YAPAY ZEKÂ VE KURUMSAL İLETİŞİM LİTERATÜRÜNÜN BİBLİYOMETRİK HARİTASI: WEB OF SCIENCE TABANLI BİR ANALİZ

Öz

Bu çalışma, yapay zekâ ile kurumsal iletişim alanında giderek artan akademik ilginin literatürde nasıl bir görünüm sergilediği probleminden hareketle, ilgili yayınları bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel amacı, alanın gelişim eğilimlerini, kavramsal yoğunlaşmalarını ve entelektüel yapısını ortaya koyarak literatüre bütüncül bir çerçeve sunmaktır. Araştırma kapsamında Web of Science veri tabanında yer alan İngilizce dilindeki makale ve derleme türündeki 132 yayın analiz edilmiştir. İnceleme sürecinde yayınların yıllara göre dağılımı, yazar anahtar sözcüklerinin eş-oluşum yapısı, atıf verilen kaynaklara ilişkin eş-atıf ilişkileri, en çok atıf alan çalışmalar ve öne çıkan dergiler değerlendirilmiştir. Bulgular, yapay zekâ ve kurumsal iletişim literatürünün özellikle 2021 sonrasında hızla geliştiğini, 2024 ve 2025 yıllarında ise yayın sayısında artış yaşandığını ortaya koymaktadır. Anahtar sözcük analizi, alanın kavramsal merkezinde yapay zekâ kavramının yer aldığını; bu kavramın kurumsal iletişim, halkla ilişkiler, kriz iletişimi, örgütsel iletişim ve dijital dönüşüm başlıklarıyla güçlü biçimde ilişkilendiğini göstermektedir. Eş-atıf bulguları ise literatürün iletişim, yönetim ve teknoloji alanlarının kesişiminde disiplinler arası bir yapı sergilediğine işaret etmektedir. Çalışma, alanın mevcut durumunu görünür kılarak gelecekteki araştırmalar için yol gösterici bir çerçeve sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yapay zekâ
• kurumsal iletişim
• bibliyometrik analiz
• Web of Science
• VOSviewer

Kaynakça

1. Adaş, E. B., & Erbay, B. (2022). Yapay zekâ sosyolojisi üzerine bir değerlendirme. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 21(1), 326–337. https://doi.org/10.21547/jss.991383
2. Arruda, H., Silva, E. R., Lessa, M., Proença, D., Jr., & Bartholo, R. (2022). VOSviewer and Bibliometrix. Journal of the Medical Library Association, 110(3), 392–395. https://doi.org/10.5195/jmla.2022.1434
3. Başer, E. (2023). Bilimsel iletişim bağlamında “dijital reklamcılık” çalışmalarının bibliyometrik analizi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 63, 71–87. https://doi.org/10.47998/ikad.1227007
4. Bahoo, S., Cucculelli, M., & Qamar, D. (2023). Artificial intelligence and corporate innovation: A review and research agenda. Technological Forecasting and Social Change, 188, Article 122264. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2022.122264
5. Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2014). The second machine age: Work, progress, and prosperity in a time of brilliant technologies. W. W. Norton & Company.
6. Can, Ö., & Sezgin, M. (2024). Yapay zekâ teknolojilerinin kurumsal iletişimdeki rolünün değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(15), 103–114. https://doi.org/10.58201/utsobilder.1497333
7. Chen, P., Chu, Z., & Zhao, M. (2024). The road to corporate sustainability: The importance of artificial intelligence. Technology in Society, 76, Article 102440. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2023.102440
8. Chuan, C.-H., Tsai, W. S., & Cho, S. Y. (2019, January). Framing artificial intelligence in American newspapers. In Proceedings of the 2019 AAAI/ACM Conference on AI, Ethics, and Society. https://doi.org/10.1145/3306618.3314285

9. Dereli, A. B. (2024). Bibliometric analysis with VOSviewer. Communicata, 28, 1–7. https://doi.org/10.32952/communicata.1517725
10. Dirik, D., Eryılmaz, İ., & Erhan, T. (2023). Post-truth kavramı üzerine yapılan çalışmaların VOSviewer ile bibliyometrik analizi. Sosyal Mucit Academic Review, 4(2), 164–188. https://doi.org/10.54733/smar.1271369
11. Dondurucu, Z. B., & Çetinkaya, A. (2024). İletişim bilimleri alanındaki sürdürülebilirlik konulu akademik çalışmalara yönelik bibliyometrik bir analiz. Akdeniz İletişim, 45, 27–56. https://doi.org/10.31123/akil.1490172
12. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
13. Duan, Y., Edwards, J. S., & Dwivedi, Y. K. (2019). Artificial intelligence for decision making in the era of big data: Evolution, challenges and research agenda. International Journal of Information Management, 48, 63–71. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2019.01.021
14. Enholm, I. M., Papagiannidis, E., Mikalef, P., & Krogstie, J. (2022). Artificial intelligence and business value: A literature review. Information Systems Frontiers, 24, 1709–1734. https://doi.org/10.1007/s10796-021-10186-w
15. Floridi, L. (2019). Translating principles into practices of digital ethics: Five risks of being unethical. Philosophy & Technology, 32(2), 185–193. https://doi.org/10.1007/s13347-019-00354-x
16. Galloway, S. (2018). The four: The hidden DNA of Amazon, Apple, Facebook, and Google. Portfolio Penguin.
17. Güzey, C., Çakır, O., Athar, M. H., Yurdaöz, E., & Saad, S. (2023). Eğitimde yapay zekâ konusunda yapılmış araştırmaların içerik analizi. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi, 5(1), 66–77. https://doi.org/10.53694/bited.1060730
18. Haefner, N., Wincent, J., Parida, V., & Gassmann, O. (2021). Artificial intelligence and innovation management: A review, framework, and research agenda. Technological Forecasting and Social Change, 162, Article 120392. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2020.120392
19. Hartmann, P., & Henkel, J. (2020). The rise of corporate science in AI: Data as a strategic resource. Academy of Management Discoveries, 6(3), 359–381. https://doi.org/10.5465/amd.2019.0043
20. Hilb, M. (2020). Toward artificial governance? The role of artificial intelligence in shaping the future of corporate governance. Journal of Management and Governance, 24(4), 851–870. https://doi.org/10.1007/s10997-020-09519-9
21. Hua, X., Hasan, N. A. M., De Costa, F., & Qiao, W. (2024). Opportunities or challenges? The interplay between artificial intelligence and corporate social responsibility communication. Business Systems Research, 15(1), 131–157. https://doi.org/10.2478/bsrj-2024-0007
22. İşcan, H., & Durgun Kaygısız, A. (2024). Yapay zekâ: Alt dalları ve uygulama alanları. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(4), 201–234. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1574207
23. Jobin, A., Ienca, M., & Vayena, E. (2019). The global landscape of AI ethics guidelines. Nature Machine Intelligence, 1(9), 389–399. https://doi.org/10.1038/s42256-019-0088-2
24. Kambur, E. (2022). Yapay zeka çağında insan kaynakları yönetimi konusunda yazılmış Türkçe makaleler üzerine bir araştırma. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 48, 139–152. https://doi.org/10.30794/pausbed.872606
25. Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of social media. Business Horizons, 53(1), 59–68. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2009.09.003
26. Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2019). Siri, Siri, in my hand: Who’s the fairest in the land? On the interpretations, illustrations, and implications of artificial intelligence. Business Horizons, 62(1), 15–25. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2018.08.004
27. Kirilenko, A. P., & Stepchenkova, S. O. (2014). Public microblogging on climate change: One year of Twitter worldwide. Global Environmental Change, 26, 171–182. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2014.02.008
28. Loureiro, S. M. C., Guerreiro, J., & Tussyadiah, I. (2021). Artificial intelligence in business: State of the art and future research agenda. Journal of Business Research, 129, 911–926. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.11.001
29. Lund, D. S., & Pollman, E. (2021). The corporate governance machine. Columbia Law Review, 121(8), 2563–2641.
30. Makridakis, S. (2017). The forthcoming artificial intelligence (AI) revolution: Its impact on society and firms. Futures, 90, 46–60. https://doi.org/10.1016/j.futures.2017.03.006
31. Mittelstadt, B. D., Allo, P., Taddeo, M., Wachter, S., & Floridi, L. (2016). The ethics of algorithms: Mapping the debate. Big Data & Society, 3(2), 1–21. https://doi.org/10.1177/2053951716679679
32. Prados-Peña, M. B., Crespo-Almendros, E., & Liébana-Cabanillas, F. J. (2026). From algorithms to influence: A global bibliometric analysis of artificial intelligence in marketing communication. Academia Revista Latinoamericana de Administración. Advance online publication. https://doi.org/10.1108/ARLA-04-2025-0144
33. Susser, D., Roessler, B., & Nissenbaum, H. (2019). Technology, autonomy, and manipulation. Internet Policy Review, 8(2), 1–22. https://doi.org/10.14763/2019.2.1410
34. Taeihagh, A. (2021). Governance of artificial intelligence. Policy and Society, 40(2), 137–157.
35. Van Eck, N. J., & Waltman, L. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2), 523–538. https://doi.org/10.1007/s11192-009-0146-3
36. Zerfass, A., Hagelstein, J., & Tench, R. (2020). Artificial intelligence in communication management: A cross-national study on adoption and knowledge, impact, challenges and risks. Journal of Communication Management, 24(4), 377–389. https://doi.org/10.1108/JCOM-10-2019-0137
37. Zhang, C., & Yang, J. (2024). Artificial intelligence and corporate ESG performance. International Review of Economics & Finance, 96(Part C), Article 103713. https://doi.org/10.1016/j.iref.2024.103713