KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESAPLAMASINDA İŞ KANUNU İLE TÜRKİYE MUHASEBE STANDARTLARINDAKİ DÜZENLEMELERİN KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Bu çalışmanın amacı, kıdem tazminatı karşılığının hem İş Kanunu hem de Türkiye Muhasebe Standartlarındaki düzenlemelere göre hesaplama ve muhasebeleştirme esaslarını karşılaştırmalı olarak ortaya koymaktır. Kıdem tazminatı, hizmet sözleşmesinin kanunda sayılan nedenlerden biri ile sona ermesi halinde işveren tarafından yapılanbir ödemedir. Kıdem tazminatı işletmeler için bir sorumluluk, çalışanlar açısından da bir hak olarak her iki tarafıda ilgilendiren bir konudur. Kıdem tazminatı, hizmet sözleşmesi sona erdiğinde ve tazminata hak kazanıldığındaödenecektir. Ancak gelecekte ortaya çıkabilecek bu ödeme için her hesap döneminde karşılık ayrılması ve finansaltablolarda raporlanması TMS-19 “Çalışanlara Sağlanan Faydalar” standardında düzenlenmiştir. Türk vergi mevzuatında ise böyle bir karşılık ayırma zorunluluğu bulunmamaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yasalaşması ile Türkiye Muhasebe Standartlarını uygulama, 1 Ocak 2013’den itibaren zorunlu hale geleceğinden kıdemtazminatı karşılığının hesaplanması ve muhasebeleştirilmesi de zorunlu olarak uygulanacaktır. Konu üç ana bölümde ele alınarak incelenmiş ve birinci bölümde kıdem tazminatının yasal düzenlemelerdeki yeri ve karşılık ayırmauygulaması hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde kıdem tazminatı karşılığının hesaplanması, İş Kanunu veTMS-19 açısından ayrı ayrı incelenmiş ve örneklerle açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise hesaplanan kıdem tazminatı karşılığının muhasebeleştirilmesi ele alınmıştır. Burada da yine vergi mevzuatı ile TMS-19’a göre muhasebeleştirme karşılaştırmalı olarak açıklanmıştır

Anahtar Kelimeler

• Kıdem tazminatı karşılığı, kıdem tazminatı hesaplama, TMS-19

Öz

The objective of this study is to put forward the basis of the calculation and the accounting of termination indemnity provisions comparatively as to the arrangements in both the Turkish Labor Law and the Turkish AccountingStandards. Termination indemnity is a payment made in case of the termination of the employment contract fromone of the reasons enumerated at the law. Termination indemnity is a subjects related to both parties as being aresponsibility for corporations and a right from the point of employees. Termination indemnity shall be paid whenthe employment contract has ended and when the right to the indemnity is attained. However the provision of anallowance for this payment that may arise in the future and it being reported in the financial tables has been regulated in the standard TAS-19 “Advantages Granted to Employees”. In the Turkish Tax Legislation there is no suchobligation to provide for such an allowance. With the enacting of the Turkish Trade Law No. 6102, as the implementation of the Turkish Accounting Standards will become mandatory as of January 1st, 2013; the calculationand the accounting of provision for termination indemnity will be implemented mandatorily. The subject has been examined by considering it in three main parts and in the first part information about the place of the termination indemnity in legal arrangements and the implementation of the provision has been presented. In the secondpart the calculation of the termination indemnity has been examined separately from the Labor Law and TAS-19aspects and has been explained with samples. In the third part the accounting of the calculated termination indemnity has been considered. Accounting as to both the Turkish Tax Regulations and TAS-19 has been explained comparatively as well in here

Anahtar Kelimeler

• Provisions for termination indemnities, calculation of termination indemnities, IAS-19

Kaynakça

1. • Akdoğan, Nalan; Sevilengl, Orhan (2007). Türkiye Muhasebe Standartları İle Uyumlu Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulaması, 12.Baskı, Ankara:Gazi Kitabevi, s.469.
2. • Bayazıtlı, Ercan; Çelik, Orhan; Üstündağ, Saim (2006). Türkiye Muhasebe Standartlarına Genel Bakış, An- kara: Tesmer Yayın No: 67.
3. • Deloitte Academy (2007). Uluslararası Finansal Raporlama Standartları.
4. • Demir, Volkan (2006). “SPK Muhasebe Standartları Çerçevesinde Hata Kavramı ve Düzeltilmesi-Kıdem Taz- minatı Karşılığı Hesaplama Örneği”, Mali Çözüm Dergisi, Ağustos-Eylül-Ekim 2006, Sayı:77, s.40-51.
5. • Demir, Volkan (2009). “TMS-19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar”, Seçilmiş Türkiye Finansal Raporlama Standartları, 2.Baskı, İSMMMO Yayın No:99, s.199-210.
6. • Gökçen, Gürbüz; Ataman, Başak; Çakıcı, Cemal (2011). Türkiye Finansal Raporlama Standartları Uygula- maları, İstanbul: Türkmen Kitabevi.
7. • Gücenme Gençoğlu, Ümit ( 2007). Türkiye Muhasebe Standartları ve Uygulamalar, Türkmen Kitabevi.
8. • Morgül, Cüneyt (2009). “TMS-19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar”, UFRS/UMS Uyumlu Türkiye Muhasebe Standartları Uygulaması, Maliye ve Hukuk Yayınları, s.519-562.

9. • Örten, Remzi; Kaval, Hasan ve Karapınar, Aydın (2007). Türkiye Muhasebe-Finansal Raporlama Standartla- rı, Gazi Kitabevi.
10. • Özdemir, Cumhur Sinan (2010). İş Kanunu’na Göre İşveren ve İşçi Rehberi, Ankara: Adalet Yayınevi.
11. • Özdemir, Cumhur Sinan (2010). “Kıdem Tazminatı Uygulaması”, Vergi Dünyası Dergisi, Kasım-2010, Sa- yı:351, s.127-132.
12. • Özerhan Akbulut, Yıldız; Yanık, Serap (2010). Açıklamalı ve Örnek Uygulamalı Türkiye Muhasebe Standart- ları Türkiye Finansal Raporlama Standartları, Ankara: TÜRMOB Yayın No:377.
13. • Umdu, Ersin (2009). “Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?” Mali Pusula Dergisi, Yıl:5, Sayı:52, Nisan 2009, s.91-95.
14. • Ürel, Gürol (2009). Kurumlar Vergisi Kanunu Uygulaması, Ankara: Maliye ve Hukuk Yayınları.
15. • Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu (2010). Türkiye Muhasebe Standartları, Ankara.
16. • 1475 Sayılı İş Kanunu, 01.09.1971 Tarih ve 13943 Sayılı Resmi Gazete.