İslamofobi ve Medya: Alman MedyasındaDoğu/Müslüman-Batı/Hristiyan Kaynaklı Şiddet Eylemlerinin Temsili

Öz

Bu çalışmada, Batı/Hristiyan kökenli bireyler ile Doğu/Müslüman kökenli bireylerin Batılı ülkelerde gerçekleştirdikleri şiddet eylemlerinin Alman medyasındaki yansımaları incelenmiştir. Doğulu/Müslüman kişilerce yapılan 2016 Berlin Noel Panayırı ve 2017 Barselona saldırısı ile Batılı/Hristiyan kişilerce Müslüman ve göçmenlere yönelik gerçekleştirilen 2019 Christchurch ve 2020 Hanau saldırılarına ilişkin Bild, Zeit, Taz ve Süddeutsche gazetelerinin internet sitelerinde yayımladıkları haberler üzerinden, İçerik Analizi ve Eleştirel Söylem Analizi metotlarından yararlanılarak haber incelemeleri yapılmıştır. İçerik Analizinde 1300 haber değerlendirilirken, konuyla ilgili 16 haber Teun A. van Dijk Eleştirel Söylem Analizi kapsamında incelenmiştir. Elde edilen verilere göre Batılı/Hristiyan kişi ya da kişilerce Müslüman ve göçmenlere yönelik saldırılar haberleştirilirken olayın ırkçı, aşırı sağcı bir motivasyona sahip olduğu, faillerin ise suç geçmişi bulunmayan, sonradan radikal fikirlere kapılan, akıl hastası (Hanau için) olduğu bilgilerinin öne çıkarıldığı, buna karşılık Müslüman/Doğulu kişiler tarafından gerçekleştirilen şiddet eylemi haberlerinde dini kimlikleri, mülteci olarak söz konusu ülkelere geldikleri arka plan bilgisinin paylaşıldığı görülmüştür. Bu bağlamda Müslüman/Doğulu kişilerin eylemleri, genel bir İslam tehdidine işaret ederek sunulmaya çalışılmıştır. Batılı/Hristiyan kişilerin eylemleri ise marjinal, sıra dışı olarak lanse edilmek üzere çerçevelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Medyada Temsil
• İslamofobi
• Alman Medyası

Islamophobia and Media: Representation of Violent Acts of Eastern/Muslim-Western/Christian-Origin in the German Media

Abstract

This study examines German media accounts of violent crimes committed in Western countries by people of Western/Christian origin and people of Eastern/Muslim origin. The study analyzes the news using analytical methods such as content analysis and critical discourse on the websites of Bild, Zeit, Taz and Sueddeutsche about the 2016 Berlin Christmas market and the 2017 Barcelona attack by people of Eastern/Muslim origin and the 2019 Christchurch and 2020 Hanau attacks by people of Western/Christian origin against Muslims and immigrants. Teun A. van Dijk's critical discourse analysis was applied to 16 news stories, and content analysis was applied to 1300 news stories. According to the obtained data, while the Western or Christian person(s) reported the attacks against Muslims and immigrants, it was emphasized that the incident had a racist, right-wing motivation and that the perpetrators were mentally ill, had no criminal history and later devoted themselves to radical ideas (for Hanau). On the other hand, it was seen that in the news about violent acts committed by Muslim or Oriental people, their religious identity and the background information that they came as refugees to the said countries were communicated. In this sense, it can be said that attempts were made to present the acts of Muslim or Oriental people by referring to a general Islamic threat. On the other hand, the acts of Western and Christian people were framed as marginal and extraordinary.

Keywords

• Representation in Media
• Islamophobia
• German Media

Kaynakça

1. All You Can Read. (t. y.). Top 30 German newspapers & news sites. 21 Mart 2023 tarihinde https://www.allyoucanread.com/german-newspapers/ adresinden erişildi.
2. Allen, C. (2010). Islamophobia. Ashgate. Alver, F. (2003). Basında yabancı tasarımı ve yabancı düşmanlığı. Der Yayınları. Bayraklı, E. and Hafez, F. (2020). European Islamophobia Report. SETA. https://setav.org/en/assets/uploads/2020/06/EIR_2019.pdf
3. Bild. (t. y.). Haberlerin ulaşıldığı adres. 22 Mart 2023 tarihinde https://www.bild.de adresinden erişildi.
4. Bild. (2016, Aralık 22). Der ISIS-Anschlag von Berlin. Bild. https://www.bild.de/storytelling/topics/terrorberlin/weihnachtsmarkt-terror-anschlag-erklaert-mit-infografiken-49442266.bild.html
5. Bild. (2017, Ağustos 18). “Wir haben keine Angst”. Bild. https://www.bild.de/news/ausland/barcelona-terror/applaus-nach-schweigeminute-in-barcelona-52906342.bild.html
6. Bild. (2019, Mart 15). Machten ihn seine Reisen zum Terroristen? Bild. https://www.bild.de/news/ausland/news-ausland/attentaeter-von-neuseeland-machten-ihn-seine-reisen-zum-terroristen-60695270.bild.html
7. Bild. (2020, Şubat 21). Terrorist nutzte extra Waffen mit schneller Schussfo. Bild. https://www.bild.de/news/2020/news/terror-in-hanau-schiesserei-tote-verletzte-rechtsradikale-motive-68909822.bild.html
8. Euro topics. (t. y.). Avrupa basınına günlük bakış. 21 Mart 2023 tarihinde https://www.eurotopics.net/Tr/142186/Medya?Search=&country=146386&language=147631&art=0&circulation=0&typ=1#result adresinden erişildi. Euronews. (2022, Kasım 8). Yeni Zelanda’da 51 kişinin öldüğü cami saldırılarını düzenleyen Tarrant, temyize gitti. Euronews. https://tr.euronews.com/2022/11/08/yeni-zelandada-51-kisinin-oldugu-cami-saldirilarini-duzenleyen-tarrant-temyize-gitti

9. Gökçe, O. ve Gökçe, G. (2015). İslam ve Avrupa 21. yüzyılın Avrupa’sında İslam algısı. Çizgi Kitabevi. Gökmen, M. (2012). Uluslararası insan hakları: Ortadoğu’da beyaz adamın yeni misyonu. İçinde N. Anaz ve M. Özkan (Ed.), Batı Medyasının Ortadoğu Tasavvuru (ss. 113-138). İlke Yayıncılık. Gölcü, A. ve Aydın Varol, F. B. (2018). Yükselen bir trend olarak İslamofobi endüstrisi: Amerikan medyasına yönelik araştırmaların bir panoraması . Medya ve Din Araştırmaları Dergisi, 1(1), 73-88. Hanif, F. (2021). British Media’s coverage of Muslims and Islam (2018-2020). The Centre for Media Monitoring. https://doi.org/https://cfmm.org.uk/resources/publication/cfmm-report-british-medias-coverage-of-muslims-and-islam-2018-2020-launched/
10. Hıdır, Ö. (2017). İslamofobi-ırkçılık-“kültürel ırkçılık” ilişkisi. Ombudsman Akademik, 7, 23-49. https://doi.org/10.32002/ombudsmanakademik.440203
11. Jaspal, R. and Cinnirella, M. (2010). Media representations of British Muslims and hybridised threats to identity. Contemporary Islam, 4 (3), 289-310. https://doi.org/10.1007/s11562-010-0126-7
12. Kalın, İ. (2020). İslam ve Batı (15. Basım). İSAM Yayınları. . Kirman, M. (2010). İslamofobi’nin kökenleri: Batılı mı Doğulu mu? İslami Araştırmalar Dergisi, 21(1), 21-39. Klöpper, A. (2020, Şubat 25). Geheimwaffe Demokratie. Taz. https://taz.de/Berlin-nach-dem-Anschlag-in-Hanau/!5666787/ Lean, N. (2019). İslamofobi endüstrisi (3. Basım). DİB Yayınları . https://yayin.diyanet.gov.tr/File/Download?path=336_1.pdf&id=336
13. Litschko, K. (2016, Aralık 22). Was für ein fiasko. Taz. https://taz.de/Ermittlungen-nach-dem-Berliner-Anschlag/!5366356/
14. Moore, K., Mason, P., and Lewis, J. (2008). Images of Islam in the UK: The representation of British Muslims in the national print news media. https://orca.cardiff.ac.uk/id/eprint/53005/1/08channel4-dispatches.pdf
15. Müller, T. (2018). Constructing cultural borders: depictions of Muslim refugees in British and German media. Zeitschrift für Vergleichende Politikwissenschaft, 12(1), 263-277. https://doi.org/10.1007/s12286-017-0361-x
16. Pauli, R. (2017, Ağustos 21). Umarmungen für den frieden. Taz . https://taz.de/Muslime-nach-dem-Anschlag-in-Barcelona/!5440380/
17. Rahman, S., & Qamar, A. (2017). Islamophobia and Media: The Framing of Muslims and Islam in International Media. Journal of Peace, Development & Communication, 01 (02), 1-19. https://doi.org/10.36968/JPDC.2017.I02.03
18. Ramm, C. (2010). The Muslim makers: How Germany ‘Islamizes’ Turkish immigrants. Interventions, 12 (2), 183-197. https://doi.org/10.1080/1369801X.2010.489692
19. Richter, C. and Hafez, K. (2009). The image of Islam in German public service television programmes. Journal of Arab and Muslim Media Research, 2 (3), 169-181. DOI: 10.1386/jammr.2.3.169_1
20. Schiffer, S. (2015). Der Islam in deutschen medien. Aus Politik und Zeitgeschichte. https://www.bpb.de/
21. Semrush. (2022, Haziran). Most visited websites by traffic in Germany for news and media. https://www.semrush.com/website/top/germany/news-and-media/
22. Sharma, R. (2015). The perception of Muslims in Germany: Decoding the German media discourse on the Islamic state [Master Thesis , Erfurt University]. https://www.academia.edu/22041148/The_Perception_of_Muslims_in_Germany_Decoding_the_German_Media_Discourse_on_the_Islamic_State Süddeutsche. (t. y.). Haberlerin ulaşıldığı adres. 22 Mart 2023 tarihinde https://www.sueddeutsche.de adresinden erişildi.
23. Süddeutsche. (2016, Aralık 23). Irrtümlich Verdächtigter von Berlin: “Wollte meine U-Bahn erwischen”. Süddeutsche. https://www.sueddeutsche.de/panorama/anschlag-auf-weihnachtsmarkt-irrtuemlich-verdaechtigter-von-berlin-rannte-und-wollte-meine-u-bahn-erwischen-1.3309245
24. Süddeutsche. (2017, Ağustos 22). Barcelona-Attentäter sollen Anschläge auf Sehenswürdigkeiten geplant haben. Süddeutsche. https://www.sueddeutsche.de/politik/terror-in-spanien-barcelona-attentaeter-sollen-anschlaege-auf-sehenswuerdigkeiten-geplant-haben-1.3637236
25. Süddeutsche. (2019, Mart 16). Verdächtiger wollte angriffe fortsetzen. Süddeutsche. https://www.sueddeutsche.de/politik/terror-christchurch-waffen-gesetz-neuseeland-ardern-1.4370651
26. Süddeutsche. (2020, Şubat 21). Psychologe: Psychisch kranke täter vor gewalttat auffällig. Süddeutsche . https://www.sueddeutsche.de/panorama/kriminalitaet-darmstadt-psychologe-psychisch-kranke-taeter-vor-gewalttat-auffaellig-dpa.urn-newsml-dpa-com-20090101-200221-99-11061
27. Taz. (t. y.). Haberlerin ulaşıldığı adres. 22 Mart 2023 tarihinde https://taz.de adresinden erişildi. Temel, M. (2019). Türkiye’de siyaset yönelimli İslamofobik retorik: Refahyol hükümeti dönemi basını örneği [Doktora Tezi]. Erciyes Üniversitesi . Temel, M. ve Koçak, Ö. F. (2020). İslam karşıtı söylemlerin Avrupa medyasındaki izleri. Medya ve Din Araştırmaları Dergisi, 3(2), 181-196. The Runnymede Trust Report. (1997). Islamophobia: A challenge for us all.
28. Walterlin, U. (2019, Mart 16). „Monster“ des mordes angeklagt. Taz. https://taz.de/Rechtsextremer-Terror-in-Neuseeland/!5580884 / Zeit Online. (t.y.). Haberlerin ulaşıldığı adres. 22 Mart 2023 tarihinde https://www.zeit.de/index adresinden erişildi.
29. Zeit Online. (2016, Aralık 24). Tunesische Polizei nimmt drei Männer fest. Zeit Online. https://www.zeit.de/gesellschaft/zeitgeschehen/2016-12/anschlag-berlin-verdaechtige-festgenommen-tunesien-anis-amri-terrorzelle
30. Zeit Online. (2017, Ağustos 23). Richter stoppte abschiebung von Imam Es Satty. Zeit Online. https://www.zeit.de/politik/ausland/2017-08/anschlag-barcelona-richter-stoppt-abschiebung-imam-es-satty-2015
31. Zeit Online. (2019, Mart 16). Polizei findet weiteres Anschlagsopfer. Zeit Online. https://www.zeit.de/gesellschaft/zeitgeschehen/2019-03/christchurch-terror-attentat-weiteres-opfer
32. Zeit Online. (2020, Şubat 24). Polizeiverband gegen debatte über waffenrecht. Zeit Online. https://www.zeit.de/politik/deutschland/2020-02/hanau-anschlag-bund-deutscher-kriminalbeamter