ASMR Videolarında Dijital Maneviyat: Dini İçerik ve Sanal Kutsal Deneyimlerin Sosyolojik Analizi

Öz

Çalışmamız, YouTube’daki ASMR videolarında dinî içeriklerin nasıl kurulduğunu ve hangi duyumsal-söylemsel stratejilerle dolaşıma girdiğini din sosyolojisi perspektifinden incelemektedir. Araştırmanın nitel tasarımı, dengeli bir örneklemle (n=40; İslami, Hristiyan, Hindu/Budist, New Age/Spiritüel) ve dört tema üzerinden yürütülmüştür: dua/tilavet, mantra/zikir, şifa/enerji ve ibadet ambiyansı. Ses ve görüntüden oluşan akış; başlık, açıklama, chapters ve etiketten oluşan paratekst ile anonim yorumların incelenmesi birlikte değerlendirilmiş; internet etnografisi ve duyusal etnografiden yararlanılmıştır. Bulgular, fısıltı, yakın mikrofon, yavaş tempo ve tekrarın oluşturduğu ortak estetik omurganın “mahrem eşlik” ve dijital eş-hazır bulunuş hissini ürettiğini; uyku, rahatlama, şifa gibi paratekst vaatlerinin yorum tanıklıklarıyla uyumlu olduğunu göstermektedir. Kategoriler arası farklarda Hristiyanlıkta pastoral bakım dramaturjisi, İslam’da murattel benzeri yakın söyleyiş, Hindu/Budist ve New Age’de şarkı kaseleri ve iyileştirme söyleminin belirginliği öne çıkmaktadır. Şifa/enerji temasının erişimde baskınlaşması, medyatikleşme ve “banal din” çerçevesiyle, platform mantığı ve dijital mahremiyet dramaturjisiyle tutarlıdır. Çalışma, dijital ortamda duyusal dindarlığın tipolojisini ve terapötik dinselliğin yükselişini kavramsal olarak netleştirmektedir. Elde edilen tipoloji, dua/tilavet ile ibadet ambiyansının uzun akışlı eşlik sunduğunu; şifa/enerji kipinin kısa-orta süreli videolarda ölçeklendiğini göstermektedir. Bulgular, ev içi ritimlere gömülü “uzaktan eşlik” temelli bir ambiyans dindarlığının görünür kılındığını ve dinî dilin iyi oluş ekseninde yeniden çerçevelenerek kullanıcı-merkezli bir dijital dindarlık ekonomisine dönüştüğünü göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Din Sosyolojisi
• Din ve Medya
• Dijital Din
• Duyusal Dindarlık
• ASMR

Digital Spirituality in ASMR Videos: A Sociological Analysis of Religious Content and Virtual Sacred Experiences

Öz

Our study examines, from a sociology-of-religion perspective, how religious content is configured in YouTube ASMR videos and through which sensory–discursive strategies it circulates. The qualitative design uses a balanced sample (n = 40; Islamic, Christian, Hindu/Buddhist, New Age/Spiritual) and four themes: prayer/recitation, mantra/dhikr, healing/energy, and worship ambience. We jointly evaluate the audiovisual stream with paratext—title, description, chapters, and tags—and anonymized comments, drawing on internet ethnography and sensory ethnography. Findings show that whisper, close microphone, slow tempo, and repetition constitute a shared aesthetic spine that produces “intimate accompaniment” and a sense of ambient co-presence; paratextual promises such as sleep, relaxation, and healing align with testimonial comments. Cross-category differences include a pastoral-care dramaturgy in Christian cases, murattal-like close delivery in Islamic cases, and, in Buddhist/Hindu and New Age cases, the prominence of singing bowls, and healing discourse. The dominance of the healing/energy theme in reach is consistent with the mediatization and “banal religion” framework, as well as with platform logics and a digital intimacy dramaturgy. The study conceptually clarifies a typology of digital sensory religiosity and the rise of therapeutic religiosity. The typology indicates long-flow companionship in prayer/recitation and worship ambience, whereas the healing/energy mode scales via short-to-medium-length videos. The findings show that an ambience-based mode of religiosity grounded in “remote accompaniment” and embedded in domestic rhythms has become visible, and that religious language is being reframed around well-being in ways that transform it into a user-centered digital religiosity economy.

Anahtar Kelimeler

• Sociology of Religion
• Religion and Media
• Digital Religion
• Sensory Religiosity
• ASMR

Kaynakça

1. Akgül, M. (2017). Dijitalleşme ve din. Marife, 17(2), 191-207.
2. Ambience of Yesteryear. (2019, Mayıs 9). Ambience/asmr: Tibetan Buddhist monastery & meditation, 5 Hours [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=l5TNNZ5xydY&t=9361s
3. Ambient Sanctuary. (2018, Haziran 12). Ambience Instanbul morning mosque prayer call 2 hours [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=rd5tkLUxAWI
4. Asmr Lá Nas Alturas. (2019, Nisan 27). Asmr inaudível: Mantra para atrair abundância, sorte e prosperidade (Lakshmi) subliminar para dormir [Video]. https://www.youtube.com/-watch?v=hPd4EprvpDA
5. Asmr Lá Nas Alturas. (2022, Ocak 4). Asmr 3dio 3 horas inaduviel & sussurros: Ho’oponopono p/ dormir, relaxar, paz, cura, tranquilidade [Video]. https://www.youtube.-com/watch?v=MV6w1bRaOZQ
6. Asmr Lá Nas Alturas. (2023, Ağustos 1). Asmr 3 horas limpeza da mente com mantra Poderoso + energia positiva para dormir, relaxar e sono [Video]. https://www.youtube.-com/watch?v=IoHF_YRQFOM
7. Aytekin, B. A. (2019). İzleyici ve içerik etkileşimi bağlamında yeni bir youtube fenomeni olarak otonom duyusal meridyen tepki (ASMR) etkisinin deri iletkenliği ölçümü (GSR) tekniği ile incelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 10(17), 1568-1600. https://doi.org/10.26466/opus.533789
8. Barratt, E. L., & Davis, N. J. (2015). Autonomous sensory meridian response (ASMR): A flow‑like mental state. PeerJ, 3, 1-17. https://doi.org/10.7717/peerj.851

9. Bayraktar, R. (2022). ASMR as example narrowcasting and Its audience: A review on Turkish ASMR. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 40, 104-126. https://doi.org/10.17829/turcom.1050731
10. Bunt, G. (2012). Din ve internet (İ. Çapcıoğlu, Çev.). İçinde P. B. Clarke (Ed.), Din sosyolojisi: Çağdaş gelişmeler (ss. 175-200). İmge Kitabevi Yayınları.
11. Burgess, J., & Green, J. (2009). YouTube: Online video and participatory culture. Polity.
12. Campbell, H. A., & Tsuria, R. (2022). Introduction to the study of digital religion. İçinde H. A. Campbell & R. Tsuria (Ed.), Digital religion: Understanding religious practice in digital media (ss. 1-21). Routledge.
13. Çuhadar, M. (2021). Postmodernizm, dijitalleşme ve hibrit dindarlık. Tevilat, 2(1), 67-88. https://doi.org/10.53352/tevilat.994404
14. Daily Bread Asmr. (2023, Nisan 10). Bible reading asmr—Whispering the entire gospel of Luke [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=T-1L8p0KNrY&t=29s
15. Dr. Richard. (2016, Eylül 5). History of ASMR: About Jennifer Allen, the woman who coined the term “ASMR” [Post]. ASMR University. https://asmruniversity.com/2016/09/05/asmr-podcast-about-jennifer-allen/
16. Dr. Richard. (2024, Aralık 31). ‘ASMR’ was the most searched term on youtube in 2024 [Post]. ASMR University. https://asmruniversity.com/2024/12/31/asmr-most-searched-term-youtube-2024/
17. Eisenlohr, P. (2018). Sounding Islam. University of California Press.
18. Eisenlohr, P. (2022). Atmospheric resonance: Sonic motion and the question of religious mediation. Journal of the Royal Anthropological Institute, 28, 613-631.
19. Farnham, B. (2023). Like & describe episode 3: The truth behind the ASMR tingle [Post]. Culture and Trends. https://blog.youtube/culture-and-trends/international-asmr-day-2023/
20. Fredborg, B., Clark, J., & Smith, S. D. (2017). An examination of personality traits associated with autonomous sensory meridian response (ASMR). Front. Psychol., 8, 1-9. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.00247
21. Giddens, A. (2012). Sosyoloji (H. Özel, Çev.). Kırmızı Yayınları.
22. Hine, C. (2015). Ethnography for the internet: Embedded, embodied and everyday. Bloomsbury.
23. Hjarvard, S. (2008). The dediatization of religion: A theory of the media as agents of religious change. Northern Lights, 6(1), 9-26. https://doi.org/10.1386/nl.6.1.9/1
24. Houtman, D., & Aupers, S. (2007). The spiritual turn and the decline of tradition: The spread of post-Christian spirituality in 14 western countries, 1981–2000. Journal for the Scientific Study of Religion, 46(3), 305-320.
25. İtsLadyAsmr. (2021, Kasım 14). Asmr-Quran reading whisper/inaudible [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=IjjtDt8J3vU&t=2s
26. Juno Asmr. (2024, Nisan 30). Asmr barbershop with Ustadz Juno sleep with surah Alquran and zikir [Video]. [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=tc1CLIVMoz4
27. Karaaslan, F. (2015). Post seküler din halleri ve dinin dijitalleşmesi. İçinde M. Çamdereli, B. O. Doğan, & N. K. Şener (Ed.), Dijitalleşen din (ss. 13-44). Köprü Kitapları.
28. Karaaslan, İ. A., & Çoğal, E. (2023). Yeni medyada otonom duyusal meridyen tepki (ASMR) videolarının analizi. Euroasia Journal of Social Sciences and Humanities, 10(33), 1-25. https://doi.org/10.5281/zenodo.8436280
29. Kozinets, R. V. (2015). Netnography: Redefined. Sage.
30. Latte Asmr. (2023, Mart 19). Asmr energy healing clinic [Video]. https://www.youtube.com-/watch?v=-Tu1jjB5KWM
31. Lochte, B. C., Guillory, J. A., Richard, C. L., & Rehman, H. U. (2018). An fMRI investigation of the neural correlates underlying the autonomous sensory meridian response (ASMR). BioImpacts, 8(4), 295-304.
32. Marim Asmr. (2024, Şubat 12). Rahatlamak ve uyumak için-Arabic asmr-uyku öncesi rukye [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=W-54fTy23jg&t=22s
33. MassageAsmr. (2016, Ocak 6). Qi gong relaxation meditation—Healing sleep asmr—Tibetan singing bowls [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=dp7wx-WUtIs
34. MassageAsmr. (2017, Aralık 5). Reiki asmr [Video]. https://www.youtube.com/-watch?v=wIKgLmLphR0
35. Melby Asmr. (2023, Kasım 15). Asmr praying the rosary in full Catholic ambience + candle powerful prayer with the sister [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=AbRBJqGLTj0
36. Meyer, B. (2011). Mediation and immediacy. Sensational forms, semiotic ideologies and the question of the medium. Social Anthropology, 19(1), 23-39. https://doi.org/10.1111/j.1469-8676.2010.00137.x
37. Nelson, K. (1985). The art of reciting the Qur’an. University of Texas Press.
38. Ostwalt, C. (2014). Seküler çan kuleleri. İçinde A. Köse (Ed.), 21. yüzyılda dinin geleceği: Kutsalın dönüşü (ss. 182-200). Timaş Yayınları.
39. Partridge, C. (2004). The re‑enchantment of the West, Vol. 1: Alternative spiritualities, sacralization, popular culture and occulture. T&T Clark.
40. Pink, S. (2015). Doing sensory ethnography. Sage.
41. Poerio, G. L., Blakey, E. L., Hostler, T. J., & Veltri, T. (2018). More than a feeling: Autonomous sensory meridian response (ASMR) is characterized by reliable changes in affect and physiology. PLOS ONE, 13(6), 1-18. https://doi.org/10.1371/ journal.pone.0196645
42. Rpg Ambient Sounds. (2019, Eylül 14). Stormy night in a medieval monastery- Asmr ambience [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=DBP_jVpvQWs&t=5649s
43. Somiii Asmr. (2024, Ağustos 20). Christian asmr Bible verses for peaceful sleep uplift & heal your spirit w/ Gods promises [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=wJj7wfr3sEo
44. The French Whisperer Asmr. (2022, Temmuz 10). Hindu mythology: Ramayana, Hanuman, Ganesha, Mahabharata (Bedtime Asmr Story) [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=DfY-Wz2hvtk
45. The Healing Word Asmr. (2024, Haziran 27). Christian asmr Psalm 23 Cozy Bible reading [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=DtnnZZqO5pw
46. The Lune Innate. (2018, Temmuz 30). Spiritual journey through books, relaxing, asmr, no tapping [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=x5JPggaJjLM
47. WhispersRed Asmr. (2020, Aralık 1). Asmr meditation with crystal singing bowls 432Hz [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=zQMboCqPGKk
48. Zappavigna, M. (2020). Digital intimacy and ambient embodied copresence in youtube videos: Construing visual and aural perspective in ASMR role play videos. Visual Communication, 22(2), 297-321. https://doi.org/10.1177/1470357220928102