TR
THE PLATFORM FİLMİNİN GREIMAS’IN EYLEYENSEL MODELİ ÇERÇEVESİNDE GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ
Öz
Bu makale, Galder Gaztelu-Urrutia’nın 2019 yapımı The Platform filmini Greimas’ın eyleyensel modeliyle göstergebilimsel olarak inceler. Çalışma, filmde olup biteni yeniden özetlemek yerine, anlamın anlatı içi karşıtlıklar, dönüşümler ve işlevsel ilişkiler üzerinden nasıl kurulduğunu görünür kılar. Film, anlatısal kırılmaların yoğunlaştığı sahne ve sekanslara ayrılır karakterler, nesneler ve soyut olgular özne, nesne, gönderici, alıcı, yardımcı ve engelleyici konumlarına yerleştirilir. Eyleyen ilişkileri, isteyim, iletişim ve güç eksenlerinde karşılaştırmalı biçimde izlenir. Bulgular, nesnenin başlangıçtaki hayatta kalma hedefinden adil paylaşım ve etik bilinç değerlerine kaydığını dikey mekânın üst/alt, bolluk/kıtlık ve denetim/özgürlük karşıtlıklarını sürekli yeniden ürettiğini gösterir. Gönderici işlevi kimi kesitlerde yönetim, kimi kesitlerde vicdan ve idealizm tarafından üstlenilirken, engelleyici konum açlık, korku ve yapısal eşitsizlikte yoğunlaşır. Yeterlilik aşamasında belirginleşen kiplikler, öznenin isteme, bilme ve yapabilme kapasitesinin nasıl kurulduğunu açığa çıkarır. Sonuç olarak film, eyleyen konumlarının kayganlığı ve mesaj fikri üzerinden, toplumsal eşitsizliğe dair ideolojik bir eleştiriyi derin yapıda örgütler. Bu çerçeve, filmin toplumsal eleştirisini kişilere değil, ilişkilere ve dönüşüm mantığına bağlar anlam üretimini açığa çıkarır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alrøe, H. F. (2025). The six types of sign action. Semiotica (266). https://doi.org/10.1515/sem-2024-0112
- Atkin, A. (2023). Peirce’s Theory of Signs. E. N. Zalta & U. Nodelman (Der.), The Stanford encyclopedia of philosophy. The Metaphysics Research Lab, Department of Philosophy, Stanford University. https://plato.stanford.edu/entries/peirce-semiotics/
- Aygül Özdoğan, M. (2022). Dilbilimsel yapısalcılıktan yapısal antropolojiye: Ferdinand de Saussure ve Claude Lévi-Strauss. Disiplinler Arası Dil Araştırmaları, 5(5), 107-117. https://doi.org/10.5281/zenodo.7422797
- Badir, S. (2023). Hjelmslev and his semiotic legacy. L. Cigana & F. Gregersen (Der.), Structuralism as one - structuralism as many: studies in structuralisms (pp. 397-416). The Royal Danish Academy of Sciences and Letters.
- Ball, C. (2017). Realisms and indexicalities of photographic propositions. Signs and Society, 5(S1), S154-S177. https://doi.org/10.1086/690032
- Ball, C., Barker, M., Edwards, E., Kolich, T., Mitchell, W. J. T., Morgan, D., & Nakassis, C. V. (2020). Opening up the indexicality of the image, again: a virtual roundtable. Semiotic Review, (9). https://doi.org/10.71743/bejcr128
- Barthes, R. (1977). Image music text (S. Heath, Çev.). Fontana Press.
- Barthes, R. (1986). Elements of semiology (A. Lavers & C. Smith, Çev. 11. b.). Hill and Wang.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Radyo-Televizyon
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
10 Şubat 2026
Kabul Tarihi
27 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1
APA
Gürocak, T., & Kökbulak, Ş. G. (2026). THE PLATFORM FİLMİNİN GREIMAS’IN EYLEYENSEL MODELİ ÇERÇEVESİNDE GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, 9(1), 189-222. https://izlik.org/JA88EL72PF
AMA
1.Gürocak T, Kökbulak ŞG. THE PLATFORM FİLMİNİN GREIMAS’IN EYLEYENSEL MODELİ ÇERÇEVESİNDE GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ. MEDIAJ. 2026;9(1):189-222. https://izlik.org/JA88EL72PF
Chicago
Gürocak, Tolga, ve Şevval Gökçe Kökbulak. 2026. “THE PLATFORM FİLMİNİN GREIMAS’IN EYLEYENSEL MODELİ ÇERÇEVESİNDE GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ”. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi 9 (1): 189-222. https://izlik.org/JA88EL72PF.
EndNote
Gürocak T, Kökbulak ŞG (01 Nisan 2026) THE PLATFORM FİLMİNİN GREIMAS’IN EYLEYENSEL MODELİ ÇERÇEVESİNDE GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi 9 1 189–222.
IEEE
[1]T. Gürocak ve Ş. G. Kökbulak, “THE PLATFORM FİLMİNİN GREIMAS’IN EYLEYENSEL MODELİ ÇERÇEVESİNDE GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ”, MEDIAJ, c. 9, sy 1, ss. 189–222, Nis. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88EL72PF
ISNAD
Gürocak, Tolga - Kökbulak, Şevval Gökçe. “THE PLATFORM FİLMİNİN GREIMAS’IN EYLEYENSEL MODELİ ÇERÇEVESİNDE GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ”. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi 9/1 (01 Nisan 2026): 189-222. https://izlik.org/JA88EL72PF.
JAMA
1.Gürocak T, Kökbulak ŞG. THE PLATFORM FİLMİNİN GREIMAS’IN EYLEYENSEL MODELİ ÇERÇEVESİNDE GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ. MEDIAJ. 2026;9:189–222.
MLA
Gürocak, Tolga, ve Şevval Gökçe Kökbulak. “THE PLATFORM FİLMİNİN GREIMAS’IN EYLEYENSEL MODELİ ÇERÇEVESİNDE GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ”. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, c. 9, sy 1, Nisan 2026, ss. 189-22, https://izlik.org/JA88EL72PF.
Vancouver
1.Tolga Gürocak, Şevval Gökçe Kökbulak. THE PLATFORM FİLMİNİN GREIMAS’IN EYLEYENSEL MODELİ ÇERÇEVESİNDE GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ. MEDIAJ [Internet]. 01 Nisan 2026;9(1):189-222. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88EL72PF