MÜZAKERECİ DEMOKRASİ ve UYGULAMA YÖNTEMİ OLARAK “VATANDAŞ JÜRİLERİ” YAKLAŞIMI

Öz

Batının temsili demokrasilerinde kamusal alanın yerine getirdiği işlev,
siyaset bilimcilerin uzun süredir üzerinde çalıştığı bir konudur. Seçilmiş
temsilciler ve seçmenler arasındaki yabancılaşma, medya ve özel şirketlerin
kamuoyu ve kamu kuruluşları üzerindeki etkisi, toplumsal gruplar
arasındaki kültürel ve diğer alanlarda yaşanan bölünmüşlüklerle ilgili
kaygılar araştırmacılar tarafından sıklıkla dile getirilmektedir. Bu bağlamda,
doğrudan demokrasi ile benzerlikler taşıyan müzakereci demokrasi
modeli, bu türden kaygıların giderilmesinde, devlette kurumların ve
kuralların oluşturulmasında ve her türlü sorunun çözümünde karşılıklı
görüşmeyi ve katılımı esas alır. Müzakereci demokrasinin uygulama modellerinden
biri olan vatandaş jürileri yaklaşımı da esas olarak vatandaşların
kamusal karar alma süreçlerine katılımına vurgu yapmaktadır. Bu
makale, liberal demokrasiye siyasal katılım noktasında getirilen eleştirilere
çözüm olarak önerilen müzakereci demokrasi ve vatandaş jürileri
yaklaşımının anlaşılabilirliğinin artırılmasına yönelik teorik tartışmalar
üzerine odaklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Müzakereci demokrasi, vatandaş jürileri, kamusal alan, siyasal katılım

Kaynakça

1. ABELSON Julia, FOREST Pierre-Gerlier, EYLES John, SMITH Patricia,
2. MARTIN Elisabeth ve GAUVIN Francois-Pierre, “Deliberations about
3. Deliberative Methods: Issues in the Design and Evaluation of Public
4. Participation Processes”, Social Science and Medicine, S. 57, No. 2, 2003.
5. ARDENT Hannah, İnsanlık Durumu (çev. Bahadır Sina Şener), İstanbul,
6. İletişim Yay., 1994.
7. ARMOUR Audrey, “‘The Citizens’ Jury Model Of Public Participation:
8. A Critical Evaluation”, içinde RENN Ortwin, WEBLER Thomas ve

9. WIDEMANN P. (Eds.), Fairness and Competence in Citizen Participation,
10. Dordrecht, Kluwer Academic Publishers, 1995.
11. BARBER Benjamin, Güçlü Demokrasi (Yeni Bir Çağ İçin Katılımcı
12. Siyaset) (çev. Mehmet Beşikçi), İstanbul, Ayrıntı Yay., 1995.
13. BELL Daniel A., “Democratic Deliberation: The Problem of
14. Implementation”, içinde MACEDO Stephen (Ed.), Deliberative Politics:
15. Essays on Democracy and Disagreement, New York, Oxford University
16. Press, 1999.
17. BELLAMY Richard, Political Constitutionalism: A Republican Defense
18. of the Constitutionality of Democracy, New York, Cambridge University
19. Press, 2007.
20. BENHABIB Seyla (Ed.), Müzakereci Bir Demokratik Meşruiyet Modeline
21. Doğru: Demokrasi ve Farklılık-Siyasal Düzenin Sınırlarının Tartışmaya
22. Açılması (çev. Zeynep Gürata ve Cem Gürsel), İstanbul, Dünya Yerel ve
23. Demokrasi Akademisi Yayını (WALD), 1999a.
24. BENHABIB Seyla, Modernizm, Evrensellik ve Birey (çev. M. Küçük),
25. İstanbul, Ayrıntı Yay., 1999b.
26. BOHMAN James, “Citizenship and Norms of Publicity”, Political Theory,
27. S. 27, No. 2, 1999, s. 176-202.
28. BOHMAN James, “Survey Article: The Coming of Age of Deliberative
29. Democracy”, Journal of Political Philosophy, S. 6, No. 4, 1998.
30. COHEN Joshua, Müzakereci Bir Demokratik Meşruiyet Modeline
31. Doğru: Demokrasi ve Farklılık-Siyasal Düzenin Sınırlarının Tartışmaya
32. Açılması (çev. Zeynep Gürata ve Cem Gürsel), İstanbul, WALD Yayınları,
33. -
34. COHEN Joshua, “Deliberation and Democratic Legitimacy”, içinde
35. HAMLİN Alan ve PETTIT Philip (Eds.), The Good Polity, Cambridge,Basil Blackwell, 1989.
36. CROSBY Ned, KELLY Janet M. ve SCHAEFER Paul, “Citizens’ Panels: a
37. New Approach to Citizen Participation”, Public Administration Review,
38. S. 46, 1986.
39. CUNNINGHAM Frank, Theories of Democracy: A Critical Introduction,
40. Psychology Press, Routledge Contemporary Political Philosophy, 2002.
41. DEMİR Nesrin, “Demokrasinin Temel İlkeleri ve Modern Demokrasi
42. Kuramları”, Ege Akademik Bakış, S. 10, No. 2, 2010.
43. ERDOĞAN Mustafa, “Müzakereci Demokrasi ve Sınırları”, İstanbul
44. Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (10. Yıl’a Armağan), S. 11,
45. No. 22, 2012.
46. EVANS Sara M. ve BOYTE Harry C., Free Spaces: The Sources of
47. Democratic Change in America, New York, Harper and Row, 1992.
48. FOX James C. ve MILLER Hugh, Postmodern Public Administration:
49. Toward Discourse, USA, Sage Publications, 1995.
50. GALSTON William A., “Diversity, Toleration, and Deliberative Democracy:
51. Religious Minorities and Public Schooling”, içinde MACEDO Stephen
52. (Ed.), Deliberative Politics: Essays on Democracy and Disagreement,
53. New York, Oxford University Press, 1999.
54. GORZ Andrê, Yaşadığımız Sefalet (çev. Nilgün Tutal), İstanbul, Ayrıntı
55. Yay., 2001.
56. GOULD Carol, “Çeşitlilik ve Demokrasi: Farklılıkların Temsili” (çev.
57. Zeynep Gürata vd.), içinde BENHABIB Seyla (Ed.), Demokrasi ve
58. Farklılık, İstanbul, Demokrasi Kitaplığı (WALD), 1999.
59. GREIFF Pablo De, “Deliberative Democracy and Group Representation”,
60. Social Theory and Practice, S. 26, No. 3, 2000.
61. GUTMANN Amy ve THOMPSON Dennis Frank, Why Deliberative
62. Democracy, New Jersey, Princeton University Press, 2004.
63. HABERMAS Jurgen, Kamusallığın Yapısal Dönüşümü (çev. Tanıl Bora
64. ve Mithat Sancar), İstanbul, İletişim Yay., 2010.
65. HABERMAS Jurgen, Kamusal Alan (der. M. Özbek), İstanbul, Hil
66. Yayınları, 2004.
67. HABERMAS Jurgen, “Öteki” Olmak, “Öteki”yle Yaşamak: Siyaset
68. Kuramı Yazıları (çev. İlknur Aka). İstanbul, YKY, 2002a.
69. HABERMAS Jurgen, Küreselleşme ve Milli Devletlerin Akıbeti (çev.Medeni Beyaztaş), İstanbul, Bakış, 2002b.
70. HABERMAS Jurgen, İletişimsel Eylem Kuramı, I-II (çev. M. Tüzel),
71. İstanbul, Kabalcı Yayınevi, 2001.
72. HABERMAS Jurgen, Theory of Law and Democracy (çev. William Rehg),
73. Cambridge, MIT Press, 1998.
74. HARTZ-KARP Janette ve BRIAND Michael K., “Institutionalizing
75. Deliberative Democracy”, Journal of Public Affairs, S. 9, 2009, s. 125-41.
76. HASDEMİR Tuba Arsak ve COŞKUN Mustafa Kemal, “Kamusal Alan ve
77. Toplumsal Hareketler”, AÜSBF Dergisi, S. 63, No. 1, 2008, s. 121-49.
78. HUITEMA Dave, KERKHOF Marleen van de ve PESCH Udo, “The
79. Nature of the Beast: Are Citizens’ Juries Deliberative or Pluralist?”, Policy
80. Sciences, S. 40, 2007, s. 287-311.
81. KENYON Wendy, NEVIN Ceara ve HANLEY Nick, “Enhancing
82. Environmental Decision-Making Using Citizens’ Juries”, Local
83. Environment, S. 8, No. 2, 2003, s. . 221-32.
84. KNIGHT Jack ve JOHNSON James, “Aggregation and Deliberation: On
85. the Possibility of Democratic Legitimacy”, Political Theory, S. 22, No. 2,
86. , s. 277-96.
87. KYMLICKA Will, “Yükümsüz Özne”, içinde BERTEN Andre, SILVEIRA
88. Pablo da ve POURTOIS Herve (Eds.), Liberaller ve Cemaatçiler (çev. B.
89. Demir), Ankara, Dost Kitabevi, 2006.
90. LACLAU Ernesto ve MOUFFE Chantal, Hegemonya ve Sosyalist Strateji
91. (Radikal Demokratik Bir Politikaya Doğru) (çev. Ahmet Kardam),
92. İstanbul, İletişim Yay., 2008a.
93. LEWIS Robert S., “Citizen Leagues: Free Spaces of Deliberative
94. Democracy”, National Civic Review, S. 83, No .4, 1994, s. 469-78.
95. LIJPHART Arend, Demokrasi Motifleri (Otuzaltı Ülkede Yönetim
96. Biçimleri ve Performansları) (çev. Güneş Ayaş ve Utku Umut Bulsun),
97. İstanbul, Salyangoz Yay., 2006.
98. MOUFFE Chantal, Siyasal Üzerine (çev. Mehmet Ratip), İstanbul, İletişim
99. Yay., 2010.
100. MOUFFE Chantal, “Deliberative Democracy or Agonistic Pluralism?”,
101. Social Research, S. 66, No. 3, 1999, s. 745-58.
102. MOUFFE Chantal, Siyasetin Dönüşü (çev. Fahri Bakırcı ve Ali Çola),
103. Ankara, Epos Yay., 2008. ÖZALP Ahmet, “Liberal Demokrasinin Derinleştirilmesi Gereği ve
104. Müzakereci Demokrasi”, Uluslararası Davraz Kongresi, Süleyman
105. Demirel Üniversitesi (24-27 Eylül 2009), idc.sdu.edu.tr/tammetinler/ demokrasi/
106. demokrasi17.pdf.
107. ÖZBEK M., “Giriş: Kamusal Alanın Sınırları”, içinde HABERMAS Jurgen
108. (der. M. Özbek), Kamusal Alan, İstanbul, Hil Yayınları, 2004.
109. PENNNINGTON Mark, “Democracy and the Deliberative Conceit”,
110. Critical Review, S. 22, No. 2-3, 2010.
111. POGGI Gianfranco, Çağdaş Devletin Gelişimi (çev. Ş. Kut ve B. Toprak),
112. İstanbul, Hürriyet Vakfı Yayınları, 1991.
113. RYAN Alan, “In a Conversational Idiom”, Social Research, S. 65, No. 3,
114. -
115. SCHMIDT Anfred G., Demokrasi Kuramlarına Giriş (çev. M. Emin
116. Köktaş), 2. Baskı, Vadi Yayınları, Ankara, 2000.
117. SİTEMBÖLÜKBAŞI Şaban, “Liberal Demokrasinin Çıkmazlarına Çözüm
118. Olarak Müzakereci Demokrasi”, Akdeniz Üniversitesi İİBF Dergisi, S.
119. , 2005.
120. SMITH Graham ve WALES Corinne, “Citizens’ Juries and Deliberative
121. Democracy”, Political Studies, S. 48, No. 1, 2000.
122. SMITH Graham ve WALES Corinne, “The Theory and Practice of Citizens’
123. Juries”, Policy and Politics, S. 27, No. 3, 1999.
124. WALZER Michael, “Deliberation, and What Else?”, içinde MACEDO
125. Stephen (Ed.), Deliberative Politics: Essays on Democracy and
126. Disagreement, New York, Oxford University Press, 1999.
127. WARD Hugh et al. “Open Citizens’ Juries and the Politics of Sustainability”,
128. Political Studies, S. 51, No. 2, 2003.
129. YOUNG Iris Marison, İletişim ve Öteki: Müzakereci Demokrasinin
130. Ötesinde (çev. Zeynep Gürata ve Cem Gürsel), İstanbul, WALD Yayınları,
131. -