Araştırma Makalesi

Dini Vecibeler ve Dijital Görünürlük: Sosyal Medyada Tesettürünü Bırakan Fenomenlerin Takipçi Söylemleri Üzerine Bir Analiz

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Dini Vecibeler ve Dijital Görünürlük: Sosyal Medyada Tesettürünü Bırakan Fenomenlerin Takipçi Söylemleri Üzerine Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, sosyal medyada İslami tesettür kimliğiyle tanınan ancak daha sonra tesettürünü terk eden kadın fenomenlere yönelik takipçi söylemlerini incelemektedir. Kur’an ve hadislerde belirtildiği üzere tesettür, İslam’da sabit bir farz olmanın yanı sıra mahremiyetin, korunmanın ve Müslüman kadın kimliğinin görünür bir göstergesidir. Son dönemde bazı fenomenlerin tesettürü sosyal medyada kolayca terk edilebilen bir tercih gibi sunmaları, dini vecibelerin kamusal görünürlüğünü ve toplumsal meşruiyetini yeniden tartışmaya açmıştır. Araştırma, Instagram’da fenomen paylaşımları altında oluşan etkileşim alanlarını “dijital saha” olarak ele alan bir dijital etnografi çalışmasıdır; saha verileri söylem analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Bu bağlamda, amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 10 fenomenin Instagram paylaşımları incelenmiştir. Yaklaşık 1000-1500 kullanıcı yorumu değerlendirilmiş; yorumlar destekleyici, karşıt, nötr ve yorumlayıcı olmak üzere dört kategori altında sınıflandırılmıştır. Bulgulara göre, destekleyici söylemlerde bireysel özgürlük ve samimiyet vurgusu öne çıkmıştır. Nötr söylemler, tartışmayı gündelikleştirmiştir; yorumlayıcı söylemler ise bireysel kararları toplumsal ve siyasal bağlamlarla ilişkilendirmiştir. Ancak en yoğun ve baskın kategori, karşıt söylemler olmuştur. Bu söylemler, başörtüsünü bırakma eylemini dini normların ihlali, gençlere olumsuz örneklik ve İslam’ın farzlarının terkini bilerek teşvik etmeye yönelik planlı/örgütlü bir süreç olarak çerçevelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi

Kaynakça

  1. Abidin, C. (2016). Visibility labour: Engaging with Influencers’ fashion brands and #OOTD advertorial campaigns on Instagram. Media International Australia, 161(1), 86-100. https://doi.org/10.1177/1329878X16665177
  2. Ahmed, Leila. (1992). Women and gender in Islam: Historical roots of a modern debate (1. bs, C. 1). Yale University Press. https://www.jstor.org/stable/j.ctt32bg61 Search for reviews of this book
  3. Ayten, A., & Karagöz, S. (2021). Religiosity, spirituality, forgiveness, religious coping as predictors of life satisfaction and generalized anxiety: A quantitative study on Turkish Muslim university students. Spiritual Psychology and Counseling, 6(1), 47-58. https://doi.org/10.37898/spc.2021.6.1.130
  4. Cohen, Stanley. (t.y.). Folk devils and moral panics: The creation of the Mods and Rockers. London/New York.
  5. Fairclough, Norman. (1995). Critical discourse analysis: The critical study of language (1. bs). Longman. https://openlibrary.org/books/OL1098571M/Critical_discourse_analysis
  6. Francis, N. K., Sylla, P., Abou-Khalil, M., Arolfo, S., Berler, D., Curtis, N. J., Dolejs, S. C., Garfinkle, R., Gorter-Stam, M., Hashimoto, D. A., Hassinger, T. E., Molenaar, C. J. L., Pucher, P. H., Schuermans, V., Arezzo, A., Agresta, F., Antoniou, S. A., Arulampalam, T., Boutros, M., … Pietrabissa, A. (2019). EAES and SAGES 2018 consensus conference on acute diverticulitis management: Evidence-based recommendations for clinical practice. Surgical Endoscopy, 33(9), 2726-2741. https://doi.org/10.1007/s00464-019-06882-z
  7. Gee, James Paul. (2014). An introduction to discourse analysis: Theory and method (4. bs). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315819679
  8. Georgakopoulou, Alexandra (Editor) & Spilioti, Tereza. (2016). The Routledge handbook of language and digital communication (1. bs). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781317439301

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Çalışmaları, Din Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

8 Eylül 2025

Kabul Tarihi

6 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, H. (2026). Dini Vecibeler ve Dijital Görünürlük: Sosyal Medyada Tesettürünü Bırakan Fenomenlerin Takipçi Söylemleri Üzerine Bir Analiz. Journal of Media and Religion Studies, 9(1), 215-242. https://doi.org/10.47951/mediad.1780001
AMA
1.Yılmaz H. Dini Vecibeler ve Dijital Görünürlük: Sosyal Medyada Tesettürünü Bırakan Fenomenlerin Takipçi Söylemleri Üzerine Bir Analiz. MEDİAD. 2026;9(1):215-242. doi:10.47951/mediad.1780001
Chicago
Yılmaz, Hüsna. 2026. “Dini Vecibeler ve Dijital Görünürlük: Sosyal Medyada Tesettürünü Bırakan Fenomenlerin Takipçi Söylemleri Üzerine Bir Analiz”. Journal of Media and Religion Studies 9 (1): 215-42. https://doi.org/10.47951/mediad.1780001.
EndNote
Yılmaz H (01 Haziran 2026) Dini Vecibeler ve Dijital Görünürlük: Sosyal Medyada Tesettürünü Bırakan Fenomenlerin Takipçi Söylemleri Üzerine Bir Analiz. Journal of Media and Religion Studies 9 1 215–242.
IEEE
[1]H. Yılmaz, “Dini Vecibeler ve Dijital Görünürlük: Sosyal Medyada Tesettürünü Bırakan Fenomenlerin Takipçi Söylemleri Üzerine Bir Analiz”, MEDİAD, c. 9, sy 1, ss. 215–242, Haz. 2026, doi: 10.47951/mediad.1780001.
ISNAD
Yılmaz, Hüsna. “Dini Vecibeler ve Dijital Görünürlük: Sosyal Medyada Tesettürünü Bırakan Fenomenlerin Takipçi Söylemleri Üzerine Bir Analiz”. Journal of Media and Religion Studies 9/1 (01 Haziran 2026): 215-242. https://doi.org/10.47951/mediad.1780001.
JAMA
1.Yılmaz H. Dini Vecibeler ve Dijital Görünürlük: Sosyal Medyada Tesettürünü Bırakan Fenomenlerin Takipçi Söylemleri Üzerine Bir Analiz. MEDİAD. 2026;9:215–242.
MLA
Yılmaz, Hüsna. “Dini Vecibeler ve Dijital Görünürlük: Sosyal Medyada Tesettürünü Bırakan Fenomenlerin Takipçi Söylemleri Üzerine Bir Analiz”. Journal of Media and Religion Studies, c. 9, sy 1, Haziran 2026, ss. 215-42, doi:10.47951/mediad.1780001.
Vancouver
1.Hüsna Yılmaz. Dini Vecibeler ve Dijital Görünürlük: Sosyal Medyada Tesettürünü Bırakan Fenomenlerin Takipçi Söylemleri Üzerine Bir Analiz. MEDİAD. 01 Haziran 2026;9(1):215-42. doi:10.47951/mediad.1780001

Creative Commons License MEDYA VE DİN ARAŞTIRMALARI DERGİSİ (MEDİAD) - JOURNAL OF MEDIA AND RELIGION STUDIES

Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International