BANKACILIK SEKTÖRÜNDE ÇALIŞANLARIN MAKYAVELİST EĞİLİMLERİNDEN YOLA ÇIKARAK ETİK ALGILARINI BELİRLEME: MUĞLA İLİNDE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA

Öz

Makyavelist anlayış, özellikle işletme alanında yapılan çalışmalar üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Bu çalışma, özel bankalarda ve kamu bankalarında çalışanların Makyavelist eğilimleri ile etik algıları arasındaki ilişkiyi ve etkiyi incelemek amacını taşımaktadır. Çalışma Muğla ili Merkez ilçede çalışan 144 banka çalışanı üzerinde uygulanmıştır. Bunun için Mach IV ölçeği ve etik algı ölçeğini içeren bir anket hazırlanmıştır. Belirlenen metodolojiye uygun olarak veriler toplanmış ve çalışmanın temel hipotezine uygun olarak model hazırlanmıştır.Çalışmada önerilen araştırma modeli Yapısal Eşitlik Modeli olup LISREL 8.51 kullanılarak test edilmiştir. Yapısal eşitlik modeline göre alınan sonuçlardan yola çıkılarak, Makyavelist eğilim ile etik algılar arasında pozitifve istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte, Mach IV ölçeği kullanılarak bankacılık sektöründe yapılan diğer çalışmalar ile benzer sonuçlar elde edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Makyavelist Eğilim, Etik Algılar, Bankacılık Sektörü

Öz

Machiavellianism has tremendous influence on modern business communities. This study was aimed at analyzing the relationship and interaction effects between Machiavellianism orientation and ethical perceptionamong employees of private and public banks. Therefore, the question arises whether Machiavellian influencesare perceptibly high on Turkish bankers. The present study attempts to assess the ethical perception and Machiavellianism of 144 Bankers working in Mugla center. A questionnarie including the Mach IV scale and ethical perception scale.This study used self- reported methodology to collect a set of data for deriving the hypothesized model. Results from structural equation modeling analyses LISREL 8.51 revealed that Machiavellianist orientation and ethical perception are positively and significantly correlated. In addition to this, based onthe mean Mach IV scale, it was found that Machiavellianism orientation among employees in these banks were much higher compared to previous studies

Anahtar Kelimeler

• Machiavellianist Orientation, Ethical Perception, Banking Industry

Kaynakça

1. Ahmed, S. M. S. and Stewart, R. A. C. “Factor analysis of the Machiavellian scale”. Social Behavior and Personality, (9)1, 113-115, 1981.
2. Barbuto, J. E. and Reimers J. M. “Dispositional antecedents of intra-organizational influence tactics: A Metaanalysis”. Conference Proceedings, Tenth annual meeting of the Institute of Behavioral and Applied Management, Denver, Colorado. 2002.
3. Bigger, J. L. Machiavellianism in a Prospective Teacher Group. Education, 91- 96. 1978.
4. Bishop, C.T. How to Edit a Scientific Journal, ISI Pres, Philadelphia. 1984.
5. Calhoon, R. P. “Niccolo Machiavelli and the Twentieth Century Administrator”. Academy of Management Journal. 12 (6), 205- 212. 1969 .
6. Chau C., Coopery, K. A. And Irvinez, H. J. Beware the reformers: “A Machiavellian view of the accounting profession and public sector reform in Australia”, Presented in Fifth Asia Pacific Interdisciplinary Research in Accounting (APIRA) Conference, Auckland, New Zealand, 8-10 July 2007 (http://ro.uow.edu.au/commpapers/328 Erişim Tarihi:10.10.2009). 2007.
7. Christie, R and Geis, F. L. Studies in Machiavellianism. New York: Academic Press. 1970.
8. Christie, R., & Lehman, S. The structure of Machiavellian orientations. In R. Christie & Geis F. (Eds.), Studies in Machiavellianism. New York: Academic Press, pp. 359- – 387. 1970.

9. Chonko, L. B. “Machiavellianism: Sex Differences in the Profession of Purchasing Management”. Psychological Reports. 51, 645- 646. 1982.
10. Corzine, J., Buntzman, G. & Busch, E. “Machiavellianism in U. S. Bankers”. International Journal of Organizational Analysis. 7, 72- 83. 1999.
11. Demir, Ö. İktisat ve Ahlak, Liberte Yayınları, Eylül, Ankara. 2003.
12. Ferrel, O.C. and Faedrich, J. Business Ethics : Ethical Decision Making and Cases, Second Edition, Houghton Miflin Company, Boston. 1994.
13. Gable, M. & Topol, M. T. “Machiavellian Managers: Do They Perform Better.” Journal of Business and Psychology. 5(3), 355- 365). 1991.
14. Guterman, S. The Machiavellians, University of Nebraska Pres, Lincoln. 1970.
15. Halıcı, A. “İş Etiği ve İMKB’de İşlem Gören İşletmelerin Yazılı ve Resmi Açıklamalardaki Etik İçeriklerin Tespitine Yönelik Bir Araştırma”, İMKB Dergisi, Sayı:16. 2000.
16. Hitt, W.D. “Ethics and Leadership”, Battle Pres, Colombus, Richland. 1990.
17. Hollon, C. J. “Machiavellianism and Managerial Work Attitudes and Perceptions”. Psychological Reports. 52, 432- 434. 1983.
18. Hu, L.T. and Bentler, P.M. “Cutoff criteria for fit indexes incovariancestructure analysis: Conventional criteria versus new alternatives”. StructuralEquation Modeling, 6, 1–55. 1999.
19. Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. LISREL 8. User’s reference guide. Chicago, IL: Scientific Software. 1993.
20. Kemerlioğlu, E. Toplumsal Tabakalaşma ve Hareketlilik, Saray Medical Yayıncılık, İzmir. 1996.
21. Kuo, H. K., & Marsella, A. J., “The meaning and measurement of Machiavellianism in Chinese and American college students”. Journal of Social Psychology, 101, 165 – 173. 1977.
22. Ledeen, M. Machiavelli on Modern Leadership. New York: St. Martin’s Press. 1999.
23. Machiavelli, Niccolo. Prens, Türkçeye Çeviren: Canan Eyi, Gün Yayıncılık, İstanbul. 1999.
24. Machiavelli, Niccolo. Seçme Yazılar, Türkçeye Çeviren: Hüseyin Köse Öteki Ajans, Ankara. 2000.
25. Machiavelli, Niccolo. Hükümdar, Türkçeye Çeviren: Mehmet Özay, Metropol Yayınları:67, İstanbul. 2006.
26. Major, Rafael. “A New Argument for Morality: Machiavelli and the Ancients”, Political Research Quarterly, Volume: 60, Number: 2, June, pp. 171-179, 2007.
27. Mudrack, P. E. “Job involvement and Machiavellianism: Obsession- Compulsion or Detachment”. The Journal of Psychology. 123 (5), 491- 496. 1989.
28. Nelson, D.L. and Quick, J.C., “Organizational Behaviour, Foundations Realities And Challanges”, West Publishing Company, St. Poul M.N., 1997.
29. O’Neill, J. Piyasa-Etik-Bilgi ve Politika, Çeviren: Şen Süer KAYA, Ayrıntı Yayınları, İstanbul. 2001.
30. Okanes, M. M.& Murray, L. W. “Machiavellianism and Achievement Orientations among Foreign and American Master’s Students in Business Administration”. Psychological Reports. 50. 519-526. 1982.
31. Parkinson, G.H.R. “Ethics and Politics in Machiavelli”, The Philosophical Quarterly, Volume: 5, Number: 18, January, pp. 37-44. 1955.
32. Porter, L.W., Allen, R.W., Angle, H.L. “The Politics of Upward Influence In Organizations”, Resaerch In Organizational Behavior, Vol:3,pp:109-149. 1981.
33. Robbins, S. Organizational Behavior: Concepts, Controversies, Applications, International Edition, New Jersey, Prentice Hall Inc. 1998.
34. Schermerhon, J. R., Hunt, J. G., Osborn, R. N. Basic Organizational Behavior, John Wiley & Sons Inc., New York. 1995.
35. Sen, A. On Ethics and Economics, Blackwell Publishing, London. 1987.
36. Smith, A. The Theory of Moral Sentiments, The Glasgow Edition, Oxford. 1976.
37. Siu, W.S. & Tam, K.C. “Machiavellianism and Chinese Banking Executives in Hong Kong”, The International Journal of Bank Marketing. 13 (2), 15-21. 1995.
38. Siu, W. S. “Machiavellianism and Retail Banking Executives in Hong Kong”. Journal of Management Psychology. 13 (1/2), 28- 32. 1998.
39. Swain, J. “Machiavelli and Modern Management”. Management Decision. 40 (3), 281- 287. 2002.
40. Şimşek, Ö., F. Yapısal eşitlik modellemesine giriş: Temel İlkeler ve LISREL Uygulamaları. Ankara: Ekinoks Yayıncilik. 2006.
41. Traaen, T.J. A Matter of Ethics: Facing The Fear of Doing The Right Thing, Connecticut, Jai Pres Inc. 2000.
42. Vergana, F. Liberalizmin Felsefi Temelleri-Liberalizm ve Etik, Çeviren: Bülent ARIBAŞ, İletişim Yayınları, 1. Baskı, İstanbul. 2006.
43. Wakefield, R. L.”Accounting and Machiavellianism”. Behavioral Research in Accounting. 20 (1), 115- 119. 2008.
44. Wilde, Norman, “Machiavelli”, International Journal of Ethics, Volume: 38, Number: 2, January, pp. 212-225. 1928.
45. Williams, M. Lee, Vincent HAZLETON and Steve RENSHAW.. “The Measurement of Machiavellianism: A Factor Analytic and Correlational Study of Mach IV and Mach V”, Paper presented at the Annual Meeting of the International Communication Association, New Orleans, April. (http://www.eric.ed.gov/ERICWebPortal/custom/portlets/ Erişim Tarihi:21.10.2009). 1974.
46. Wilson, D. S., Near, D. & Miller, R. R. “Machiavellianism: A Synthesis of the Evolutionary and Psychological Literature”. Psychology Bulletin, 119 (2), 285-299. 1996.
47. Yerebakan, İ. “Makyavelizm ve Christoper Marlowe’dan Makyavelist Bir Oyun: The Jew of Malta ”, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Batı Dilleri ve Edebiyatı A.B.D., Yüksek Lisans Tezi, Erzurum. 1988.
48. Yusof, M. K. “The Relationships among Machiavellianism, Religiosity, Business Ethic and Entrepreneurial Performance”. Unpublished manuscript. 2009.