MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi

MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi tarafından çıkarılan İslamî ilimlerin teorik derinliği ile çağdaş araştırma yöntemlerini buluşturarak özgün bilimsel katkılar sunmayı hedefleyen uluslararası hakemli bir dergidir.

MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi, İslamî ilimler çatısı altında yer alan tefsir, kıraat, hadis, kelâm, fıkıh, fıkıh usulü, tasavvuf, siyer, İslâm tarihi, Arap dili ve edebiyatı gibi temel disiplinlerde üretilen nitelikli çalışmalara yayın ortamı sağlar. Bununla birlikte, bu alanların sosyal bilimlerle temas ettiği noktalarda geliştirilen disiplinlerarası araştırmalara da özel bir dikkat gösterir.
MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi, klasik ilmi mirasın yeniden yorumlanmasından güncel meselelerin ilmî analizine kadar uzanan geniş bir yelpazede düşünsel üretimi destekler. Bilgiye erişimi yaygınlaştırmayı önceleyen dergi, Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde kaleme alınmış araştırma makaleleri, değerlendirme yazıları, tercüme ve tahkik çalışmaları gibi farklı türlerde akademik ürünlere yer verir.
Yılda iki kez yayımlanan dergi, bilimsel yayıncılığın etik ve teknik ilkelerini esas alarak hem ulusal hem de uluslararası akademik çevrelerde görünürlüğü yüksek, güvenilir bir kaynak olmayı amaçlar.

ÖN DEĞERLENDİRME SÜRECİ
Dergi sistemine yüklenen her çalışma, öncelikle Yayın Kurulu tarafından ön değerlendirmeye tabi tutulur. Bu süreç, en fazla iki hafta içerisinde tamamlanır. Değerlendirme; derginin yazım kurallarına uygunluk, çalışmanın özgünlüğü, ilgili alana katkı potansiyeli ve akademik yeterliliği esas alınarak gerçekleştirilir.
Ön inceleme neticesinde uygun bulunan çalışmalar, çift-kör hakemlik sürecine alınır. Bilimsel ölçütleri karşılamayan veya yayın politikalarıyla örtüşmeyen çalışmalar ise Yayın Kurulu kararıyla sürece dâhil edilmeden reddedilir.

BAŞVURU VE YAYIN İLKELERİ
MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi’nde yayınlanmak istenen makalelerde, aşağıda belirtilen başvuru ve yayın ilkelerine titizlikle riayet edilmesi gerekmektedir.
1. Makale Kabul Tarihleri: Mart sayısı için: 1 Ekim – 31 Ocak, Eylül sayısı için: 1 Nisan-31 Temmuz tarihleri arasında makale kabulüne açık olacaktır. Fakat gerekli durumlarda sistem, bu tarihlerden önce makale alımına kapatılabilir.
2. Yayın Türleri: Araştırma makalelerine, bilimsel çalışmaların çevirilerine ve bilimsel kitap kritikleri formundaki çalışmalara yer verilmektedir.
3. MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi’ne gönderilen çalışmaların daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere değerlendirme sürecine alınmamış olması gerekmektedir. Makalelerde, belirtilen alanın güncel problemlerine kuramsal veya uygulamalı katkılar sunulmalı, bilinmeyen hususlar aydınlatılmalı, mevcut yaklaşımlar eleştirel şekilde değerlendirilmelidir.
4. Yazarlık Şartı: İki ve daha fazla yazarlı araştırma makalelerinde yazarlardan en az birinin en az doktora derecesine sahip olması zorunludur. Ayrıca yazarların ORCİD numarası alarak dergiye makale sürecinde istenilen dosyalara yazmaları gerekmektedir.
5. Yazar Sınırlamaları: Bir yazar, aynı dönemde yalnızca bir çalışma ile başvuru yapabilir. Aynı yazarın makalesi, iki sayı üst üste yayımlanamaz. Aynı sayıda bir yazara ait en fazla bir makale yayımlanabilir. MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi, TR Dizin kriterlerine uygun biçimde akademik çeşitliliği, kurumsal dengeyi ve bilimsel tarafsızlığı esas alır. Bu doğrultuda, gelen yayınların sayısal ağırlığının, derginin tarafsızlığına ve geniş akademik katılımına zarar vermemesi amacıyla, her bir sayıda FSMVÜ adresli makalelere (hakemlik sürecinden geçip yayıma kabul edilmek kaydıyla) diğer makalelere nispeten en fazla %25 oranında yer verilir.
6. Makale Hacmi: Türkçe makaleler, başvuruda en fazla 9.000, yayında 10.000 kelime; Arapça makaleler, başvuruda en fazla 9.000, yayında 10.000 kelime; İngilizce makaleler, başvuruda en fazla 12.000, yayında 13.000 kelime olmalıdır.
7. Öz ve Anahtar Kelimeler: Makalelerin baş tarafında, Türkçe, Arapça ve İngilizce en az 150, en fazla 300 kelime olacak şekilde makalenin muhtevasını güzel bir şekilde yansıtan birer “Öz” kısmı bulunmalıdır. Her “öz” kısmının hazırlandığı dilde başlık da bulunmalıdır. Ayrıca her 3 dilde en fazla 5 adet anahtar kelime olmalıdır.
8. Kaynakça: Arapça olarak gönderilen makalelerde Arapça kaynakça, Türkçe akademik yöntemlere göre latinize edilerek çalışmanın sonuna “Kaynakça” başlığı altında eklenmelidir. 
9. Yazım Kuralları: MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi’nde yayımlanacak Türkçe makalelerde Türk Dil Kurumu’nun kabul ettiği imla kurallarına uyulmaya çalışılmalıdır. Türkçe ve İngilizce yazılar elektronik ortamda, MS Word kelime işlem programında Times New Roman yazı karakterinde 11 punto, -dipnotlar 9 punto- ve iki yana yaslı olmalıdır. Arapça yazılar ise Lotus Linotype yazı karakterinde ana metin 12, dipnotlar 10 punto olmalı, metin iki tarafa yaslı olmalıdır. Makaleler, derginin web sayfasında yer alan Makale Yazım Şablonuna uygun hazırlanmalıdır. 
10. Atıf Sistemi: MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi, atıf sistemi olarak İSNAD 2. Edisyon’u esas kabul etmektedir. Türkçe, Arapça ve İngilizce çalışmaların hepsinde İSNAD 2. Edisyon’a göre kaynak gösterimi yapılmalıdır.
11. Değerlendirme Süreci: öncelikle yazım, biçim ve şablon uygunluğunun kontrol edildiği ön kontrol aşamasıyla başlar. Bu aşamayı, çalışmanın benzerlik oranının tespit edildiği intihal taraması takip eder. İntihal taraması sonucunda dipnot ve kaynakça hariç benzerlik oranı %20’nin üzerinde olan makaleler hakem sürecine alınmaz. Yazar(lar)ın gerekli düzenlemeleri yaparak benzerlik oranını düşürmesi beklenir. Uygun hâle getirilmeyen çalışmalar işlemden çıkarılır. İntihal taramasında sorun yaşamayan makale, daha sonra çift taraflı kör hakemlik sistemiyle, en az iki hakem tarafından değerlendirilmeye gönderilir. Her iki hakem “yayınlanabilir” onayı verirse makale yayımlanır; her iki hakem “yayınlanamaz” kararını verirse makale yayımlanmaz. Hakemlerden biri olumlu, biri olumsuz görüş bildirirse Yayın Kurulu, raporları inceleyerek, makaleyi üçüncü bir hakeme gönderebilir ya da çalışmayı reddedebilir; nihai karar Yayın Kurulu'na aittir. Son olarak, yayınlanmaya uygun bulunan çalışmalar için Türkçe, Arapça ve İngilizce dil kontrolleri gerçekleştirilir.
12. Red ve Düzeltme Uygulamaları: MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi’nin kendi şablonuna veya atıf sistemine uygun olmayan makaleler, ön kontrol aşamasında doğrudan reddedilir. Basit düzeltmelerden sonra olumlu kanaat alan çalışmaların sahiplerine gerekli düzeltmeler için yalnızca bir defaya mahsus uyarı yapılır; uyarının gereği yerine getirilmeyen başvuru işleme alınmaz.
13. Çeviri Makaleler: MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi’ne gönderilecek çeviri metinlerin, bilimsel itibara sahip, akademik çevrelerde tanınan kaynaklardan yapılmış olması gerekir. Çevirisi yapılacak metnin orijinal dilindeki versiyonu, tercihen daha önce en az 5 bilimsel atıf almış olmalı veya alanında önemli bir akademik başvuru kaynağı niteliği taşımalıdır. Şayet 5 bilimsel atıf almamış bir eser ise söz konusu eserin akademik başvuru niteliğini taşıyıp taşımadığına MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi yayın kurulu karar verir ve buna göre başvuru kabul ya da reddedilir. Ayrıca çeviri çalışmalara, mütercim tarafından kaleme alınmış kısa bir bilimsel değerlendirme yazısı da eklenmelidir. Her türlü telif hakkı sorumluluğu mütercime aittir; gerekli izinlerin alındığına dair beyan, başvuru dosyasına eklenmelidir.
14. Diğer Hususlar: 
 Yayın Kurulu, makale türü ve niteliğine göre ek değerlendirme veya gerekçeli red hakkını saklı tutar. 
 Okuyucular, dergide yayımlanan herhangi bir içerikte fark ettikleri bariz hata, etik sorun veya editoryal işlemle ilgili geri bildirimlerini aynı e-posta adresine iletebilirler.
 

 ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI
MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi, bilimsel bilginin tarafsız, saygın, özgün, evrensel ve bilimsel yöntemlerle üretilerek yayılmasını sağlamak amacıyla şeffaf ve güvenilir yayın süreçleri yürütür. Bu süreçler, yazarlar, hakemler, editörler ve diğer paydaşların sorumluluk bilinci ile hareket etmesini gerektirir.
1. Etik Standartlar ve Paydaş Sorumlulukları: Dergi, yayın etiği ilkeleri doğrultusunda; yazarların, hakemlerin, editörlerin, okuyucuların ve yayıncının sorumluluklarını tanımlar. Bu ilkeler, uluslararası COPE (Committee on Publication Ethics) rehberleri ve İslami ilimler alanında kabul görmüş etik kurallar esas alınarak hazırlanmıştır.
2. Yayın Etiği İlkeleri: Yayımlanan makalelerde tespit edilen küçük bilimsel veya yazım hataları için düzeltme yayınlanabilir. Bulguları veya sonuçları etkileyen önemli hatalarda makale geri çekilebilir. Araştırma veya yayın sürecinde kötüye kullanım şüphesi oluşması halinde, editörler endişe ifadesi yayımlayabilir. Tüm işlemler COPE rehberleri çerçevesinde yürütülür.
3. İntihal ve Akademik Ahlak: MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi, fikri mülkiyet haklarına ve özgünlüğe önem verir. İntihal veya ahlâk dışı davranışları kesinlikle kabul etmez. İntihal şüphesi durumunda, ilk inceleme derginin Etik veya Yayın Kurulu tarafından yapılır. Yazar(lar)a iki hafta süreyle açıklama yapma hakkı tanınır; cevap alınmazsa bağlı kurumlara bildirimde bulunulur.
İntihal tespit edilen çalışmalar için uygulanacak işlemler:
a) Makalenin dergi web sitesinden kaldırılması ve “İntihal Edilmiş Makale” ibaresinin eklenmesi,
b) Yazar hesabının askıya alınması ve yazardan en az 3 yıl süreyle makale kabul edilmemesi,
c) Yazarların bağlı olduğu kurumlara durumun bildirilmesi.
İntihal denetimi için iThenticate veya eşdeğer yazılımlar kullanılır. Makale kabul öncesi ve sonrası benzerlik oranının %20’yi aşmaması hedeflenir.
4. Etik Kurul/Yayın Kurulu Onayı Gerektiren Araştırmalar: Tüm bilim dallarında gerçekleştirilen araştırmalar hakkında Etik Kurul/Yayın Kurulu onayı gerektiği takdirde bu onay alınarak makalenin/yazının ilk sayfasında belirtilmeli ve söz konusu belge makaleyle beraber Dergipark sistemine yüklenmelidir. Etik kurul onayı olması gerekli çalışmalarda söz konusu onaya dair bilgiler (kurul adı, onay tarihi ve sayı numarası) yöntem bölümünde yer almalıdır. Buna ilaveten makalenin kaynakça bölümünün akabinde olgu sunumları hakkında gönüllü “olur formu”nun imzalatıldığını gösterir bilgiye makalede yer verilmelidir.
5. Özel Sayı ve Yayın Süreci: MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi, yılda en fazla bir kez Yayın Kurulu’nun talebi doğrultusunda özel sayı yayımlayabilir. Özel sayıya gönderilen makaleler standart yayın politikalarına tabidir; ön inceleme, intihal taraması ve çift kör hakem değerlendirmesi uygulanır.
6. Yazarlık ve Bilimsel Sorumluluk: Yazar, MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi’nde yayımlamayı düşündüğü çalışmayı İSNAD 2. Edisyon Dipnotlu Atıf Sistemi’ne ve MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi Yazım Şablonu’na göre hazırlamalıdır. Kaynakça eksiksiz olmalı, atıflar doğru ve eksiksiz verilmelidir. Arapça çalışmalarda kaynakçanın latinize edilmiş hali de bulunmalıdır.
Aynı araştırmanın tekrar yayımlanması veya parçalara bölünerek yayınlanması etik dışıdır. Makalelerde sahte veri, çarpıtma veya yanlış bilgi asla kabul edilmez. Birden fazla yazarlı makalelerde tüm yazarlar, araştırmaya anlamlı katkıda bulunmuş olmalıdır. Yazarlık sırası adil ve şeffaf olmalı, katkısı olmayan kişiler yazarlık listesine eklenmemelidir.
7. Hakemlik ve Editöryal Sorumluluklar: Hakemler tarafsız, gizlilik esasına uygun ve çıkar çatışması olmadan değerlendirme yapmalıdır. Hakemlerin kimlikleri gizli tutulur ve intihal/etik ihlallere karşı önleyici tedbirler alınır. Editörler, makaleleri objektif kriterlere göre kabul veya reddeder; çıkar çatışması durumunda yetkisini devreder.
8. Şikayet ve İtirazlar: Okuyucular, makale veya yayın süreciyle ilgili şikayetlerini mecelle@fsm.edu.tr adresine yazılı olarak iletebilirler. Şikayetler dergi yönetimi tarafından titizlikle değerlendirilir ve süreç hakkında şeffaf bilgi verilir.
9. Yayımlama ve Değerlendirme Ücret Politikası: FSMVÜ’nin desteğiyle yayımlanan MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi, yazarlarından gönderim, değerlendirme veya yayımlama sürecinde hiçbir ücret talep etmez. Dergimiz, akademik bilginin erişilebilirliğini ve kamu yararını esas alır.
MAKALE DEĞERLENDİRME POLİTİKASI VE YAYIN SÜRECİ
İntihal kontrolünden başarıyla geçen makaleler, editör tarafından orijinallik, metodoloji, konunun önemi ve derginin kapsamına uygunluk açısından değerlendirilir. Bu süreçte editör, yazarların ırkı, cinsiyeti, dini inancı, uyruğu veya siyasi görüşünden bağımsız olarak tarafsız bir karar verir. Hakem seçiminde editör tam yetkiye sahip olup, herhangi bir çıkar çatışmasına izin vermez.
1. Hakem Değerlendirme Süreci: Uygun bulunan makaleler, en az iki bağımsız ulusal veya uluslararası hakeme çift taraflı kör hakemlik yöntemiyle gönderilir. Hakemler, makaleyi kapsam, özgünlük, metodoloji, kaynak kullanımı, dil kalitesi ve bilimsel katkı açısından titizlikle değerlendirir. Değerlendirme raporlarında en az 150 kelimelik gerekçeli açıklama yapması zorunludur. Hakemler, süreç boyunca makale ve ilgili bilgilerin gizliliğini sağlar, telif ve intihal şüphesini editöre bildirir. Kendini yeterli görmeyen veya incelemeyi zamanında tamamlayamayacak hakemler, bu durumu editöre bildirmek suretiyle süreçten çekilebilir.
2. Yazar-Telif İlişkisi ve Düzeltmeler: Hakemlerce talep edilen düzeltmeler yazara iletilir. Yazar, en fazla 10 gün içinde değişiklikleri kırmızı renkle işaretleyerek alan editörüne sunar. Alan editörü, yapılan düzeltmeleri inceler ve onaylar; bu aşama en fazla 10 gün sürer. Eğer düzeltmeler yeterli bulunmazsa makale reddedilir.
3. Dil Kontrolleri: Hakem değerlendirmesini geçen makaleler, kaleme alınmış oldukları dile göre Türkçe, Arapça veya İngilizce Dil Editörü tarafından dil ve yazım açısından incelenir. Çalışmaların özetleri her üç dilin editörleri tarafından incelenmeye tabi tutulur. Gerekirse yazardan ek dil düzeltmeleri istenir. Makalenin tamamı için her dil kontrol aşaması, en fazla 10 gün sürer.
4. Yayın Kurulu Kararı: Tüm teknik, akademik ve dilsel incelemeler tamamlandıktan sonra makaleler Yayın Kurulu’nda değerlendirilir. Yayın Kurulu, hakem raporları ve editöryal görüşler doğrultusunda yayın kararını verir. Üyeler arasında itiraz olması durumunda karar oy çokluğuyla belirlenir.
5. Dizgi, Mizanpaj ve Son Okuma: Yayın kararı verilen makalelerin dizgi ve mizanpaj işlemleri yapılır. Mizanpaj tamamlandıktan sonra son okuma aşaması gerçekleştirilir ve makaleler dergide yayımlanmaya hazır hale gelir.
6. Yayın ve İndeksleme: Yayınlanan sayının e-nüshası, ulusal ve uluslararası referans kütüphanelerine en geç 60 gün içinde gönderilir. Makalelerin üstverileri ise ilgili indekslere 15 gün içinde iletilir.
7. Hakemlerin Değerlendirmede Dikkat Edeceği Ana Kriterler: Hakemlerin değerlendirme sürecinde dikkat etmesi gereken temel noktalar şunlardır:
a. Makale yeni, özgün ve alana katkı sağlıyor mu?
b. Öz (abstract) makaleyi doğru ve net anlatıyor mu?
c. Yöntem açıklamaları açık, bütünlüklü ve anlaşılır mı?
d. Bulgular ve sonuçlar tutarlı ve kanıtlanmış mı?
e. Literatür ve kaynak kullanımı yeterli mi?
f. Dil ve yazım kalitesi uygun mu?
TELİF HAKLARI BİLDİRİMİ
MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi’nde yayımlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakları yazarlara aittir. Yazarlar, eserlerini MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi tarafından Creative Commons Atıf-GayrıTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı kapsamında yayımlanmasına izin verirler. Bu lisans, eserlerin ticari amaç gütmeden serbestçe paylaşılmasına ve çoğaltılmasına olanak tanır; ancak eserlerin değiştirilmemesi ve uygun şekilde atıf yapılması zorunludur. Yazarlar, eserlerinin yayımlanmasıyla birlikte telif haklarının korunmasını kabul eder ve MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi’nin bu hakları gözeterek yayın sürecini yürütmesini sağlar.
AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI
MECELLE İslâmî Araştırmalar Dergisi, bilimsel araştırmaların kamuya ücretsiz ve sınırsız erişimle sunulmasının, bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimsemektedir. Bu doğrultuda, dergi yayımladığı tüm içeriklere anında açık erişim sağlamaktadır. Böylece, araştırmaların yaygınlaşması ve bilimsel iletişimin güçlenmesi hedeflenmektedir.