DENETİM KOMİTESİ ÖZELLİKLERİ VE İHTİYATLILIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: BORSA İSTANBUL ÖRNEĞİ

Öz

kin bir denetim komitesinin varlığı, sermaye piyasasında finansal tablolar aracılığıyla sunulan bilgilerin vemuhasebe uygulamalarının tarafsızlığının ve güvenilirliğinin tesis edilmesine yardımcı olmaktadır. Bu çalışmanınamacı, denetim komitesi özellikleri ile ihtiyatlı muhasebe uygulamaları arasındaki ilişkiyi incelemektir. 2012 ve2013 yıllarında Borsa İstanbul’da işlem gören 434 halka açık şirketin yıllık faaliyet raporlarından elde edilenveriler t-testi ile analiz edilmiştir. Bulgular, denetim komitesi üyelerinin meşguliyeti ile ihtiyatlı muhasebe uygulamaları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Bu durum, denetim komitesinde bulunan meşgul üye sayısının şirketlerde ihtiyatlı uygulamaları artırdığına işaret etmektedir. Bunun yanında denetimkomitesi üyelerinin finansal uzmanlığı, mesleki tecrübesi, cinsiyet dağılımı ve denetim komitesinin büyüklüğüözelliklerinin ihtiyatlı muhasebe uygulamaları üzerine etkisini gösteren kanıtlara ulaşılamamıştır

Anahtar Kelimeler

• Denetim, Denetim Komitesi, İhtiyatlılık, Borsa İstanbul

THE ASSOCIATION BETWEEN AUDIT COMMITTEE CHARACTERISTICS AND ACCOUNTING CONSERVATISM: EVIDENCE FROM BORSA ISTANBUL

Öz

The presence of an effective audit committee helps maintain the objectivity and reliability of accounting practiceand the information in financial statements. The aim of this study is to investigate the association between auditcommittee characteristics and accounting conservatism. Data gathered from the annual reports of 434 publiccompanies quoted at the Borsa Istanbul in 2012 and 2013 is analyzed via the t-test. Findings show that there isa positive relationship between the busyness of audit committee members and accounting conservatism. In addition, directors’ professional expertise, prior industry experience and gender, as well as the size of audit committees are not significantly associated with accounting conservatism

Anahtar Kelimeler

• Auditing, Audit Committee, Conservatism, Borsa Istanbul

Kaynakça

1. Acar, Durmuş ve Aktürk Ahmet, “Muhasebede İhtiyatlılık Kavramı ve İMKB Sınai Endeksinde İşlem Gören İşletmelerde İhtiyatlılık Üzerine Bir Araştırma”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 2009, Vol.11, No.1, s.77-90.
2. Ahmed, A. S., Billings, B. K., Morton, R. M. ve Stanford-Harris, M., “The Role of Accounting Conservatism in Mitigating Bondholder-Shareholder Conflict”, The Accounting Review, 2002, Volume 77, Number 4, s. 867-890.
3. Ahmed, Anwer S. ve Duellman, Scott, “Accounting Conservatism and Board of Director Characteristics: An Empirical Analysis”, Journal of Accounting and Economics, July 2007, Volume 43, Number 2-3, s. 411-437.
4. Ahmed, Kamran ve Henry Darren, “Accounting Conservatism and Voluntary Corporate Governance Mechanisms by Australian Firms”, Accounting and Finance, 2012, Volume 52, s. 631-662.
5. Akhtaruddin, M. ve Haron, H., “Board Ownership, Audit Committees’ Effectiveness, and Corporate Voluntary Disclosures”, Asian Review of Accounting, 2010, Volume 18, Number 3, s. 245-259.
6. Akova, O., Tanrıverdi, H. ve Kahraman, C., “Otel İşletmelerinde İşgören Devir Hızına Etki Eden Risk Faktörlerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma”, 2015, Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, Cilt 6, Sayı 12, s.87-107.
7. Aktürk, Ahmet ve Acar, Durmuş, “Muhasebede İhtiyatlık Kavramı ve Temelleri”, Mali Çözüm Dergisi, EylülEkim 2012, s. 17-38.
8. Arioglu, Emrah ve Kaya A. Pinar, “Busyness and Advising at Borsa Istanbul Firms”, Borsa Istanbul Review, 2015, Volume 15, Number 2, s. 126-136.

9. Beasley, M. S., “An Empirical Analysis of the Relation Between the Board of Director Composition and Financial Statement Fraud”, The Accounting Review, 1996, Volume 71, Number 4, s. 443-465.
10. Beaver, W. H. ve Ryan S.G., “Biases and Lags in Book Value and Their Effects on the Ability of the Book-toMarket Ratio to Predict Book Return on Equity”, Journal of Accounting Research, 2000, Volume 38, Number 1, s. 127-148.
11. Bedard, J. ve Gendron Y., “Strengthening the Financial Reporting System: Can Audit Committees Deliver?”, International Journal of Auditing, 2010, Vol.14, No.2, s. 174-210.
12. Bedard, J., Chtourou, S.M. ve Courteau L., “The Effect of Audit Committee Expertise, Independence, and Activity on Aggressive Earnings Management”, Auditing: A Journal of Practice & Theory, 2004, Volume 23, s. 13-35.
13. Carter, D., Simkins B. ve Simpson W., “Corporate Governance, Board Diversity, and Firm Value”, The Financial Review, 2003, Volume 38, s. 33-53.
14. Chan, A, Liu G. ve Sun, J., “Independent Audit Committee Members’ Board Tenure and Audit Fees”, Accounting & Finance, 2013, Volume 53, Number 4, s. 1129-1147.
15. Chen, L.H., Folsom, D., Paek, W. ve Sami, H., “Accounting Conservatism, Earnings Persistence, and Pricing Multiples on Earnings”, Accounting Horizons, 2014, Volume 28, Number 2, s. 233-260.
16. Crockett, Michael ve Ali, Muhammad Jahangir, “Auditor Independence and Accounting Conservatism”, International Journal of Accounting & Information Management, 2015, Volume 23, Number 1, s. 80-104.
17. Defond, M., Hann, R.N. ve Hu, X., “Does the Market Value Financial Expertise on Audit Committees of Board of Directors?”, Journal of Accounting Research, 2005, Volume 43, Number 2, s. 153-193.
18. DeZoort, F. ve Salterio, S., “The Effects of Corporate Governance Experience and Financial Reporting and Audit Knowledge on Audit Committee Members’ Judgments”, Auditing: A Journal of Practice and Theory, 2001, Volume 20, Number 2, s. 31-47.
19. DeZoort, F., “An Analysis of Experience Effects on Audit Committee Members’ Judgments”, Accounting, Organizations & Society, 1998, Volume 23, Number 1, s. 1-22.
20. Dichev, I., ve Tang V., “Matching and the Changing Properties of Accounting Earnings Over the Last 40 Years”, The Accounting Review, 2008, Volume 83, Number 6, s. 1425-1460.
21. Erdoğan, Nurten ve Çubukçu Sezen, “Tutuculuğun Kurumsal Yönetim Anlayışı Üzerindeki Etkileri”, Muhasebe ve Denetime Bakış, Ekim 2010, s. 53-66.
22. Erhardt, N., Werbel J. ve Shrader C., “Board of Director Diversity and Firm Financial Performance”, Corporate Governance: An International Review, 2003, Vol. 1, s. 102-110.
23. Ertuğrul, Ayşe Nilgün, “Geleneksel Muhasebeden Uluslararası Finansal Raporlamaya Geçişte İhtiyatlılık Kavramı”, Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt 7, Sayı 1, s. 215-227.
24. Feltham, G., ve Ohlson, J.A., “Valuation and Clean Surplus Accounting for Operating and Financial Activities”, Contemporary Accounting Research, 1995, Volume 11, s. 689-731.
25. Francis, B., Hasan, I., Park, J.C. ve Wu, Q., “Gender Differences in Financial Reporting Decision Making: Evidence from Accounting Conservatism”, Contemporary Accounting Research, 2014, s. 1-34, doi: 10.1111/1911- 3846.12098.
26. Goodstein, J., Gautam, K. ve Boeker, W., “The Effects of Board Size and Diversity on Strategic Change”, Strategic Management Journal, 1994, Volume 15, No 3, s. 241-250.
27. Gökmen, Mehpare Karahan, “Accounting Conservatism: A Literature Review”, Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 2013, Cilt 6, Sayı 2, s. 1-21.
28. Gökmen, Mehpare Karahan, “An Empirical Study on Conditional Conservatism and Value Relevance of Earnings”, International Journal of Social Science, 2013, Volume 6, Number 2, s. 1697-1720.
29. Haniffa, R. ve Cooke, T.E., “The Impact of Culture and Governance on Corporate Social Reporting”, Journal of Accounting & Public Policy, 2005, Vol. 24, No. 5, s. 391-430.
30. Hui, K.W., Matsunaga, S. ve Morse D., “The Impact of Conservatism on Management Earnings Forecasts”, Journal of Accounting and Economics, 2009, Volume 47, Number 3, s. 192-207.
31. Hundal, Shab, “Independence, Expertise and Experience of Audit Committees: Some Aspects of Indian Corporate Sector”, American International Journal of Social Science, July 2013, Volume 2, Number 5, s. 58-75.
32. Ittonen, Kim, Miettinen, Johanna ve Vahamaa Sami, “Does Female Representation on Audit Committees Affect Audit Fees?”, Quarterly Journal of Finance and Accounting, 2010, Volume 49, Number 3-4, s. 113-139.
33. Johnson, J. ve Powell P., “Decision Making, Risk and Gender: Are Managers Different?”, British Journal of Management, 1994, Volume 5, s. 123-138.
34. Kaban, Nihan, “Muhasebenin İhtiyatlılık Kavramının Karşılıklar ve Yedekler Açısından Karşılaştırmalı Bir İncelemesi”, 2007, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
35. Kandemir, Tuğrul ve Akbulut Halim, „Bağımsız Denetimin Etkinliğinde Denetimden Sorumlu Komitenin Rolü: Türkiye’deki Bağımsız Denetim Firmalarına Yönelik Bir Araştırma”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 2013, Cilt 9, Sayı 20, s. 37-55.
36. Kim, M. ve Kross, W., „The Ability of Earnings to Predict Future Operating Cash Flows Has Been Increasing-not Decreasing”, Journal of Accounting Research, 2005, Volume 43, Number 5, s. 753-780.
37. Kim, Y., Li, S., Pan, C. ve Zuo, L., “The Role of Accounting Conservatism in the Equity Market: Evidence from Seasoned Equity Offerings”, Accounting Review, 2013, Volume 88, Number 4, s. 1327-1356.
38. Klein, A., “Audit Committee, Board of Director Characteristics, and Earnings Management”, Journal of Accounting and Economics, 2002, Volume 33, Number 3, s. 375-400.
39. Krishnan, J. ve Lee, J.E., “Audit Committee Financial Expertise, Litigation Risk, and Corporate Governance”, Auditing: A Journal of Practice and Theory, 2009, Volume 28, s. 241-261.
40. LaFond, R. ve Watts, R.L., “The Information Role of Conservatism”, Accounting Review, 2008, Volume 83, Number 2, s. 447-478.
41. Li, J., Mangena, M. ve Pike, R., “The Effect of Audit Committee Characteristics on Intellectual Capital Disclosure”, The British Accounting Review, 2012, Volume 44, Number 2, s. 98-110.
42. Lim, Roslinda, “Are Corporate Governance Attributes Associated with Accounting Conservatism?”, Accounting & Finance, 2011, Volume 51, Number 4, s. 1007-1030.
43. Lin, J.W., Li, J.F. ve Yang, J.S., “The Effect of Audit Committee Performance on Earnings Quality”, Managerial Auditing Journal, 2006, Volume 21, Number 9, s. 921-933.
44. Mangena, M. ve Pike, R., “The Effect of Audit Committee Shareholding, Financial Expertise and Size on Interim Financial Disclosures”, Accounting & Business Research, 2005, Volume 35, Number 4, s. 327-349.
45. Özkan, S., Karaibrahimoğlu, Y. ve Acar, E.E., “Accounting Conservatism in the post-IFRS Period: Do Provisions Matter?”, İktisat İşletme ve Finans, 2013, Volume 28, Number 324, s. 109-130.
46. Ruch, George ve Taylor Gray, “Accounting Conservatism: A Review of the Literature”, Journal of Accounting Literature, 2015, Volume 34, s. 17-38.
47. Sevim, Şerafettin ve Eliuz Ayşenur, “Denetim Komitelerinin İç Denetimin Etkinliği Üzerindeki Rolleri ve İMKB’de Bir Araştırma”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 2007, Volume 36, s. 60-70.
48. Stewart, J. ve Munro L. “The Impact of Audit Committee Existence and Audit Committee Meeting Frequency on the External Audit: Perceptions of Australian Auditors”, International Journal of Auditing, 2007, Volume 11, Number 1, s. 51-69.
49. Sultana, Nigar, “Audit Committee Characteristics and Accounting Conservatism”, International Journal of Auditing, 2015, s. 1-15, doi:10.1111/ijau.12034.
50. Thiruvadi, Sheela ve Huang Hua-Wei, “Audit Committee Gender Differences and Earnings Management”, Gender in Management: An International Journal, 2011, Volume 26, Number 7, s. 483-498.
51. TÜSİAD, “Uygulama Örnekleri ile Birlikte A’dan Z’ye Denetim Komiteleri”, Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği, Haziran 2012, Yayın No:527.
52. Uzay, Şaban, “İşletmelerde Denetimin Etkinliğini Sağlamada Denetim Komitesinin Rolü ve Türkiye’de Uygulanabilirliği”, Muhasebe ve Denetime Bakış, 2003, Cilt 3, No 8, s. 71-82.
53. Williams, K. ve O’Reilly C., “Demography and Diversity in Organizations: A Review of 40 Years Research”, Research in Organizational Behavior, 1998, Volume 20, s. 77-140.
54. Xie, B., Davidson, W.N. ve DaDalt, P.J., “Earnings Management and Corporate Governance: The Role of the Board and Audit Committee”, Journal of Corporate Finance, 2003, Volume 9, Number 3, s. 295-316.
55. Yang, J. ve Krishnan, J., “Audit Committees and Quarterly Earnings Management”, International Journal of Auditing, 2005, Volume 9, Number 3, s. 201-219.
56. Yunos, R.M., Syahrul, A.A. ve Normala S., “The Influence of Internal Governance Mechanisms on Accounting Conservatism”, Procedia - Social and Behavioral Sciences 2014, Volume 164, s. 501-507.
57. Yücel, E., Ertan, Y. ve Saraç M., “Kurumsal Yönetim Endeksinde Yer Alma ve Denetim Süresi İlişkisi: Konsolide Finansal Tablo Düzenleme Yükümlülüğü Olmayan Borsa İstanbul İşletmeleri Uygulaması”, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 2013, Cilt 42, Sayı 2, s. 351-363.
58. Zhang, J., “The Contracting Benefits of Accounting Conservatism to Lenders and Borrowers”, Journal of Accounting and Economics, 2008, Volume 45, s. 27-54.