Kur’ân-ı Kerîm’in Kitâb-ı Mukaddes’ten Türediği İddiaları Üzerine Bir Dinler Tarihi Perspektifi
Öz
Batı literatüründe, özellikle oryantalist çevrelerde, Kur’ân’ın Kitâb-ı Mukaddes’ten “iktibas” yoluyla oluşturulduğu iddiası sıkça dile getirilmektedir. Bu iddia, hem tarihsel hem de teolojik açıdan tartışmalı bir zemine sahiptir. Çalışmanın nihai amacı, “Kur’ân’ın Kitâb-ı Mukaddes’ten kopya ya da iktibas olduğu” iddiasının hangi açılardan temelsiz kaldığını ortaya koymak ve Kur’ân’ın kendine özgü yapısını tarihsel ve teolojik bağlamda değerlendirmektir. Metodoloji açısından makale, Dinler Tarihi disiplininin tarihsel-fenomenolojik, mukayeseli ve hermeneutik metotlarını kullanmaktadır. Bu bağlamda Kitâb-ı Mukaddes’teki anlatılar ile Kur’ân’daki kıssa ve tarihsel göndermeler arasındaki benzerlik ve farklılıklar karşılaştırmalı bir şekilde incelenmektedir. Ayrıca Kur’ân’ın metinsel bütünlüğü ve üslup özellikleri teolojik yöntemle analiz edilmektedir. Bulgular ve sonuç açısından bakılacak olursa, dinler tarihi klasik metodolojisi, iki kutsal kitabın ortak anlatılarını ve özellikle Meryem ile İsa Mesih hakkındaki tasvirleri karşılaştırmalı bir şekilde ele aldığında, Kur’ân’ın özgünlüğünü zedelemek yerine onun tevhidî çerçevede mevcut geleneklerle girdiği uyumlu fakat bağımsız ilişkileri açığa çıkarmaktadır. Özellikle tarihsel-fenomenolojik analiz, Kur’ân’ın “kopya” değil, bilakis mevcut gelenekleri tashih eden ve yeni bir tevhid perspektifiyle yorumlayan bir vahiy olduğunu göstermektedir. Araştırmanın, Türkçe literatürde konunun kapsamlı bir şekilde ele alınmasına yönelik öncü çalışmalardan biri olacağı ve Kur’ân-ı Kerîm’in kapsayıcılığını ortaya koyması bakımından önemli akademik katkı sunacağı kanısındayız.
Anahtar Kelimeler
A History of Religions Perspective on the Claims that the Qur'an is Derived from the Bible
Öz
The claim that the Qur'an was composed through "borrowing" from the Bible is frequently raised in Western literature, particularly in orientalist circles. This claim rests on historically and theologically contested ground. The aim of the study is to demonstrate in what respects the assertion that "the Qur'an is a copy or borrowing from the Bible" remains unfounded, and to evaluate the Qur'an's distinctive structure within its historical and theological context. In terms of methodology, the article employs the historical-phenomenological, comparative, and hermeneutical methods of the discipline of History of Religions. Within this framework, the similarities and differences between the narratives of the Bible and the stories and historical references in the Qur'an are examined comparatively. In addition, the textual integrity and stylistic features of the Qur'an are analyzed through a theological method. Regarding findings and conclusions, when the classical methodology of the History of Religions comparatively addresses the shared narratives of the two scriptures - and particularly the depictions concerning Mary and Jesus Christ - it reveals not a diminishment of the Qur'an's originality, but rather the harmonious yet independent relationship the Qur'an maintains with existing traditions within a monotheistic framework. Historical-phenomenological analysis demonstrates that the Qur'an is not a "copy" but rather a revelation that corrects existing traditions and reinterprets them through a new perspective of tawhid (divine unity). I believe that this research will stand as one of the pioneering works aimed at addressing the subject comprehensively in Turkish-language literature, and that it will make a significant academic contribution by demonstrating the encompassing nature of the Holy Qur'an.
Anahtar Kelimeler
Öz
تتردد في الأدبيات الغربية، ولا سيما في الأوساط الاستشراقية، مزاعمٌ مفادها أن القرآن الكريم قد شُكِّل عن طريق "الاقتباس" من الكتاب المقدس. وتستند هذه الادعاءات إلى أرضية مثيرة للجدل من المنظورين التاريخي واللاهوتي على حد سواء. تهدف هذه الدراسة بشكل أساسي إلى بيان تهافت ادعاء كون "القرآن نسخةً أو اقتباساً من الكتاب المقدس" من عدة جوانب، وتقييم البنية الفريدة للقرآن في سياقها التاريخي واللاهوتي. أما من حيث المنهجية، فتقوم المقالة بتوظيف مناهج "تاريخ الأديان" المتمثلة في المنهج التاريخي الفينومينولوجي (الظاهراتي)، والمنهج المقارن، والمنهج الهرمينوطيقي (التأويلي). وفي هذا الإطار، تُفحص أوجه التشابه والاختلاف بين مرويات الكتاب المقدس والقصص والإشارات التاريخية في القرآن الكريم فحصاً مقارناً، فضلاً عن تحليل الوحدة النصية للقرآن وخصائصه الأسلوبية بالاعتماد على المنهج اللاهوتي. وبالنظر إلى النتائج والمخرجات، فإن المنهجية الكلاسيكية لتاريخ الأديان، حين تتناول المرويات المشتركة بين الكتابين المقدسين -ولا سيما التصورات المتعلقة بمريم وعيسى المسيح- بمنظور مقارن، فإنها بدلاً من أن تنال من أصالة القرآن، تكشف عن علاقاته المستقلة والمتناغمة التي أقامها مع التقاليد الموجودة ضمن إطار توحيدي. ويُظهر التحليل التاريخي الفينومينولوجي بشكل خاص أن القرآن ليس "نسخة"، بل هو وحيٌ يصحح التقاليد القائمة ويعيد تفسيرها بمنظور توحيدي جديد. ونحن على قناعة بأن هذا البحث سيكون من الدراسات الرائدة في الأدبيات التركية التي تتناول الموضوع بشكل شامل، وسيقدم مساهمة أكاديمية هامة من حيث إبراز شمولية القرآن الكريم.
Anahtar Kelimeler
