YENİ KUŞAK HAK OLARAK ÇEVRE HAKKI

Öz

Environmental issues show increase constantly based on technological developments and process of urbanization. Threatening the habitat by increasing issues, required to arrange environmental right as a separate right. The idea of leaving a habitable environment for future generations and the importance of environmental right are increasing day by day. Environmental right which is one of the Third Generation Rights emphasizes the subject of the next generations had the environmental right. Environmental right gives responsibilities to individuals, nongovernmental organizations, governments and requires to participation in environmental policy and environmental management process. Environmental right is a human right with this aspect, which requires cooperation of all countries. In this study, considering the development of environmental right as a human right nationally and internationally

Anahtar Kelimeler

• Human rights, environmental right, solidarity rights, sustainable development, third generation rights

YENİ KUŞAK HAK OLARAK ÇEVRE HAKKI

Öz

Çevre sorunları, teknolojik gelişmeler ve kentleşme surecine bağlı olarak sürekli artış göstermektedir. Artan sorunların yaşam alanını tehdit etmesi, çevre hakkının ayrı bir hak olarak düzenlenmesini gerektirmiştir. Gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre bırakabilme düşüncesi ve çevre hakkının önemi her geçen gün artmaktadır. Üçüncü Kuşak haklar arasında yer alan çevre hakkı, gelecek nesillerin çevre hakkına sahip olduğu hususuna vurgu yapmaktadır. Çevre hakkı, bireylere, sivil toplum kuruluşlarına ve devletlere sorumluluklar yüklemekte, çevre politikalarına ve çevresel yönetim sürecine katılımı gerektirmektedir. Bu yönüyle çevre hakkı, tüm ülkelerin işbirliğini gerektiren bir insan hakkıdır. Bu çalışmada, çevre hakkının bir insan hakkı olarak ulusal ve uluslararası alanda gelişimi ele alınmaktadır

Anahtar Kelimeler

• İnsan hakları, çevre hakkı, dayanışma hakları, sürdürülebilir kalkınma, üçüncü kuşak haklar

Kaynakça

1. ÇÖRTOĞLU, SAHİR: Komşuluk Hukukunda Taşınmaz Mülkiyetinin Kullanılmasının Çevreye Etki ve Sonuçları (MK 661), AİTİA Yayınları, An- kara 1982,
2. ÇOTUKSÖKEN, Betül; “İnsan Haklarının Korunmasının Felsefi Te- melleri”, Hukuk Felsefesi ve Sosyoloji Arşivi, Haz.: Hayrettin Ökçesiz, No: 4, 2002,
3. EKİNCİ, Oktay: “5 Haziran 1972 Bildirgesi Işığında İnsan Hakları ve Çevre”, Yeni Türkiye Dergisi,İnsan Hakları Özel Sayısı II, S. 22, Ankara 1998,
4. ENGİN, Zeynep; İnsan Haklarının Evrimi ve Sınıflandırılmasıhttp:// www.sodev.org.tr/Okullar/SDO/ders_notlari/insan_Haklarinin_Evrimi. htm
5. JAMALI, Tarık; “Katrina Kasırgası ve Kyoto Protokolü”, Dünya Gaze- tesi, 05.09.2005.
6. KABOĞLU, İbrahim Ö.; İnsan Haklarının Hukuksal Yapısı, (Özgürlük- ler Hukuku) Afa Yayınları, İstanbul 1998,
7. KABOĞLU, İbrahim Ö.; İnsan Haklarının Gelişmeci Özelliği ve Anaya- sa Yargısı”(Anayasa Yargısı),Cilt 9 (1992),
8. KABOĞLU, İbrahim Ö.; Çevre Hakkı”,(İnsan Hakları),YKY, İstanbul 2000,

9. KANTAR, H. Elvend; “Çevre Hukukunda Sorumluluk Kavramı”, IB- D,C. 58, S. 1-2-3, İstanbul, Ocak-Şubat-Mart 1984,
10. KAPANİ, Münci; Kamu Hürriyetleri, AÜHFY, 6. bası, Ankara 1981,
11. KARAKAYA, Etem/ÖZÇAĞ, Mustafa; “Türkiye Açısından Kyoto Pro- tokolü’nün Değerlendirilmesi ve Ayrıştırma Yöntemi ile CO2 Emisyonu Belirleyicilerinin Analizi”, 6-9 Eylül 2003 tarihleri arasında Ankara’da dü- zenlenen VII. ODTÜ Ekonomi Konferansı’nda sunulan tebliğ,
12. KELEŞ, Ruşen / ERTAN, Birol; Çevre Hukuku’na Giriş, İmge Kitapevi, Ankara 2002,
13. KUZU, Burhan; Sağlıklı ve Dengeli Bir Çevrede Yaşama Hakkı, Fakül- teler Matbaası, İstanbul 1997.
14. ÖZDEK, Yasemin E.; İnsan Hakkı Olarak Çevre Hakkı, TODAİE Yayın- ları, Ankara 1993,
15. ÖNDÜL, Hüsnü; “Kentli Haklarının Kavramsal Temelleri, İnsan Hak- larının Kavramsal Temelleri”, İnsan Hakları Derneği Yayınları, Ankara, 2000,
16. ÖZBUDUN, Ergun; Türk Anayasa Hukuku, Yetkin Yayınları, 3. baskı, Ankara 1993,
17. TEZCAN, Durmuş/ ERDEM, Mustafa Ruhan/ SANCAKTAR, Oğuz/ ÖNOK, RİFAT Murat; İnsan Hakları El Kitabı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2011,
18. TURGUT, Nükhet; Çevre Hukuku,Yenilenmiş 2. Bası, Savaş Yayınevi, Ankara 2001,
19. UYGUN, Oktay; “İnsan Hakları Kuramı”, YKY, İstanbul 2000,