/59470/854575

9. Alataş, F., & Turan, İ. (2022). Yaratıcı dramanın ilkokul 4. sınıf insan hakları, yurttaşlık ve demokrasi dersinde kullanılması. Sosyal Bilgilerde Yenilikçi Araştırmalar Dergisi,5 (2), 155-174. https://doi.org/10.47503/jirss.1210728
10. Alyıldız Uğurlu A., & Namdar A. (2022). Sınıf öğretmeni adaylarının drama dersinden edindikleri kazanımlara ilişkin görüşlerinin incelenmesi. International Primary Educational Research Journal, 6(2), 152-160. https://doi.org/10.38089/iperj.2022.106
11. Andersen, C. (2004) Learning in “As-if” worlds: Cognition in drama in education. Theory into Practice, 43(4), 281-286. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4304_6
12. Annarella, L. A. (1992). Creative drama in the classroom. Office of Educational Research and İmprovement.
13. Bal İncebacak, B., Sarışan Tungaç, A., & Yaman, S. (2017). Yaratıcı drama ile öğretim uygulamasına yönelik öğrenci görüşleri. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 214-248. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/331231
14. İncebacak, B. B. (2024). Sosyal hizmet bölümü lisans öğrencilerinin yaratıcı drama dersine yönelik tutumları ve çevirim içi ders sürecine ilişkin görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 1123-1172. https://doi.org/10.29299/kefad.1410376
15. Başçı, Z., & Gündoğdu, K. (2011). Öğretmen adaylarının drama dersine ilişkin tutumları ve görüşleri: Atatürk Üniversitesi örneği. Elementary Education Online, 10(2), 454-467. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/90654
16. Batdi, V., & Batdi H. (2015). Effect of creative drama on academic achievement: A meta-analytic and thematic analysis. Educational Sciences: Theory ve Practice, 15(6), 1459-1470. https://eric.ed.gov/?id=EJ1101247
17. Bengi̇, Ş. N. (2024). Okul öncesi dönemde yaratıcı drama eğitiminin 5-6 yaş grubu çocukların öz düzenleme becerileri ve benlik algıları üzerindeki etkilerinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
18. Briones, E., Gallego, T., & Palomera, R. (2022). Creative drama and forum theatre in initial teacher education: Fostering students’ empathy and awareness of professional conflicts. Teaching and Teacher Education, 117, 1-12. https://doi.org/10.1016/j.tate.2022.103809
19. Bsharat, T. R. K., & Behak, F. (2021). The insights of using creative drama in learning speaking skills for the 7th graders in Jenin city: A case study. İlkoğretim Online - Elementary Education Online, 20(5), 37-51. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2021.05.04
20. Bolton, G. (2007). A history of drama education: A search for substance. In L. Bresler (Ed.) International Handbook of Research in Arts Education (pp.45-62). Springer Publishing.
21. Bütün, M. A., Tüzüner, A., & Duman, N. (2015). Coğrafya öğretmen adaylarının yaratıcı drama yöntemine ilişkin görüşleri. Yaratıcı Drama Dergisi, 10(1), 1-14. https://dergipark.org.tr/en/pub/ydrama/issue/34689/383477
22. Cantürk Günhan, B. (2016). Türkiye’de uygulanan drama temelli eğitimin matematik başarısına etkisi: Bir meta-analiz çalışması. International Online Journal of Educational Sciences, 8 (2), 145-162. https://doi.org/10.15345/IOJES.2016.02.013
23. Celume, M. P., & Botella, M. (2025). Le processuscréatif de la drama-pédagogie chez les enfants: Entre corps et émotion. Journal De Recherche En Education Artistiques (JREA), 5, 47–62. https://doi.org/10.26034/vd.jrea.2025.6899
24. Christensen, L. B., Johnson, R. B., & Turner, L. A. (2020). Araştırma yöntemleri: Desen ve analiz (A. Aypay Çev. Edt.). Anı Yayıncılık.
25. Çelik, S. (2013). İlköğretim matematik derslerinde kullanılan alternatif öğretim yöntemlerinin akademik başarıya etkisi: bir meta analiz çalışması. [Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
26. Çelikkaya, T., & Koç, İ. (2015). Öğretmenlerin sosyal bilgiler dersinde drama yöntemini uygulama yeterliliklerin belirlenmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4, 304-316. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/408309
27. Çetin, D. (2023). Yaratıcı drama yöntemi ile edebî metin türlerinin öğretimi: Fabl örneği. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 11(3), 87-100. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3713441
28. Çetingöz, D., & Cantürk Günhan, B. (2011). Drama uygulamalarının okul öncesi eğitimi öğretmen adaylarının drama etkinlikleri planlama becerilerine yönelik görüşleri üzerindeki etkileri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 89-99. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mersinefd/issue/17378/181451
29. Dawoud, L. K. A., Hasim, Z., & Saad, M. R. M. (2022). Creative drama in language education: A systematic literature review. In D. Burgos & S. Affouneh (Eds.), Radical solutions in Palestinian higher education (pp. 135–146). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-19-0101-0_11
30. Duatepe Paksu, A., & Ubuz, B. (2007) Yaratıcı drama temelli matematik dersleri hakkında öğretmen görüşleri. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(3-4), 193-205. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/219892.
31. Ersoy, E. (2014). Geometri öğretiminde yaratıcı dramanın etkisi. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(5), 929-942. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.6647
32. Ertürk Kara, H. G., Yılmaz, Z. N., & Aydın Şengül, Ö. (2018). Çevresel farkındalık geliştirmede yaratıcı drama yöntemi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(12). 348-358. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/613283
33. Freeman, G. D., Sullivan, K., & Fulton, C. R. (2003). Effects of creative drama on self concept, social skills, and problem behavior. Journal of Educational Research, 96, 131-139. https://www.jstor.org/stable/27542424?seq=1.
34. Gao, Q., Hall, A., Linder, S., Leonard, A., & Qian, M. (2022). Promoting head start dual language learners’ social and emotional development through creative drama. Early Childhood Education Journal, 50, 761–771. https://doi.org/10.1007/s10643-021-01198-x
35. Gönen, M., ve Dalkılıç, N. U. (1998). Çocuk eğitiminde drama: Yöntem ve uygulamalar. Epsilon Yayıncılık.
36. Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. Handbook of Qualitative Research, 2(105), 163-194.
37. Güneysu, S. (2006). Eğitimde drama. H. Ö. Adıgüzel (Edt.), Yaratıcı drama 1985-1998 yazılar (ss.127-133). Natürel Yayınları.
38. Günsaldı, M. S., & Özdemir Şimşek, P. (2025). Öğretmen adaylarının yaratıcı drama öz yeterliği ve 21. yüzyıl becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yaratıcı Drama Dergisi, 20(2), 21–39. https://doi.org/10.21612/yader.2025.009
39. Gürgenci, M. M., & Güngör, M. N. (2024). Classroom as a stage: Creative drama-based lesson plan proposal for second language teaching in preschool education Kwartalnik Pedagogiczny, 4, 95-119. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1327115
40. Kaf Hasırcı, Ö., Bulut, M. S., & İflazoğlu Saban, A. (2008). Öğretmen adaylarının yaratıcı drama dersinin bireysel ve akademik kazanımlarına ilişkin görüşleri. Yaratıcı Drama Dergisi, 3(6), 63-88. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ydrama/issue/23802/253654.
41. Kahyaoğlu, H., Yavuzer, Y., & Aydede, M. N. (2010). Fen bilgisi dersinin öğretiminde yaratıcı drama yönteminin akademik başarıya etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(3), 741-758. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26103/275032
42. Kara, Y., & Çam, F. (2007). Yaratıcı drama yönteminin bazı sosyal becerilerin kazandırılmasına etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 145–155. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/87612.
43. Karaoğlu, S. (2025). Yaratıcı drama teorik bilgilerinin okul öncesi öğretmenlerinin uygulamalarına yansıması. Yaratıcı Drama Dergisi, 20(1), 100-118. https://doi.org/10.21612/yader.2025.005
44. Karaosmanoğlu, G., & Metinnam, İ. (2022). Üniversite öğrencileri drama dersini neden seçiyorlar? Ankara Üniversitesi örneği. Yaratıcı Drama Dergisi, 17(2), 139-162. https://doi.org/10.21612/yader.2022.012
45. Kılınçarslan, H., & Özdemir Şimşek, P. (2015). 6. sınıf “kuvvet ve hareket” ünitesinde basamaklı öğretim yöntemi ve yaratıcı drama yönteminin erişiye, tutuma ve kalıcılığa etkisi. Eğitim ve Bilim, 40(180), 217-245. https://doi.org/10.15390/EB.2015.4380
46. Klenke, K. (2016). Qualitative research in the study of leadership. Emerald Group Publishing Limited.
47. Kuşdemir Kayıran, B. (2018). Sınıf öğretmenliği adaylarının yaratıcı dramaya ilişkin algıları ve tutumları üzerine bir çalışma. Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(2), 679-708. https://doi.org/10.19171/uefad.505629
48. Lee, B. K., Patall, E. A., Cawthon, S. W., & Steingut, R. R. (2015). The effect of drama-based pedagogy on preK-16 outcomes: A meta-analysis of research from 1985 to 2012. Review of Educational Research, 85(1), 3–49. https://doi.org/10.3102/0034654314540477
49. McNaughton, M. J. (2004). Educational drama in the teaching of education for sustainability. Environmental Education Research, 10(2), 139-155. https://doi.org/10.1080/13504620242000198140.
50. Merriam, S. B. (2023). Qualitative research: Designing, implementing, and publishing a study. V. Wang (Eds.) Handbook of research on scholarly publishing and research methods (pp.125-140). Hershey, PA, IGI Global.
51. Metin Göksu, M., & Sömen, T. (2021). Drama yöntemi ve sosyal bilgiler öğretiminde kullanımı. Y. Değirmenci, Z. Taşyürek (Edt). Uygulama örnekleriyle sosyal bilgiler öğretimi (strateji-yöntem-teknik) (ss.309-333). Nobel Akademik Yayıncılık.
52. Metinnam, İ. (2019). Sınıf öğretmenliği adaylarının yaratıcı drama oturumu planlama sürecinde yaşadıkları sorunların incelenmesi. Yaratıcı Drama Dergisi, 14(2), 219-242. https://doi.org/10.21612/yader.2019.013.
53. O’Toole, J., & O’Mara, J. (2007). Proteus, the giant at the door: Drama and theater in the curriculum. L. Bresler (Eds.), International handbook of research in arts education (pp. 203–218). Dordrecht.
54. Okvuran, A. (2003). Drama Öğretmeninin Yeterlilikleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 36, (1-2), 81-87. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000070.
55. Ormancı, Ü., & Şaşmaz Ören, F. (2010). Dramanın ilköğretimde kullanılabilirliğine yönelik sınıf öğretmeni adaylarının görüşleri: Demirci Eğitim Fakültesi örneği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 43(1), 165-191. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/508921.
56. Özdemir, C. (2025). Sınıf öğretmenlerinin gözünden hayat bilgisi dersinde yaratıcı drama yönteminin kullanılması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(2), 1375-1399. https://doi.org/10.37217/tebd.1559545
57. Özer, M. H., İlhan E., & Taşkaya, M. (2018). Sınıf Öğretmenlerinin Drama Yöntemine İlişkin Görüşlerinin İncelemesi. Uluslararası Çocuk Edebiyatı ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1, 39-50. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/614891.
58. Özsoy, N. (2003). İlköğretim matematik derslerinde yaratıcı drama yönteminin kullanılması. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(2). 112-119. https://izlik.org/JA93RS95LF
59. Özsoy, N. (2010). Matematik öğretiminde alternatif etkinlikler yaratıcı drama uygulamaları. Adnan Menderes Üniversitesi.
60. Pálinkás-Molnár, M., & Bernáth, L. (2020). Tánc és matematika kapcsolatának vizsgálata első osztályosoknál. Tánc és Nevelés. Dance and Education, 1(1), 21-36. https://doi.org/10.46819/TN.1.1.21-36
61. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. M. Bütün ve S. B. Demir (çev.). Pegem Akademi.
62. Robson, C. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri: Gerçek dünya araştırması. Ş. Çınkır ve N. Demirkasımoğlu (çev.) Anı Yayıncılık.
63. Şahin, A. (2017). Drama dersini alan ve almayan sınıf öğretmeni adaylarının drama tekniğiyle ilgili algılarının ve öz yeterliliklerinin karşılaştırılması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 353-365. https://dergipark.org.tr/tr/pub/befdergi/issue/30012/278182#article_cite.
64. Şahin, E., & Yağbasan, R. (2012). Fizik eğitiminde yaratıcı drama ve örnek bir ders planı: Gel-git olayı. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 79-98. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/231570
65. Taşkın Can, B. (2013). The effects of using creative drama in science education on students’ achievements and scientific process skills. Elementary Education Online, 12(1). https://files.core.ac.uk/download/pdf/230029752.pdf
66. Taşkın, T., & Moğol, S. (2017). Fizik eğitiminde yaratıcı drama yöntemine bir örnek: Sürtünme kuvveti. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11(1). 198-221. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.356147
67. Selvi, K., & Öztürk, A. (2000). Yaratıcı drama yöntemi ile fen öğretimi. Eğitim ve Bilim, 25 (116), 42-46. https://eb.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/5279/1441
68. Şen, M., Şen, Ş. N. & Şahin, T. G. (2024). Chatgpt’nin yaratıcı drama planı yazma becerisi üzerine bir inceleme. Journal of History School, 72, 2517-2553. https://dx.doi.org/10.29228/Joh.74842
69. Sonay Ay, Z. (2022). Ortaokul matematik öğretmeni adaylarının yaratıcı drama temelinde hazırladıkları ders planlarının incelenmesi. Yaratıcı Drama Dergisi, 17(1), 41-58. https://doi.org/10.21612/yader.2022.003.
70. Švábová, B. (2018). Creative drama at school and creative drama activities. Prima Educatione, 1, 113. https://journals.umcs.pl/pe/article/view/6411/4509
71. Thorkelsdóttir, R. B. (2016). Understanding drama teaching in compulsory education in Iceland A micro-et¬hnographic study of the practices of two drama teachers [Doctoral Dissertation, Norwegian University of Science and Technology]. Trondheim, Norway. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED575964.pdf
72. Ulubey, Ö. (2015). Vatandaşlık ve demokrasi eğitimi programının yaratıcı drama ve diğer etkileşimli öğretim yöntemleri ile uygulanmasının akademik başarıya ve demokratik değerlere bağlılığa etkisi. [Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi] YÖK Tez Merkezi.
73. Ulubey, Ö., & Toraman, Ç. (2015). Yaratıcı drama yönteminin akademik başarıya etkisi: Bir meta-analiz çalışması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(32), 195-220. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/19578/209027
74. Ulum, H., Sağlam, Ö., & Koç, A. (2024). Matematik öğrenme güçlüğü yaşayan bir ilkokul öğrencisinin basamak değeri kavrayışının yaratıcı drama ile geliştirilmesi: Eylem araştırması. Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 7(2), 111-128. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3712081
75. Uzunman, S. (2023). Okul öncesi öğretmenlerinin derslerde dramaya yer verme durumlarının incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11, 138, 254-262. https://doi.org/10.29228/ASOS.67265
76. Üstündağ, T. (1998). Yaratıcı drama eğitim programının öğeleri. Eğitim ve Bilim, 107(22), 28-35. https://eb.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/5212/1359.
77. Yassa, N. A. (1999). High school involvement in creative drama. Research in Drama Education, 4(1), 37-49. https://doi.org/10.1080/1356978990040104.
78. Yeğen, G. (2003). Yaratıcı Drama. İlköğretim Online, 2(2), 1-4. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ilkonline/issue/8612/107270.
79. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
80. Yılmaz Cihan, G. (2006). Fen bilgisi öğretiminde drama yönteminin kullanımı [Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.