BİREYSEL BAŞVURU SÜRECİYLE DEĞİŞEN YARGISAL PARADİGMA VE ADİL YARGILANMA HAKKI EKSENİNDE İDARİ YARGIDA RE’SEN ARAŞTIRMA İLKESİ

2010 Anayasa reformuyla bireysel başvuru Türk Hukuk Sistemi’ne dâhil edilmiştir. Yargılamanın sonuna yeni bir aşama eklemlenerek gerçekleştirilen bu reformla yargı sisteminde bir dönüşüm süreci de başlamıştır. Nitekim bazı konularda yıllardır uygulanan yargılama pratikleri terk edilmeye, istikrar kazanan içtihatlardan dönülmeye başlanmıştır. Bunlar Türk Yargısında değişen paradigmanın birer göstergeleridir. Söz konusu değişimde, maddi haklardan ziyade yargının bizzat faaliyetlerinin adil olmasını arayan adil yargılanma hakkı asıl dönüştürücüdür. Dolayısıyla yeni dönemde Türk Yargısı,  Anayasa Mahkemesi eliyle yürütülen yargılamanın adilliği denetimiyle karşı karşıyadır. Doğal olarak bireysel başvuru süreciyle yargıda yaşanan devrim idari yargıyı da etkilemiş, onun da birçok içtihadının ve uygulamasının değişmesine neden olmuştur. Öte yandan idari yargı ülkemizde re’sen araştırma ilkesi üzerine bina edilmiştir. Tarafların her hangi bir katkısı olmasa dahi tek başına adil olması gereken bir düstura sahiptir. Ancak buna rağmen bireysel başvuruda verilen bazı ihlal kararları bu ilkenin yeni duruma göre yeniden yorumlanması gerekliliğini ortaya koymuştur.  Çalışma, idari yargıda geçerli re’sen araştırma ilkesinin adil yargılanma hakkı güvencelerine göre ve sessizce yeniden inşa edildiğini, bunun hem bir gereklilik hem de yeni sürecin doğal seyri olduğunu vurgulamak maksadıyla kaleme alınmıştır. Re’sen araştırma ilkesinin “hak merkezli” yeni yargısal paradigmaya göre yorumlanması gerektiğini ortaya koymak ise çalışmanın bir diğer gayesidir.