The Relationship Between School Administrators' Ethical Leadership Behaviors and Teachers' Life Satisfaction

Öz

This study aims to examine the relationship between school administrators’ ethical leadership behaviors and teachers’ life satisfaction, as well as to determine whether these variables differ according to demographic characteristics. The research was conducted using a correlational design within the framework of quantitative research methods and involved 436 teachers working in the province of Isparta during the 2024–2025 academic year. Data were collected through the “Ethical Leadership Scale” and the “Life Satisfaction Scale.” Independent samples T-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Pearson correlation and simple linear regression analyses were employed in the data analysis process. The findings revealed a statistically significant and positive relationship between teachers’ perceptions of school administrators’ ethical leadership and their levels of life satisfaction. In addition, ethical leadership was found to be a significant predictor of life satisfaction while both ethical leadership perceptions and life satisfaction levels differed significantly according to demographic variables. Furthermore, the results indicate that school administrators’ ethical leadership behaviors have psychosocial implications extending from administrative decision-making processes to teachers’ overall life satisfaction. In this regard, it is considered appropriate to expand in-service training programs focusing on ethical leadership for school administrators and to develop supportive leadership strategies particularly for teacher groups exhibiting lower levels of life satisfaction.

Anahtar Kelimeler

• ethical leadership
• life satisfaction
• school administrator
• relational research

Okul Yöneticilerinin Etik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Yaşam Doyumu Arasındaki İlişki

Öz

Bu çalışmada, okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin yaşam doyumu arasındaki ilişkinin ortaya konulması ve söz konusu değişkenlerin demografik özellikler açısından farklılıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel desen kullanılarak yürütülen çalışma, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Isparta ilinde görev yapan 436 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, “Etik Liderlik Ölçeği” ve “Yaşam Doyumu Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Analizlerde t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon ve basit doğrusal regresyon teknikleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları, öğretmenlerin okul yöneticilerine yönelik etik liderlik algıları ile yaşam doyumları arasında istatistiksel açıdan pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişkinin bulunduğunu göstermiştir. Etik liderliğin yaşam doyumunu anlamlı düzeyde yordadığı ve etik liderlik ile yaşam doyumu algılarının demografik özelliklere göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Aynı zamanda araştırma sonuçları, okul yöneticilerinin etik liderliğinin yönetsel karar süreçlerinden öğretmenlerin genel yaşam memnuniyetine kadar psikososyal yansımaları olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, okul yöneticilerine yönelik etik liderlik temelli hizmet içi eğitimlerin yaygınlaştırılması ve özellikle düşük yaşam doyumu algısına sahip öğretmen gruplarına yönelik destekleyici liderlik stratejilerinin geliştirilmesi uygun görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• etik liderlik
• yaşam doyumu
• okul yöneticisi
• ilişkisel araştırma

Kaynakça

1. Ahanchian, M. R., Yazdani, P., & Sadeghian, S. (2018). The effect of Ethical leadership on life Satisfaction and well-being by Mediation of job Satisfaction: The case of Private Hospitals in Mashhad city. Manag Res, 10(38), 171-96.
2. Arar, K., & Saiti, A. (2022). Ethical leadership, ethical dilemmas and decision making among school administrators. Equity in Education & Society, 1(1), 126-141.
3. Avey, J. B., Wernsing, T. S., & Palanski, M. E. (2012). Exploring the Process of Ethical Leadership: The Mediating Role of Employee Voice and Psychological Ownership. Journal of Business Ethics, 107(1), 21-34. https://doi.org/10.1007/s10551-012-1298-2
4. Başaran, Y. K. (2024). Sosyal bilimlerde örnekleme kuramı. The Journal of Academic Social Science, 47(47), 480-495.
5. Brown, M. E., & Mitchell, M. S. (2010). Ethical and Unethical Leadership: Exploring New Avenues for Future Research. Business Ethics Quarterly, 20(4), 583-616. https://doi.org/10.5840/beq201020439
6. Brown, M. E., & Treviño, L. K. (2006). Ethical leadership: A review and future directions. The Leadership Quarterly, 17(6), 595-616. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2006.10.004
7. Brown, M. E., Treviño, L. K., & Harrison, D. A. (2005). Ethical leadership: A social learning perspective for construct development and testing. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 97(2), 117-134. https://doi.org/10.1016/j.obhdp.2005.03.002
8. Ciulla, J. B. (2015). Conversations and correspondence with burns on the ethics of transforming leadership. Leadership and the Humanities, 3(1), 26-31.

9. Cohen, J. (2013). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Academic press.
10. Çakır, B., & Dilmaç, B. (2023). Duygusal farkındalık, psikolojik esneklik ve yaşam doyumu arasındaki yordayıcı ilişkiler. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 142-159.
11. Dağlı, A., & Baysal, N. (2016). Yaşam doyumu ölçeğinin Türkçe‘ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59), 1250-1262.
12. De Hoogh, A. H. B., & Den Hartog, D. N. (2009). Ethical leadership: The socially responsible use of power. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511626562.021
13. Demir, R., Tanhan, A., Çiçek, İ., Yerlikaya, İ., Kurt, S. Ç., & Ünverdi, B. (2021). Yaşam kalitesinin yordayıcıları olarak psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumu. Yaşadıkça Eğitim, 35(1), 192-206.
14. Den Hartog, D. N., & Belschak, F. D. (2012). Work engagement and machiavellianism in the ethical leadership process. Journal of Business Ethics, 107(1), 35-47. https://doi.org/10.1007/s10551-012-1296-4
15. Diener, E. & Tov, W. (2009). Well-being on planet earth. Psihologijske Teme, 18(2), 213-219.
16. Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49 (1), 71-75.
17. Diener, E., Inglehart, R., & Tay, L. (2013). Theory and validity of life satisfaction scales. Social Indicators Research, 112, 497-527.
18. Erdoğan, İ. (2012). Eğitimde değişim yönetimi (3.Baskı ). Pegem Akademi
19. Extremera, N. & Fernandez-Berrocal, P. (2005). Perceived emotional intelligence and life satisfaction: Predictive and incremental validity using the trait meta-mood scale. Personality and Individual Differences, 39(5), 937-948. doi:10.1016/j.paid.2005.03.012
20. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (7th Ed.). McGraw-Hill.
21. Freeman, R., E., & Steward, L. (2006). Developing ethical leadership. Business Roundtable Institute for Corporate Ethics, 2-15.
22. Gautam, R., Saito, T. & Kai, I. (2008). Correlates of life satisfaction among older Nepalese adults living with a son. BioScience Trends, 2(5), 187-192.
23. Gedikoğlu, T. (2015). Liderlik ve okul yönetimi. Anı Yayıncılık.
24. Gini, A. (1997). Moral leadership and business ethics. Journal of Leadership Studies, 4(4), 64–81. https://doi.org/10.1177/107179199700400406
25. Göçen, A. (2021). Ethical leadership in educational organizations: A cross-cultural study. Turkish Journal of Education, 10(1), 37-57.
26. Grigoropoulos, J. E. (2019). The role of ethics in 21st Century organizations. International Journal of Progressive Education, 15(2), 167-175. https://doi.org/10.29329/ijpe.2019.189.12
27. Iftach, G., & Shapira-Lishchinsky, O. (2023). Ethical dilemmas among mid-level school leaders through role-play simulations: Developing a social-ecological approach. Educational Management Administration & Leadership, 51(3), 594-615.
28. Kim, M. S., & Thapa, B. (2018). Relationship of ethical leadership, corporate social responsibility and organizational performance. Sustainability, 10(2), 447.
29. Leech, N. L., Haug, C. A., Rodriguez, E., & Gold, M. (2022). Why teachers remain teaching in rural districts: Listening to the voices from the field. The Rural Educator, 43(3), 1-9.
30. Luque-Reca, O., García-Martínez, I., Pulido-Martos, M., Burguera, J. L., & Augusto-Landa, J. M. (2022). Teachers’ life satisfaction: A structural equation model analyzing the role of trait emotion regulation, intrinsic job satisfaction and affect. Teaching and Teacher Education, 113, 103668.
31. Markham, A. N. (2006). Ethic as method. Journal of Information Ethics, 15(2), 37-55.
32. Mendonca, M., & Kanungo, R. (2006). Ethical leadership. McGraw-Hill Education (UK).
33. Minaz, M. B. (2017). Okul müdürlerinin etik liderlik davranışlarına ilişkin öğretmen algılarının yolsuzluk bağlamında incelenmesi. (Tez No. 469568) [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi-İstanbul]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
34. Nguyen, T. D., Nguyen, T. T., & Nguyen, P. C. (2023). Job embeddedness and turnover intention in the public sector: the role of life satisfaction and ethical leadership. International Journal of Public Sector Management, 36(4/5), 463-479.
35. Özdemir, C., & Aydoğdu, E. (2023). Birleştirilmiş sınıflarda öğretmen olmanın zorlukları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 310-343.
36. Özkan, N. (2022). Eğitim kurumlarında örgütsel değişim sinizminin pozitif-negatif duygu durumları açısından incelenmesi. International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 13(50), 1578-1598. http://dx.doi.org/10.35826/ijoess.3191
37. Özkan, N. (2024). Resilience in education after the Kahramanmaraş earthquake february 6, 2023: Threats and challenges / 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremi sonrası eğitimde dayanaklılığın incelenmesi. Education & Youth Research, 4(2), 88-110. https://doi.org/10.59041/eyor.1517050
38. Özkan, N., & Göktürk, Ş. (2023). Mesleki ve teknik eğitim kurumlarında mesleki eğitim merkezi uygulamasının okul paydaşları açısından incelenmesi. Ulusal Eğitim Dergisi, 3(11), 2153–2175.
39. Özkan, N., & Önder, E. (2026). Dezavantajlı bölgelerde bulunan okullardaki öğretmen sirkülasyonunun incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 55(249), 537-584. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1533946
40. Özkan, N., & Tulunay Ateş, Ö. (2025). Öğretmenlik meslek itibarının soruşturma bağlamında incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 63, 139-161. https://doi.org/10.53444/deubefd.1470731
41. Peterson, C., Park, N., & Seligman, M. E. P. (2005). Orientations to happiness and life satisfaction: The full life versus the empty life. Journal of Happiness Studies, 6(1), 25-41. https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s10902-004-1278-z.pdf
42. Pipkin, C. H. (2000). A call for ethical leadership. GSU Educational Forum.
43. Randall, K., Ford, T. G., Kwon, K. A., Sisson, S. S., Bice, M. R., Dinkel, D., & Tsotsoros, J. (2021). Physical activity, physical well-being, and psychological well-being: Associations with life satisfaction during the COVID-19 pandemic among early childhood educators. International Journal of Environmental Research And Public Health, 18(18), 9430.
44. Recepoğlu, E. (2013). Öğretmen adaylarının yaşam doyumları ile öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (1), 311-326.
45. Ryan, R. M. & Huta, V. (2009). Wellness as health functioning or wellness as happiness: The importance of eudaimonic thinking. The Journal of Positive Psychology, 4(3), 202- 204. doi: 10.1080/17439760902844285
46. Schmitter, A. C. (2003). Life satisfaction in centenarians residing in long-term care. http://www.mmhc.com/articles/NHM9912/cutillo.html
47. Selçukoğlu, Z. (2001). Araştırma görevlilerinde tükenmişlik düzeyi ile yalnızlık düzeyi ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin bazı değişkenler açısından değerlendirilmesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
48. Soydan, E., & Küçükşen, K. (2022). Toplumsal cinsiyet eşit (siz) liğinin medyadaki izdüşümleri. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(3), 18-28.
49. Starratt, R. J. (2004). Ethical leadership (Vol. 8). John Wiley & Sons.
50. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. MA: Pearson.
51. Telef, B. (2011). Öğretmenlerin öz-yeterlikleri, iş doyumları, yaşam doyumları ve tükenmişliklerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 10(1), 91-108.
52. Turan, S. (2020). Liderlik nedir? Liderlik: Kuram - Araştırma- Uygulama (Edt: Yılmaz, K.). Pegem Akademi.
53. Uğurlu, C., & Sincar, M. (2013). Okul yöneticileri etik liderlik ölçeğinin geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(19), 191-204.
54. Uludağ, G. (2019). Yaşam doyumu ile iş gören performansı ilişkisini incelemeye yönelik bir alan araştırması. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(6), 291-300.
55. Williamson, T. (2008). The good society and the good soul: Plato's Republic on leadership. The Leadership Quarterly, 19(4), 397-408.
56. Yılmaz, E. (2006). Okullardaki örgütsel güven düzeyinin okul yöneticilerinin etik liderlik özellikleri ve bazı değişkenler açısından incelenmesi (Tez No. 189460) [Doktora tezi, Selçuk Üniversitesi-Konya]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
57. Yukl, G. (2010). Leadership in organizations. Prentice Hall.
58. Zhang, L., & Leung, J. (2002). Moderating effects of gender and age on the relationship between self-esteem and life satisfaction in Mainland Chinese. International Journal of Psychology, 37, 83-91.http://dx.doi.org/10.1080/00207560143000252
59. Zhang, S., & Tu, Y. (2018). Cross-domain effects of ethical leadership on employee family and life satisfaction: The moderating role of family-supportive supervisor behaviors. Journal of Business Ethics, 152(4), 1085-1097.