YAPI KOOPERATİFLERİNDE ŞEREFİYE SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Öz

Bu çalışmanın amacı yapı kooperatifçiliğinde uygulanmakta olan şerefiye yöntemleri ve bunların tahsil edilmesi hakkında bir görüş ortaya koymaktır. Yapı kooperatifçilik sistemi ülkemizde 1930’lu yıllardan beri insanlarınkonut ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılmaktadır. İlk başlarda Ankara’da ikamet eden memurların konut ihtiyacını karşılamak için başvurulan bu yöntem zamanla tüm yurt sathına yayılarak milyonlarca insanın ev sahibiolmasına imkân sağlamıştır.Yapı kooperatifçiliğinin bu kadar ilerlemesi beraberinde bir takım sorunlarında ortaya çıkmasına neden olmuştur. Dar ve sabit gelirli insanların ev sahibi olmak için kullandıkları bu sistemde şerefiye en büyük sorunlardanbiri olarak karşımıza çıkmaktadır. Konutların teslimi sırasında ortaya çıkan ve neredeyse bir konut maliyetinedenk gelen bu sorunun ortaya çıkış nedenleri ve alınması gereken tedbirler üzerinde durulmuştur

Anahtar Kelimeler

• Kooperatifçilik, şerefiye, yapı kooperatifi

Öz

The purpose of this study is to determine a method as to how to assess and collect betterment levies which have been used in housing cooperatives. Cooperative housing system has been used extensively to meet the housing needs of people in Turkey since 1930s. Initially, the system was only used to meet the housing needs of civil servants living in Ankara but later it spread throughout the country and provided millions of people with theopportunity to own their own homes.However, the wide spread of housing cooperatives brought about many problems. One of the greatest problemsin the housing cooperative system which low and steady income people use mostly to become home owners isthe problem of betterment levy.The reasons for the problems related to the betterment levies which appear during the delivery of the houses,which almost equal to the costs of the houses themselves,and the precautions which should be taken have been discussed

Anahtar Kelimeler

• Cooperatism, betterment levy housing cooperative

Kaynakça

1. AKIŞIK, Orhan; “Maddi Olmayan Duran varlık Kalemi: Şerefiye; Amerikan, Uluslararası ve Türk Muha- sebe Standartlarındaki Yeri”, Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, İstanbul Mayıs 2003, sayı 9, s.87–93
2. ARIKAN, Özlem; “IFRS’te Yapılan Son Değişikliklerle İşletme Birleşmelerinin Finansal Raporlanması”, Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, Eylül 2004, İstanbul, Sayı 13, ss.65–68
3. ASLAN, Sinan; “Uluslararası Finansal Raporlama Standartları ile Getirilen Yeni Düzenlemeler (15)”, Mu- hasebe ve Denetime Bakış Dergisi, Eylül 2004,İstanbul, Sayı 13,ss.52–57
4. AYDIN, Saadet; Türkiye’de Konut Sorununun Ekonomik Boyutları, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü, Basılmamış Doktora Tezi, Ankara, 2003
5. BENLİGİRAY, Yılmaz; Konut Kooperatiflerinin Finansmanı ve Finansal Yönetim, Anadolu Üniversitesi Ya- yınları, No:284, Eskişehir, 1988
6. ÇEVİK, Orhan Nuri; Kooperatifler Hukuku Uygulaması ve İlgili Mevzuat, Yetkin Yayınları, Ankara, 1990
7. ERGÜDEN, Selman; “Türkiye’de Konut Kooperatifçiliği Konut Kooperatiflerinin Yapısı”, XI. Türk Ko- operatifçilik Kongresi tebliği, TKK Yayını, No:57, Ankara, 1984, ss.45–53
8. ESEN, Figen ; “Kooperatifler ve Ülkemizdeki Durumu”, Karınca Dergisi, Sayı798, Haziran 2000, ss.13–18

9. GÜNEY, Selami; Türkiye’de Yapı Kooperatiflerinin Muhasebe ve Finansman Sorunlarının Belirlenmesi ve Çözüm Önerileri, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü, Basılmamış Doktora Te- zi, Erzurum,2009
10. İ.T.Ü. Yapı ve Deprem Uygulama Araştırma Merkezi Müdürlüğü, S.S. As Senem Konut Yapı Kooperatifi’ne Ait Şerefiye Raporu, Mayıs, 1999, İstanbul
11. International Labour Organization (ILO); Cooperative Managament and Administration Studies and Re- ports, 5.Baskı, Yeni Seri No.57, Geneva, 1971, s.5.
12. Internatıonal Labour Organızatıon (ILO); Housing Cooperatives Studies and Reports, Yeni Seri, No:66, Gene- va, 1964, s.7
13. KANOĞLU, Alaattin; “Konut Yapı Kooperatiflerinde Şerefiyeler” konulu görüşme, İstanbul, 27 Temmuz KARAYALÇIN, Murat; Türkiye’de Konut Yapımında Kooperatiflerin Yeri, Dünyada Mekân Konut Ko- operatifleri Semineri, Türk Kooperatifçilik Kurumu Yayını, No:64, Ankara, 1985
14. KELEŞ, Ruşen; Kentleşme Politikası, İmge Yayınları, 3.Baskı, Ankara, 1996
15. KURTULAN, Ahmet; Yapı Kooperatiflerinde Tekdüzen Hesap Planı Uygulaması ve Muhasebeleştirme, Gözlem Yayıncılık, 1.Baskı, 2000, Ankara
16. MALİYE BAKANLIĞI: Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri, No:1–3 MISIRLIOĞLU, İsmail Ufuk; Türkiye ve Uluslararası Muhasebe Uygulamalarında Şerefiye, Yaylım Yayın- cılık, İstanbul, 2001
17. MÜNGEN, Uğur; S.S. Çağdaş Eminkent Konut Yapı Kooperatifi Konutlarına Ait Şerefiye Raporu, İstan- bul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Yayın No:1153, İstanbul, Mayıs, 2002, s.35
18. ÖZMEN, Kemal; Yapı Kooperatifleri ve Uygulaması, Genişletilmiş 5. Baskı, Temel Yayınları, Yayın No:113, İstanbul, 2000
19. Vergi Usul Kanunu: İlk Tesis ve Taazzuv Giderleri ve Peştamallıklar. Madde 282. Kanun No:213, Kabul Ta- rihi: 4.1.1961
20. YURDAKUL, Hüseyin; “Konut Kooperatiflerine Girerken Nelere Dikkat Etmeli”, Karınca Dergisi, Kasım , Ankara, ss.5-12 http://www.malihaber.com/modules.php?name (03.02.2006)