ACCOUNTING ERRORS: A RESEARCH FOR PROVINCIAL MUNICIPALITIES THROUGH THE AUDIT REPORTS OF THE TÜRKİYE COURT OF ACCOUNTS

Öz

Accounting errors prevent the financial statements and reporting of businesses from being accurate and reliable, and adversely affect the decision-making processes of the relevant parties who benefit from these data. Financial statement users suffer from accounting errors, as well as common managers and shareholders of enterprises. The accuracy of the accounting records and financial statements of the provincial municipalities, which are among the most important local government administrations in our country, is extremely important in terms of monitoring the effective and efficient use of public resources. For this purpose, audit studies are carried out by the Türkiye Court of Accounts in municipalities. In these studies, the accuracy and reliability of financial data and accounting records are reviewed and an audit opinion is given to the audited public administration. In this study, based on the reports prepared as a result of the audits carried out by the Türkiye Court of Accounts between the years 2015-2020, the analysis of the accounting errors encountered in the provincial municipalities in Turkey is carried out. The results show that the different determinations regarding immovables, value added tax, financial fixed assets and severance pay are the practices that are the subject of intense criticism in the provincial municipalities.

MUHASEBE HATALARI: SAYIŞTAY DENETİM RAPORLARI ÜZERİNDEN İL BELEDİYELERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

Öz

Muhasebe hataları, işletmelerin mali tablolarının ve raporlamaların doğru ve güvenilir olmasını engellemekte ve bu verilerden faydalanan ilgili tarafların karar alma süreçlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Muhasebe hatalarından işletmelerin ortak, yönetici ve hissedarlarının yanı sıra finansal tablo kullanıcıları da zarar görmektedir. Türkiye’de en önemli yerel yönetim idarelerinden olan il belediyelerin muhasebe kayıtlarının ve mali tablolarının doğru olması kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımının takibi açısından son derece önemlidir. Bu amaçla, belediyelerde Sayıştay Başkanlığı tarafından denetim çalışmaları yürütülmektedir. Bu çalışmalarda, mali verilerin ve muhasebe kayıtlarının doğruluğu ve güvenilirliği gözden geçirilmekte ve denetlenen kamu idaresine bir denetim görüşü verilmektedir. Bu çalışmada, Sayıştay Başkanlığı tarafından 2015-2020 yılları arasında gerçekleştirilen denetimler sonucu düzenlenen raporlardan hareketle Türkiye’deki il belediyelerinde karşılaşılan muhasebe hatalarının analizi gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan sonuçlar özellikle taşınmazlar, katma değer vergisi, mali duran varlıklar ve kıdem tazminatlarına ilişkin farklı tespitlerin il belediyelerinde yoğun şekilde eleştiri konusu yapılan uygulamalar olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Muhasebe
• Muhasebe Hataları
• Belediyeler
• Sayıştay Başkanlığı

Kaynakça

1. Açık, S. (2013). Muhasebede hata ve hilelerin vergi hukuku açısından incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(3), 351-366.
2. BDS 450 (2019). Bağımsız denetimin yürütülmesi sırasında belirlenen yanlışlıkların değerlendirilmesi.
3. http://kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/BDS/BDS_450.pdf. (Erişim Tarihi: 10.07.2022).
4. Bozkurt, N. (2009). İşletmelerin kara deliği hile: Çalışan hileleri. 3.Basım, Alfa Basım Yayın Dağıtım.
5. Doğan, Z. & Nazlı, E. (2015). Muhasebe hata ve hilelerinin önlenmesinde işletme yöneticilerinin sorumluluğunun tespitine yönelik bir araştırma. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(4), 195-212.
6. Durmuş, C. N. & Taş, O. (2008). SPK düzenlemeleri ve 3568 sayılı mevzuat kapsamında denetim. Alfa Yayınları.
7. Gökoğlan, K., Kök, M. & Altundağ, S. (2021). Muhasebede hatalar: Muhasebe meslek mensupları üzerine bir araştırma. Dicle Akademi Dergisi, 1(1), 16-33.
8. Halbouni, S.S., Obeid, N. & Garbou, A. (2016). Corporate governance and information technology in fraud prevention and detection: Evidence from the UAE. Managerial Auditing Journal, 31(6/7), 589-628.

9. Hatunoğlu, Z., Koca, N. & Kıllı, M. (2013). İç kontrolün muhasebe sistemindeki hata ve hilelerin önlenmesindeki rolü üzerine bir alan çalışması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(20), 169-189.
10. İşgüden Kılıç, B. & Anadolu, Z. (2018). Dijital çağın yarattığı muhasebe uygulamalarının muhasebe hilelerinin önlenmesine etkisi. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 10. Yıl Özel Sayısı, 55-97.
11. Jafarlı, R. & Gahramanlı, G. (2018). Hata, yaratıcı muhasebe ve hile ayrımı, muhasebe hilelerine karşı çözüm önerisi: Enron skandalı örneği. Ünye İİBF Dergisi, 2(1), 1-15.
12. Karabayır, M. E. & Cengiz, S. (2016). Muhasebe hileleri yoluyla yapılan yolsuzluklarda bağımsız denetimin sorumluluğunun araştırılması: Kuzeydoğu Anadolu bölgesi uygulaması. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(14), 701-709.
13. Karcıoğlu, R. & Öztürk, S. (2016). Muhasebe hileleri ile mücadelede kontrol öz değerlendirmenin rolü ve İSO 500 işletmelerinde bir uygulama. Muhasebe ve Denetime Bakış, 16(48), 21-44.
14. Katkat Özçelik, M. (2018). Vergi kaçırma amaçlı muhasebe hileleri üzerine bir inceleme. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, MODAV 15. Uluslararası Muhasebe Konferansı Özel Sayısı, 493-517.
15. Kepekçi, C. (1994). İç kontrol sistemi. 2.Baskı, Siyasal Kitapevi.
16. BDS 450 (2019). Bağımsız denetimin yürütülmesi sırasında belirlenen yanlışlıkların değerlendirilmesi.
17. http://kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/BDS/BDS_450.pdf (Erişim Tarihi: 18.07.2022).
18. Kıllı, M. & Kutlu, H. (2021). Muhasebe meslek mensuplarının muhasebe hata ve hileleri hakkında algı ve tutumlarının incelenmesi: Osmaniye ilinde bir araştırma. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(1), 1-16.
19. Laffin, M. & Gomes, T. (2013). The prevention of error and fraud in accounting. International Journal of Advances in Management and Economics, 2(5), 125-131.
20. Othman, R., Aris, N.A., Mardziyah, A., Zainan, N. & Amin, N. (2015), Fraud detection and prevention methods in the Malaysian public sector: accountants and internal auditors perceptions, 7th International Conference on Financial Criminology, 28, 59-67.
21. Ömürbek, V. & Durgunböcü, Ö. (2018). Muhasebe meslek mensuplarının muhasebe hata ve hileleri ile ilgili algılarının incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(4), 1251-1265.
22. Özcan, M. & Bilen, H. (2021). Muhasebe meslek mensuplarının muhasebe hilelerine yönelik algı farklılıkları. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 177-201.
23. Sayıştay Başkanlığı (2014). Performans denetimi rehberi. https://www.sayistay.gov.tr/files/559_Performans%20Denetim%20Rehberi_v2.pdf. (Erişim Tarihi: 01.08.2022).
24. Sayıştay Başkanlığı (2018). Düzenlilik denetim rehberi. SDR.1, 2018/4.
25. https://www.sayistay.gov.tr/files/562_Duzenlilik%20Denetim%20Rehberi%20v4.pdf. (Erişim Tarihi: 03.08.2022).
26. Sayıştay Kanunu (2010). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6085.pdf. (Erişim Tarihi: 05.08.2022).
27. Segal, S.Y. (2016). Accounting frauds – Review of advanced technologies to detect and prevent frauds. Economics and Business Review, 2(16), 45-64.
28. Türkiye Muhasebe Standartları Tebliği - TMS 8 Muhasebe politikaları, muhasebe tahminlerinde değişiklikler ve hatalar standardı.
29. https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/ files/DynamicContentFiles/T%C3%BCrkiye%20Muhasebe%20Standartlar%C4%B1/TMSTFRS2017Seti/3-TMS/TMS_8_2017.pdf. (Erişim Tarihi: 11.08.2022).
30. Uslu, M. C. & Özbay, D. (2020). Vergi mevzuatı çerçevesinde muhasebe hata ve hilelerine bakış: Muhasebe meslek mensuplarına yönelik bir araştırma. Muhasebe Enstitüsü Dergisi, (63), 21-32.
31. Yıldız, E. & Başkan, T.D. (2014). Muhasebe hilelerinin önlenmesinde kullanılan araçlar: BİST şirketleri üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (62), 1-18.
32. Yiğitler, M., Aktaş, R. & Kayalıdere, K. (2020). Silsile halindeki muhasebe hilelerinin etkileri ve finansal tablolara yansıması: Bir örnek olay çalışması. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 13(2), 401-427.
33. www.tdk.gov.tr (Erişim Tarihi: 12.08.2022).
34. www.sayistay.gov.tr (Erişim Tarihi: 24.07.2022).