KÂR AMACI GÜTMEYEN İŞLETMELER İÇİN FİNANSAL RAPORLAMA STANDARDI (KAGİ FRS) ÇALIŞMALARINA KAVRAMSAL BİR BAKIŞ

Öz

Kâr amacı gütmeden topluma hizmet sağlayan işletmelerin, gün geçtikçe faaliyet yapısı ve ölçeği büyümektedir. Bu tür kuruluşların çıkar grupları, piyasada yer alan diğer işletmelere benzer şekilde, karar verme amacıyla faydalı finansal bilgi talep etmektedir. Bu çalışmanın çıkış noktası, dünya genelinde işletmeler için uygulanan ve kaliteli finansal bilgi ile raporlama sağlayan uluslararası muhasebe ve finansal raporlama standartlarının, kâr amacı gütmeyen işletmeler için uygulanabilirliğinin irdelenmesidir. Bununla birlikte, oluşturulmaya çalışılan standartlar ele alınarak, ülkemizde yapılacak düzenlemelere kavramsal bir zemin hazırlamaktır. Bu kapsamda, söz konusu işletmelerin muhasebe uygulamaları açısından bağış, yardım gibi mali tablo yapısını etkileyebilecek farklılıklara ve bunlara ilişkin dünya genelinde hazırlanan standartlara yönelik gelişmelere yer verilmiştir. Ayrıca, muhasebe uygulamaları çerçevesinde finansal bilgi ve raporlama farklılıkları da ortaya konulmuştur. Çalışmanın sonucunda kâr amacı gütmeyen işletmelerin finansal bilgi kullanıcıları için ihtiyacı karşılayacak, uluslararası muhasebe ve finansal raporlama standartları ile uyumlu bir raporlama çerçevesi gerekliliği belirtilmiştir. Dolayısıyla henüz taslak halinde olan ve muhasebe otoritelerinin görüşüne sunulan KAGİ FRS; amaç, kapsam, içerik, fonların muhasebesi, mali tablo yapısı, anlatı raporlaması vb. konular açısından incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kâr Amacı Gütmeyen İşletmeler
• KAGİ FRS
• Uluslararası Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları

A CONCEPTUAL OVERVIEW OF THE FINANCIAL REPORTING STANDARD FOR NON-PROFIT ORGANİZATİONS (IFR4NPO) WORKS

Öz

The activity structure and scale of businesses that provide services to the society without a profit motive are growing day by day. Interest groups of such organizations, like other businesses in the market, demand useful financial information for decision-making purposes. The starting point of this study is to examine the applicability of international accounting and financial reporting standards, which are applied for businesses around the world and provide quality financial information and reporting, for non-profit organizations. With this, it is to prepare a conceptual basis for the regulations to be made in our country by considering the standards that are tried to be created. In this context, the differences that may affect the financial statement structure such as donations and aids in terms of accounting practices of the mentioned organizations and the developments regarding the standards prepared around the world are included. Moreover, differences in financial information and reporting within the framework of accounting practices are also revealed. As a result of the study, it is stated that non-profit organizations need a reporting framework that will meet the need for financial information users and comply with international accounting and financial reporting standards. Therefore; IFR4NPO which is still in draft form and submitted to the opinion of accounting authorities; purpose, scope, content, accounting of funds, financial statement structure, narrative reporting, etc. examined in terms of subjects.

Anahtar Kelimeler

• Non-Profit Organizations
• IFR4NPO
• International Accounting and Financial Reporting Standards

Kaynakça

1. Ambler, T., & Neely, A. (2007). Narrative reporting in company annual accounts. SSRN Electronic Journal. http://ssrn.com/abstract=1030724.
2. Anthony, R. N., & Young, D. W. (1984). Management control in nonprofit organizations. Homewood. Ill.: Irwin.
3. Aydın, D. (1992). Kâr amacı güden ve kâr amacı gütmeyen işletmelerin karşılaştırılması. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(1), 235-248.
4. Barragato, C. A. (2019). The impact of accounting regulation on non-profit revenue recognition. Journal of App-lied Accounting Research.20(2), 190-206.
5. Binder Dijker Otte (BDO) International Public Accounting Network, https://www.bdo.ca/en-ca/services/assuran-ce-and-accounting/a-a-knowledge-centre/asnpo/, 22.02.2023.
6. Bottiglieri, W. A., Kroleski, S. L., & Conway, K. (2011). The regulation of non-profit organizations. Journal Of Business & Economics Research (JBER), 9(9), 51-60.
7. Budak, S. E., & Gary, S. N. (2010). Legal and accounting challenges of underwater endowment funds. Prob. & Prop., 24, 28.1-7.
8. Burks, J. J. (2015). Accounting errors in nonprofit organizations. Accounting Horizons, 29(2), 341-361.

9. Cengiz, E. (2006). Kâr amacı gütmeyen kurumlarda pazarlama faaliyetleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2), 393-409.
10. Crawford, L., Morgan, G. G., & Cordery, C. J. (2018). Accountability and not-for-profit organisations: implica-tions for developing international financial reporting standards. Financial Accountability & Management, 34(2), 181-205.
11. Di Tullio, P., La Torre, M., Dumay, J., & Rea, M. A. (2022). Accountingisation and the narrative (re) turn of busi-ness model information in corporate reporting. Journal of Accounting & Organizational Change, 18(4), 592-615.
12. Ebrahim, A. (2003). Accountability in practice: mechanisms for NGOs. World Development, 31(5), 813-829.
13. Finansal Muhasebe Standartları Kurulu (Financial Accounting Standarts Board). (2016). Accounting Standarts Update Not-For-Profit Entitie (Topic 958) https://www.fasb.org/page/PageContent?pageId=/standards/implemen-ting/notforprofitreporting.html&bcPath=tff#section-2
14. Fitzsimons, A. P., McCarthy, I. N., & Silliman, B. R. (2018). FASB issues new guidance to improve financial re-porting for not-for-profit organizations. Review Of Business, 38(1), 36-46.
15. Gacar, A. (2020). Kâr amacı olmayan işletmelerde entegre raporlama ve bir örnek olay. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(Sp. Issue), 393-403.
16. Gross, M. J. & Warshauer, W. (1983). Financial and accounting guide for non-profit organizations. A Ronald Press Publication.
17. Gross, M. J., McCarthy, J. H., & Shelmon, N. E. (2005). Financial and accounting guide for not-for-profit organi-zations. John Wiley & Sons.
18. Hall, M., & O’Dwyer, B. (2017). Accounting, non-governmental organizations and civil society: the importance of nonprofit organizations to understanding accounting, organizations and society. Accounting, Organizations and Society, 63, 1-5.
19. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun (KGK) Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname. (2023). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/4.5.660.pdf, 27.02.2023.
20. Kâr Amacı Gütmeyen İşletmeler İçin Uluslararası Finansal Raporlama Komitesi (International Financial Repor-ting For Non Profit Organization Committee), https://www.ifr4npo.org, 27.02.2023.
21. Kilcullen, L., Hancock, P., & Izan, H. Y. (2007). User requirements for not-for-profit entity financial reporting: an international comparison. Australian Accounting Review, 17(41), 26-37.
22. Larkin, R. F., & DiTommaso, M. (2018). Wiley Not-For-Profit GAAP 2018: interpretation and application of ge-nerally accepted accounting principles. John Wiley & Sons.
23. Özkol, A. E., Çelik, M., & Gönen, S. (2005). Kurumsal sosyal sorumluluk kavramı ve muhasebenin sosyal sorum¬luluğu. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (27), 134-145.
24. Sağlam, N. (1997). Sendikalarda mali raporlama. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(1), 189-208.
25. Slack, R., & Campbell, D. (2008). Narrative reporting: analysts’ perceptions of its value and relevance. Associati¬on of Chartered Certified Accountants(ACCA).
26. T.C. İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü, (2023). https://www.siviltoplum.gov.tr/yilla¬ra-gore-faal-dernek-sayilari, 27.02.2023.
27. T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü, https://www.vgm.gov.tr/vakif-islemleri/vakif-istatistikleri/yeni-vakiflar, 27.02.2023.
28. Toepler S. & Anheier, H. (2004). Organisational theory and nonprofit management: an overview. In: A. Zimmer and E. Priller, eds. future of civil society: making central european nonprofit-organisations work. Wiesbaden: VS Verlag, ss. 253–270.
29. Tomur, H. D. (2022). Kâr amacı gütmeyen işletmelerde sosyal girişimcilik kavramı. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 6(12), 81-94.
30. Uluslararası Kâr Amacı Gütmeyen Muhasebe Rehberi Birinci Bölüm (INPAG Exposure Draft 1). (2021). https:// www.ifr4npo.org/ed1/, 25.02.2023.
31. Uslu, İ. (1999). Bir Sosyal Siyaset Vasıtası Olarak Kâr Gütmeyen Kuruluşlar: ABD Örneği, (Yayınlanmamış Dok¬tora Tezi), İstanbul: İÜ SBE.
32. Uysal, T., & Kurt, G. (2016). Kâr amacı gütmeyen işletmelerde denetim: bir paradoks mu? Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(Muhasebe Denetimi Özel Sayısı), 1555-1559.
33. Verbruggen, S., Christiaens, J., & Milis, K. (2011). Can resource dependence and coercive isomorphism explain nonprofit organizations’ compliance with reporting standards? Nonprofit And Voluntary Sector Quarterly, 40(1), 5-32.
34. Yener, A. N. E. (2023). Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlarda Finansal Raporlama. İKSAD Yayınevi.